جلسهی 5: ساختن فایل و پوشه Making Files and Folders
اسکریپت از امروز به فایلهای واقعی دست میزند. با open و with فایل مینویسد، با os.makedirs پوشه میسازد، با os.path.exists میپرسد «هست یا نه؟» و با os.listdir میبیند در پوشه چه خبر است. همه داخل پوشهی تمرینی خالی.
در این جلسه یاد میگیری
- با
open(..., "w")وwithیک فایل متنی میسازی و در آن مینویسی. - با
os.makedirs(name, exist_ok=True)پوشه میسازی. - با
os.path.existsقبل از ساختن بررسی میکنی که چیزی از قبل هست یا نه. - با
sorted(os.listdir("."))محتوای پوشه را همیشه با ترتیب ثابت میبینی.
درس
🛡️ قانون این دوره: اسکریپت فقط نشان میدهد یا میسازد. اسکریپتهای ما فایل میخوانند، لیست میکنند، میسازند و کپی میکنند؛ هیچوقت چیزی را بیخبر پاک نمیکنند. همهچیز در یک پوشهی تمرینی خالی اجرا میشود که هر بار از نو ساخته میشود، پس هر چه میخواهی امتحان کن: چیزی خراب نمیشود. روی کامپیوتر خودت هم همیشه اول یک پوشهی practice بساز و فقط داخل آن کار کن.
یادت هست؟ در فاز ۱ نقشهی تغییر نام را فقط چاپ میکردیم: IMG_001.jpg -> ordu_001.jpg. حالا وقتش است که اسکریپت واقعاً چیزی بسازد. هر اجرا در یک پوشهی تمرینی خالی شروع میشود؛ یعنی هر فایلی که میخواهی بخوانی باید اول خودت ساخته باشی، و هیچ چیز مهمی اینجا نیست که خراب شود.
for i in range(1, 4):
print(f"IMG_{i:03d}.jpg -> ordu_{i:03d}.jpg")فایل ساختن در پایتون: open("hello.txt", "w") فایل را برای نوشتن باز میکند (w = write؛ اگر نبود میسازد، اگر بود پاکش میکند و از نو مینویسد). با with مینویسیم تا فایل خودش بسته شود. f.write(...) متن را مینویسد؛ برخلاف print، خط جدید نمیگذارد، پس \n را خودت بنویس.
with open("hello.txt", "w") as f:
f.write("first line\n")
f.write("second line\n")
print("hello.txt written")برای کار با پوشهها ماژول os را وارد میکنیم: import os. os.makedirs("photos", exist_ok=True) پوشهی photos را میسازد، و exist_ok=True یعنی «اگر از قبل بود، خطا نده». مسیرهای تودرتو را هم یکجا میسازد: os.makedirs("2026/camp").
import os
os.makedirs("photos", exist_ok=True)
os.makedirs("backup/2026", exist_ok=True)
print("folders ready")اسکریپت خوب قبل از ساختن میپرسد: هست یا نه؟ os.path.exists("photos") اگر فایل یا پوشهای به این اسم باشد True میدهد. این همان «اول بررسی، بعد کار» فاز ۱ است، فقط حالا روی دیسک. روی کامپیوتر واقعی این بررسی جلوی بازنویسی فایلهایی را میگیرد که نباید دست بخورند.
import os
name = "photos"
if os.path.exists(name):
print(f"{name} already exists")
else:
os.makedirs(name)
print(f"Created {name}")os.listdir(".") اسم همهی چیزهای داخل پوشهی جاری (. یعنی همینجا) را به شکل لیست میدهد. ترتیبش تضمین نشده و در ویندوز و لینوکس فرق میکند، پس همیشه دورش sorted(...) بگذار تا خروجی اسکریپت هر بار یکی باشد. این همان کاری است که ls یا dir در ترمینال میکند.
import os
os.makedirs("photos", exist_ok=True)
with open("notes.txt", "w") as f:
f.write("hi\n")
for name in sorted(os.listdir(".")):
print(name)اشتباه رایج: open("log.txt", "w") فایل قبلی را پاک میکند؛ اگر میخواهی به آخرش اضافه کنی، جلسهی بعد حالت "a" را میبینیم. و os.listdir() فایل و پوشه را با هم میدهد؛ برای تشخیص از os.path.isdir(name) استفاده کن.
مثالهای این جلسه
- مثال حلقه for (اسکریپتنویسی با پایتون): for i in range(1, 4):
- مثال کار با فایل (اسکریپتنویسی با پایتون): with open("hello.txt", "w") as f:
- مثال print (اسکریپتنویسی با پایتون): print("folders ready")
- مثال شرط if (اسکریپتنویسی با پایتون): if os.path.exists(name):
- مثال کار با فایل (اسکریپتنویسی با پایتون): with open("notes.txt", "w") as f:
چالشها
- What Does "w" Do? (آسان)
- Your First File (آسان)
- Make the Folders (متوسط)
- Is It Already There? (متوسط)
- (Harder) Fake Camp Photos (سخت)
- (Harder) Files or Folders? (سخت)
بیشتر بخوان
- حلقه for در پایتون: آموزش کامل با range و مثال
- کار با فایل در پایتون: خواندن، نوشتن و ذخیرهی اطلاعات
- دستور print در پایتون: آموزش کامل با مثال، sep و end
- شرط if، elif و else در پایتون: آموزش کامل با مثال
← جلسهی 4: پروژه: اولین ابزار من جلسهی 6: خواندن و افزودن →