چیزی سر جایش نیست
بیشتر پیامهای خطا فقط یک چیز میگویند: «چیزی سر جایش نیست.» این هشت صفت میگویند چه جور: کم است، اضافه است، ناشناخته است یا غلط.
پیشوندهای منفیساز: un-، in-، il-
انگلیسی با چسباندن یک تکهی کوچک به اول کلمه، آن را برعکس میکند: expected (مورد انتظار) ← unexpected (غیرمنتظره)، valid (معتبر) ← invalid (نامعتبر)، legal (مجاز) ← illegal (غیرمجاز). پس اگر کلمهای در خطا ناآشنا بود، un- یا in- را از اولش بردار؛ شاید بقیهاش را بشناسی، مثل unknown که همان un + known است.
هشت کلمهی این درس
invalid (اینوَلید): نامعتبر؛ چیزی که طبق قاعده نیست
valid یعنی معتبر و درست، و in- اول کلمه آن را منفی میکند: invalid یعنی نامعتبر. کامپیوتر وقتی این را میگوید که چیزی به او دادهای که شکلش غلط است: ایمیلی بدون @، تاریخی مثل ۳۱ بهمن، یا کدی که طبق قاعدهی زبان نوشته نشده است.
The email address is invalid; please check it and try again.
نشانی ایمیل نامعتبر است؛ لطفاً آن را بررسی کن و دوباره امتحان کن.
missing (میسینگ): جاافتاده؛ چیزی که باید باشد و نیست
miss یعنی از دست دادن یا جا انداختن، و missing یعنی چیزی که باید اینجا میبود ولی نیست. در خطاها یعنی یک تکه را جا انداختهای: یک پرانتز، یک ورودی تابع، یک فایل. خبر خوب این است که پیام معمولاً میگوید دقیقاً چه چیزی کم است.
The closing bracket is missing at the end of line 8.
براکت بسته در انتهای خط ۸ جا افتاده است.
unexpected (آناِکسپِکتِد): غیرمنتظره؛ چیزی که نباید اینجا باشد
expect یعنی انتظار داشتن و un- آن را منفی میکند: unexpected یعنی غیرمنتظره. کامپیوتر کد را تکهتکه میخواند و در هر لحظه میداند بعدش چه چیزهایی میتواند بیاید. اگر چیز دیگری ببیند، میگوید unexpected. معمولاً اشتباه اصلی کمی قبلتر است: یک پرانتز یا کوتیشن که بسته نشده.
The server returned an unexpected response, so the page did not load.
سرور پاسخی غیرمنتظره برگرداند و برای همین صفحه بار نشد.
expected (اِکسپِکتِد): مورد انتظار؛ چیزی که باید اینجا میآمد
expected یعنی «مورد انتظار». وقتی در خطا میبینی expected X، کامپیوتر دارد راهحل را به تو میگوید: «اینجا منتظر X بودم.» پس همان X را سر جایش بگذار. در تستها هم دو کلمه کنار هم میآیند: expected (جوابی که باید میآمد) و actual یا got (جوابی که واقعاً آمد).
The test failed: expected 15 but got 20.
تست رد شد: انتظار ۱۵ میرفت ولی ۲۰ به دست آمد.
undefined (آندیفایند): تعریفنشده؛ چیزی که هنوز مقدار ندارد
define یعنی تعریف کردن و undefined یعنی تعریفنشده. در جاوااسکریپت undefined خودش یک مقدار است: متغیری که ساختهای ولی چیزی در آن نگذاشتهای، یا ویژگیای که در شیء نیست. در پایتون همین فکر را با not defined میگویند: اسمی به کار بردهای که هنوز ساخته نشده است.
The variable is undefined because we never gave it a value.
متغیر تعریفنشده است، چون هیچوقت به آن مقدار ندادهایم.
unknown (آننُون): ناشناخته؛ چیزی که کامپیوتر آن را نمیشناسد
know یعنی دانستن و شناختن، known یعنی شناختهشده و unknown یعنی ناشناخته. وقتی دستوری، گزینهای یا اسمی مینویسی که برنامه در فهرست خودش ندارد، میگوید unknown. بیشتر وقتها یک غلط تایپی است. Unknown error هم یعنی «خطایی پیش آمد و خودم هم نمیدانم چه بود».
The command failed with an unknown error; check the log file.
دستور با یک خطای ناشناخته شکست خورد؛ فایل لاگ را ببین.
illegal (ایلیگال): غیرمجاز؛ خلاف قاعدهی زبان
legal یعنی قانونی و illegal یعنی غیرقانونی. نترس، در پیام خطا پای پلیس در میان نیست! منظور «خلاف قانونهای زبان برنامهنویسی» است: کاری کردهای که در آنجا اجازهاش نیست، مثلاً return را بیرون از تابع نوشتهای یا در اسم فایل نویسهای گذاشتهای که مجاز نیست.
A file name with a question mark is illegal on Windows.
اسم فایلی که علامت سؤال دارد در ویندوز غیرمجاز است.
wrong (رانگ): غلط؛ اشتباه
wrong سادهترین کلمه برای «غلط» است و برعکسش right یا correct است. در پیامها میگوید چیزی که دادی آن چیزِ درست نیست: wrong password (رمز غلط)، wrong type (نوع غلط)، wrong number of arguments (تعداد ورودیها غلط است). جملهی معروف Something went wrong هم یعنی «یک جای کار خراب شد».
You are in the wrong folder; the file is not here.
در پوشهی اشتباهی هستی؛ فایل اینجا نیست.
دو خطا پشت سر هم در کنسول
Uncaught SyntaxError: Unexpected token '}' (app.js:14)
What it means: JavaScript expected something else on line 14 and found } there. Usually a ) is missing on the line before, so the code is invalid.
After the fix, a new message appears:
TypeError: Cannot read properties of undefined (reading 'name')
Now the syntax is fine, but a value is wrong: the variable user is undefined because nobody gave it a value. An unknown name and an undefined value are two different problems.
Uncaught SyntaxError: Unexpected token '}' (app.js:14)
معنیاش: جاوااسکریپت در خط ۱۴ منتظر چیز دیگری بود و آنجا } دید. معمولاً در خط قبل یک ) جا افتاده و برای همین کد نامعتبر است.
بعد از درست کردن، پیام تازهای میآید:
TypeError: Cannot read properties of undefined (reading 'name')
حالا نحو کد درست است، ولی یک مقدار غلط است: متغیر user تعریفنشده است، چون کسی به آن مقدار نداده. اسم ناشناخته و مقدار تعریفنشده دو مشکل جدا هستند.