جلسهی 21: سر ساعت On a Schedule
ابزار بکاپ آماده است، ولی اگر هر شب خودت باید اجرایش کنی، یک شب یادت میرود. اتوماسیون واقعی یعنی سیستم خودش سر ساعت اسکریپت را اجرا کند: در لینوکس و مک با cron، در ویندوز با Task Scheduler. امروز زبان پنجستونی cron را یاد میگیریم و در پایتون یک «آیا الان وقتش است؟» مینویسیم.
در این جلسه یاد میگیری
- میدانی cron چیست و هر خط crontab پنج ستون زمان و یک دستور دارد.
- خط cron را میخوانی:
0 2 * * *هر روز ساعت ۰۲:۰۰،*/15هر ۱۵ دقیقه،1,15روز اول و پانزدهم. - معادل ویندوزی را میشناسی: Task Scheduler و
schtasks /create. - در پایتون بررسی میکنی که یک ستون cron با یک مقدار جور است یا نه.
درس
🛡️ قانون این دوره: اسکریپت فقط نشان میدهد یا میسازد. اسکریپتهای ما فایل میخوانند، لیست میکنند، میسازند و کپی میکنند؛ هیچوقت چیزی را بیخبر پاک نمیکنند. همهچیز در یک پوشهی تمرینی خالی اجرا میشود که هر بار از نو ساخته میشود، پس هر چه میخواهی امتحان کن: چیزی خراب نمیشود. روی کامپیوتر خودت هم همیشه اول یک پوشهی practice بساز و فقط داخل آن کار کن.
یادت هست؟ فاز ۵ ابزار بکاپ را ساختیم که با python backup.py اجرا میشود. حالا سؤال: چه کسی هر شب ساعت ۲ این دستور را میزند؟ جواب: زمانبند سیستم. تو یک بار میگویی «این دستور، این ساعت»، و بعد دیگر به تو ربطی ندارد. اسکریپتی که لاگ درست مینویسد (جلسهی ۱۹) برای همین مهم بود: صبح فقط لاگ را میخوانی.
print("python backup.py")
print("runs every night at 02:00, by the scheduler, not by you")در لینوکس و مک زمانبند cron است و فهرست کارها crontab (با crontab -e باز میشود). هر خط: پنج ستون زمان و بعد دستور:
```
┌ دقیقه (0-59)
│ ┌ ساعت (0-23)
│ │ ┌ روزِ ماه (1-31)
│ │ │ ┌ ماه (1-12)
│ │ │ │ ┌ روزِ هفته (0-6، یکشنبه = 0)
│ │ │ │ │
0 2 * * * python /home/ali/backup.py* یعنی «هر». پس 0 2 * * *` یعنی دقیقهی ۰ از ساعت ۲، هر روز ماه، هر ماه، هر روز هفته: هر شب ساعت ۰۲:۰۰.
سه شکل دیگر هر ستون: عدد (30 یعنی فقط ۳۰)، فهرست با کاما (1,15 یعنی ۱ و ۱۵)، و گام با */n (*/15 در ستون دقیقه یعنی هر ۱۵ دقیقه: ۰، ۱۵، ۳۰، ۴۵). چند مثال:
| خط | یعنی |
|---|---|
| 30 8 * * 1 | دوشنبهها ۰۸:۳۰ |
| */15 * * * * | هر ۱۵ دقیقه |
| 0 9 1,15 * * | اول و پانزدهم هر ماه، ۰۹:۰۰ |
| 0 */6 * * * | هر ۶ ساعت (۰، ۶، ۱۲، ۱۸) |
سایت crontab.guru هر خط را به زبان آدم ترجمه میکند؛ قبل از ذخیره، خطت را آنجا چک کن.
در ویندوز cron نیست؛ Task Scheduler همین کار را میکند، با پنجرهی گرافیکی (Create Basic Task: نام، تکرار، ساعت، برنامه) یا با دستور:schtasks /create /tn Backup /tr "python C:\scripts\backup.py" /sc daily /st 02:00/tn اسم کار، /tr دستوری که اجرا میشود، /sc تکرار (daily، weekly، hourly)، /st ساعت شروع. پوشهی Startup این نیست: آن فقط موقع روشن شدن کامپیوتر اجرا میکند، نه سر ساعت.
بیایید cron را در پایتون بفهمیم: تابعی که میگوید یک ستون ("*", "30", "1,15", "*/15") با یک مقدار جور است یا نه. چهار حالت، چهار if. وقتی دقیقه و ساعتِ الان هر دو جور باشند، وقت اجراست. همین تابع کوچک، قلب هر زمانبند است.
def matches(field, value):
if field == "*":
return True
if field.startswith("*/"):
return value % int(field[2:]) == 0
if "," in field:
return str(value) in field.split(",")
return int(field) == value
print(matches("*", 7), matches("*/15", 30), matches("1,15", 15), matches("30", 31))اشتباههای رایج: ترتیب ستونها: اول دقیقه بعد ساعت؛ 2 0 * * * یعنی ۰۰:۰۲ نه ۰۲:۰۰. در crontab مسیرها را مطلق بنویس (/home/ali/backup.py)، چون cron در پوشهی تو نیست. و خروجی اسکریپت را جایی بفرست (>> /home/ali/backup.log 2>&1) وگرنه گم میشود؛ 2>&1 یعنی خطاها هم به همان فایل بروند.
مثالهای این جلسه
- مثال print (اسکریپتنویسی با پایتون): print("python backup.py")
- مثال تابع (اسکریپتنویسی با پایتون): def matches(field, value):
چالشها
- Read the Cron Line (آسان)
- One Column (آسان)
- Is It Time? (متوسط)
- cron or schtasks? (متوسط)
- (Harder) Today's Runs (سخت)
- (Harder) Read the Crontab (سخت)