جلسهی 20: پروژه: ابزار بکاپ Project: The Backup Tool
مرور فاز ۵ و ساختن اسکریپتی که واقعاً میتوانی روی کامپیوترت بگذاری: تنظیمات را از config.txt میخواند، پوشه را با تاریخ کپی میکند، نسخههای قدیمی را میچرخاند، و هر قدم و هر خطا را در لاگ مینویسد.
در این جلسه یاد میگیری
- سه جلسهی فاز ۵ را در یک نگاه مرور میکنی: تنظیمات، بکاپ و چرخش، خطاگیری.
- ابزار بکاپ را قدم به قدم میسازی: تنظیمات، کپی با تاریخ، چرخش و لاگ.
- میدانی فاز آخر چیست: زمانبندی، مانیتور و دستیار خودت.
درس
🛡️ قانون این دوره: اسکریپت فقط نشان میدهد یا میسازد. اسکریپتهای ما فایل میخوانند، لیست میکنند، میسازند و کپی میکنند؛ هیچوقت چیزی را بیخبر پاک نمیکنند. همهچیز در یک پوشهی تمرینی خالی اجرا میشود که هر بار از نو ساخته میشود، پس هر چه میخواهی امتحان کن: چیزی خراب نمیشود. روی کامپیوتر خودت هم همیشه اول یک پوشهی practice بساز و فقط داخل آن کار کن.
جلسهی ۱۷ در یک نگاه: تنظیمات در config.txt به شکل KEY=VALUE؛ خطهای # و خالی رد؛ split("=", 1) و strip؛ config.get(key, default) و int؛ راز هرگز در کد و در گیت نمیرود (.env + .gitignore)؛ آرگومانهای ترمینال در sys.argv.
جلسهی ۱۸ در یک نگاه: shutil.copy فایل، shutil.copytree پوشه (مقصد نباید باشد)؛ اسم با تاریخ YYYY-MM-DD تا مرتب شود؛ قانون ۳-۲-۱؛ چرخش: sorted(names)[:-k] قدیمیها، حذف فقط بکاپ خودمان با shutil.rmtree و یک خط چاپ برای هر حذف.
جلسهی ۱۹ در یک نگاه: try/except FileNotFoundError، except ValueError؛ هرگز except: خالی؛ پیام روشن با ERROR: و همان خط در لاگ با تابع log؛ خطای کُشنده → بایست، قابل رد شدن → بشمار و ادامه بده؛ کاری که همیشه باید بشود بعد از try میآید.
اشتباههای رایج فاز ۵: split("=") بدون 1؛ copytree روی مقصد موجود؛ تاریخ با فرمت اشتباه؛ k = 0 که همه را حذف میکند؛ except: خالی که خطای خودت را پنهان میکند.
از فاز ۳: لاگ اسکریپت تو همان لاگی است که در فاز ۳ خواندیم: زمان، سطح، پیام. وقتی اسکریپتهایت لاگ درست بنویسند، گزارشساز جلسهی ۱۲ میتواند خودِ آنها را هم تحلیل کند. فاز آخر: اسکریپت را هر شب خودکار اجرا میکنیم (cron و Task Scheduler)، یک نگهبان برای دیسک و فایلهای تکراری میسازیم، و همه را در یک دستیار با منو جمع میکنیم.
🛠️ پروژه: ابزار بکاپ. ورودی: خط اول تاریخ YYYY-MM-DD؛ خط دوم عدد m و بعد m خط تنظیمات (SOURCE، TARGET، KEEP؛ شاید # یا خالی)؛ بعد عدد n و n اسم فایل که در پوشهی SOURCE میسازی. قدم ۱: تنظیمات را بخوان و با پیشفرضها (TARGET=backup، KEEP=3) چاپ کن source=.. target=.. keep=..؛ اگر SOURCE نبود FATAL: SOURCE is required و تمام. قدم ۲: پوشهی SOURCE و فایلها را بساز، با copytree به <TARGET>/<SOURCE>_<تاریخ> کپی کن و چاپ کن copied <تعداد> files to <مقصد>. قدم ۳: همهی خروجیها را با تابع log هم در <TARGET>/backup.log بنویس، و در آخر log has <تعداد> lines.
import os
import shutil
date = "2026-11-09"
config = {"SOURCE": "projects"}
target = config.get("TARGET", "backup")
dest = os.path.join(target, f"{config['SOURCE']}_{date}")
print(dest.replace("\\", "/"))مثالهای این جلسه
چالشها
- Review: Fatal or Skippable? (آسان)
- Review: Rotation (آسان)
- Review: Reading Settings (متوسط)
- Step 1: Settings (متوسط)
- (Harder) Step 2: Copy with the Date (سخت)
- (Harder) Step 3: Everything in the Log (سخت)