جلسهی 1: خط قرمز The Red Line
میبینی جاوااسکریپت چطور بیصدا اشتباه حساب میکند، و با اولین نوع، یعنی number، کاری میکنی که همان اشتباه قبل از اجرا با یک خط قرمز پیدا شود.
در این جلسه یاد میگیری
- در پایان این جلسه میدانی تایپاسکریپت همان جاوااسکریپت است، بهعلاوهی نوع.
- در پایان این جلسه میتوانی با
: numberبگویی یک متغیر فقط عدد نگه میدارد. - در پایان این جلسه میتوانی یک خط قرمز را بخوانی: کدام خط، چه چیزی لازم بود، چه چیزی گذاشته شده.
- در پایان این جلسه میدانی کد اول بررسی میشود و فقط کدِ بدون خط قرمز اجرا میشود.
درس
علی یک فروشگاه کوچک نوشته است. قیمت ۲۰ است و ۵ تومان هم هزینهی ارسال. جمعش باید ۲۵ شود. برنامه را اجرا کن و ببین چه مینویسد. جاوااسکریپت هیچ خطایی نمیدهد، ولی جواب غلط است: 205! چرا؟ چون "20" داخل گیومه است، پس متن است، نه عدد. و متن بهعلاوهی عدد یعنی «کنار هم بچسبان».
<style>
body { font-family: sans-serif; text-align: center; padding: 16px; }
button, input, select { font-size: 16px; min-height: 40px; margin: 4px; }
#out { direction: ltr; text-align: left; font: 16px monospace; margin: 12px 0; padding: 12px; min-height: 28px; border-radius: 12px; background: #0f172a; color: #e2e8f0; white-space: pre-wrap; overflow-wrap: anywhere; }
#out .line { min-height: 22px; }
</style>
<pre id="out"></pre>
<script type="text/typescript">
let price = "20";
let delivery = 5;
show(price + delivery);
</script>
این بدترین نوع اشتباه است: اشتباه بیصدا. برنامه اجرا میشود، خطایی نمیبینی، و مشتری ۲۰۵ تومان میپردازد. تایپاسکریپت برای همین ساخته شده است. تایپاسکریپت همان جاوااسکریپتی است که بلدی، بهعلاوهی یک چیز: نوع (type). نوع میگوید داخل هر متغیر چه چیزی میتواند باشد.
نوع را بعد از اسم متغیر و یک : مینویسی. let price: number = 20; یعنی «جعبهی price فقط عدد نگه میدارد». number یعنی عدد. بقیهی خط همان جاوااسکریپت است. اجرا کن: حالا جواب درست است.
<style>
body { font-family: sans-serif; text-align: center; padding: 16px; }
button, input, select { font-size: 16px; min-height: 40px; margin: 4px; }
#out { direction: ltr; text-align: left; font: 16px monospace; margin: 12px 0; padding: 12px; min-height: 28px; border-radius: 12px; background: #0f172a; color: #e2e8f0; white-space: pre-wrap; overflow-wrap: anywhere; }
#out .line { min-height: 22px; }
</style>
<pre id="out"></pre>
<script type="text/typescript">
let price: number = 20;
let delivery: number = 5;
show(price + delivery);
</script>
حالا همان اشتباه علی را تکرار میکنیم: در جعبهای که گفتهایم فقط عدد میگیرد، متن میگذاریم. اجرا کن. این بار برنامه اصلاً اجرا نمیشود. بهجایش یک خط قرمز میبینی که میگوید خط چندم اشتباه است. تایپاسکریپت کد را قبل از اجرا خوانده و اشتباه را پیدا کرده است.
<style>
body { font-family: sans-serif; text-align: center; padding: 16px; }
button, input, select { font-size: 16px; min-height: 40px; margin: 4px; }
#out { direction: ltr; text-align: left; font: 16px monospace; margin: 12px 0; padding: 12px; min-height: 28px; border-radius: 12px; background: #0f172a; color: #e2e8f0; white-space: pre-wrap; overflow-wrap: anywhere; }
#out .line { min-height: 22px; }
</style>
<pre id="out"></pre>
<script type="text/typescript">
let price: number = "20";
let delivery: number = 5;
show(price + delivery);
</script>
خط قرمز را اینطور بخوان: کدام خط؟ (شمارهاش نوشته شده) چه چیزی لازم بود؟ (number) چه چیزی گذاشتهای؟ (string، یعنی متن). پس یا مقدار را درست کن (20 بدون گیومه)، یا اگر واقعاً متن میخواستی، نوع را. در ویرایشگر هم زیر همانجا خط قرمز کشیده میشود.
یک راز: مرورگر تایپاسکریپت بلد نیست، فقط جاوااسکریپت میفهمد. برای همین کد تو داخل <script type="text/typescript"> است. اینجا اول تایپاسکریپت کد را بررسی میکند. اگر خط قرمزی نبود، نوعها را پاک میکند و جاوااسکریپتِ ساده را به مرورگر میدهد. یعنی نوعها فقط قبل از اجرا کمک میکنند و در زمان اجرا دیگر وجود ندارند.
در این دوره با show(...) نتیجه را مینویسی. هر show یک خط در جعبهی تیرهی پایین اضافه میکند. چند چیز را هم میشود با هم داد: show("Total", 25) مینویسد Total 25.
<style>
body { font-family: sans-serif; text-align: center; padding: 16px; }
button, input, select { font-size: 16px; min-height: 40px; margin: 4px; }
#out { direction: ltr; text-align: left; font: 16px monospace; margin: 12px 0; padding: 12px; min-height: 28px; border-radius: 12px; background: #0f172a; color: #e2e8f0; white-space: pre-wrap; overflow-wrap: anywhere; }
#out .line { min-height: 22px; }
</style>
<pre id="out"></pre>
<script type="text/typescript">
let apples: number = 3;
let pears: number = 4;
show(apples + pears);
show("Total", apples + pears);
</script>
اشتباه رایج: number با n کوچک نوشته میشود، نه Number. و جای : بعد از اسم است، قبل از =: let age: number = 12;. اگر نوشتی let age = number 12;، تایپاسکریپت اصلاً نمیتواند خط را بخواند.
مثالهای این جلسه
- مثال JavaScript: <script type="text/typescript">
- مثال JavaScript: <script type="text/typescript"> — خط قرمز
- مثال JavaScript: <script type="text/typescript"> — خط قرمز 2
- مثال JavaScript: <script type="text/typescript"> — خط قرمز 2 3
چالشها
- Your First Type (آسان)
- Fix the Red Line (آسان)
- The Bill (متوسط)
- One Wrong Line (متوسط)
- Find the Red Lines (سخت)
- Pocket Money (سخت)