خطای نوشتن
کامپیوتر قبل از اجرا باید کد را «بخواند». اگر شکل نوشتن غلط باشد، حتی یک خط هم اجرا نمیشود. اینها کلمههاییاند که دربارهی شکل نوشتن کد حرف میزنند.
اسم خطاها را از هم باز کن
اسم خطاها چند کلمهی چسبیده به هم است که هر کدام با حرف بزرگ شروع میشود: SyntaxError = Syntax + Error، IndentationError = Indentation + Error. در انگلیسی کلمهی اصلی آخر میآید و کلمهی قبل نوعش را میگوید، پس در فارسی از آخر به اول بخوان: syntax error یعنی «خطای نحو» و if statement یعنی «دستورِ if».
هشت کلمهی این درس
syntax (سینتَکس): قاعدههای نوشتن کد در یک زبان
syntax در زبانشناسی یعنی «نحو»: قاعدههای چیدن کلمهها در جمله. هر زبان برنامهنویسی هم نحو خودش را دارد: کجا دونقطه میآید، پرانتز چطور بسته میشود، کلمهها به چه ترتیبی میآیند. SyntaxError یعنی کدت را طبق این قاعدهها ننوشتهای و کامپیوتر اصلاً نتوانسته آن را بخواند؛ برای همین هیچ خطی از برنامه اجرا نمیشود.
Python has a simple syntax, so it is easy to read.
پایتون نحو سادهای دارد و برای همین خواندنش آسان است.
indentation (ایندِنتِیشِن): تورفتگی؛ فاصلهی اول خط
indent یعنی خط را کمی تو بردن، مثل اول پاراگراف در کتاب، و indentation یعنی تورفتگی. در بیشتر زبانها تورفتگی فقط برای زیبایی است، ولی در پایتون معنی دارد: خطهایی که زیر if یا for یا def تو رفتهاند، «داخل» آن هستند. اگر تورفتگی کم، زیاد یا ناهماهنگ باشد، IndentationError میگیری.
Use four spaces for each level of indentation in Python.
در پایتون برای هر پلهی تورفتگی چهار فاصله بگذار.
typo (تایپو): غلط تایپی
typo کوتاهشدهی typographical error است: اشتباهی که موقع تایپ کردن پیش میآید، مثل pritn بهجای print. بخش بزرگی از خطاهای هر برنامهنویس، حتی حرفهایها، همین غلطهای تایپی است. پس وقتی خطا میگوید «این اسم را نمیشناسم»، اول از همه املای آن را حرفبهحرف نگاه کن.
Sorry, there was a typo in the variable name; I fixed it.
ببخشید، در اسم متغیر یک غلط تایپی بود؛ درستش کردم.
token (توکِن): کوچکترین تکهی معنیدار کد
token در انگلیسی یعنی ژتون یا نشانه. کامپیوتر قبل از فهمیدن کد، آن را به تکههای کوچک خرد میکند: یک کلمه، یک عدد، یک پرانتز، یک علامت. به هر تکه token میگویند، مثل کلمهها و نقطهها در یک جمله. Unexpected token یعنی «به تکهای رسیدم که جایش اینجا نبود».
The parser found an unexpected token at the end of line 3.
تجزیهگر در انتهای خط ۳ یک تکهی غیرمنتظره پیدا کرد.
statement (اِستِیتمِنت): دستور؛ یک جملهی کامل از کد
state یعنی بیان کردن و statement یعنی جمله یا بیانیه. در کد، statement یک دستور کامل است که کاری انجام میدهد، مثل یک جملهی کامل در زبان: x = 5 یک statement است، یک if با بدنهاش هم همینطور. اسم دستورها را هم با همین کلمه میگویند: if statement، import statement، return statement.
Each statement in JavaScript usually ends with a semicolon.
هر دستور در جاوااسکریپت معمولاً با نقطهویرگول تمام میشود.
expression (اِکسپْرِشِن): عبارت؛ تکهکدی که یک مقدار میدهد
expression در انگلیسی یعنی «بیان» یا «عبارت». در کد به هر تکهای میگویند که حساب میشود و یک مقدار میدهد: 2 + 3، price * count، len(name) و حتی age > 18 که جوابش True یا False است. میشود عبارت را سمت راست = گذاشت، به تابع داد یا در شرط if نوشت.
The expression age > 18 gives True or False.
عبارت age > 18 جواب True یا False میدهد.
line (لاین): خط؛ یک سطر از کد
line یعنی خط یا سطر. هر پیام خطا تقریباً همیشه شمارهی خط را میگوید، و این بهترین سرنخ توست: line 7 یعنی برو سراغ سطر هفتم فایل. ادیتورها شمارهی خطها را کنار کد نشان میدهند. یادت باشد گاهی اشتباه واقعی در خط قبلی است، مثلاً پرانتزی که آنجا بسته نشده.
The error is on line 7, but the real mistake is on line 6.
خطا در خط ۷ است، ولی اشتباه واقعی در خط ۶ است.
whitespace (وایتاِسپِیس): فضای خالی: فاصله، تب و خط تازه
white یعنی سفید و space یعنی فضا: whitespace یعنی جاهای سفید و خالی متن. سه نویسهی اصلیاش فاصله (space)، تب (tab) و خط تازه (newline) هستند. روی صفحه دیده نمیشوند، ولی برای کامپیوتر نویسههای واقعیاند: «علی » با یک فاصله در آخر، با «علی» برابر نیست. در پایتون فضای خالی اول خط همان تورفتگی است.
The strip() method removes whitespace from both ends of a string.
متد strip() فضای خالی را از دو سر یک رشته برمیدارد.
یک خطای نحوی و توضیحش
File "shop.py", line 4
if price > 100
^
SyntaxError: expected ':'
Python stops at line 4 because the if statement is not complete. The syntax of Python needs a colon at the end of this line. It is a small typo, not a problem in your logic.
After you add the colon, check the next line too. Its indentation must be four spaces. Do not mix tabs and spaces: this whitespace looks the same on the screen, but Python reads it differently. The expression price > 100 is fine.
File "shop.py", line 4
if price > 100
^
SyntaxError: expected ':'
پایتون در خط ۴ میایستد، چون دستور if کامل نیست. نحو پایتون در انتهای این خط یک دونقطه میخواهد. این یک غلط تایپی کوچک است، نه مشکلی در منطق تو.
بعد از گذاشتن دونقطه، خط بعد را هم بررسی کن. تورفتگی آن باید چهار فاصله باشد. تب و فاصله را قاطی نکن: این فضای خالی روی صفحه یکجور دیده میشود، ولی پایتون آن را جور دیگری میخواند. عبارت price > 100 مشکلی ندارد.