ابر
امروز کمتر کسی سرور را در اتاق خودش نگه میدارد؛ برنامهها روی «ابر» زندگی میکنند. این هشت کلمه را در صفحهی هر شرکت ابری و هر آگهی کاری میبینی.
پسوند -less یعنی «بدونِ»
وقتی -less به آخر یک اسم میچسبد، صفتی میسازد که یعنی «بدونِ آن چیز»: serverless (بدون سرور)، wireless (بیسیم)، passwordless (بدون رمز)، endless (بیپایان). برعکسش معمولاً -ful است: useful یعنی مفید و useless یعنی بیفایده. پس هر جا کلمهی تازهای با -less دیدی، خودت میتوانی معنیاش را حدس بزنی.
هشت کلمهی این درس
cloud (کِلاود): ابر؛ کامپیوترهای دیگران که از راه اینترنت اجاره میکنی
cloud در انگلیسی یعنی ابرِ آسمان. در برنامهنویسی «ابر» یعنی کامپیوترهای خیلی قوی که مال تو نیستند، در ساختمان یک شرکت دیگر روشناند و تو از راه اینترنت از آنها استفاده میکنی. مثل برق خانه: خودت نیروگاه نداری، فقط به اندازهای که مصرف میکنی پول میدهی. وقتی عکسهایت «روی ابر» است، یعنی روی دیسک یکی از همان کامپیوترهاست، نه فقط روی گوشی تو. اسمش از اینجا آمده که مهندسها در نقشهها اینترنت را به شکل یک ابر میکشیدند: چیزی که هست، ولی لازم نیست بدانی داخلش چه خبر است.
We moved our website to the cloud last month.
ماه پیش وبسایتمان را به ابر بردیم.
hosting (هاستینگ): میزبانی؛ اجارهی جا برای سایت روی یک سرور
host در انگلیسی یعنی میزبان، کسی که مهمان را در خانهاش راه میدهد. hosting یعنی میزبانی: یک شرکت به سایت یا برنامهی تو روی سرورهای همیشهروشنش جا میدهد تا همهی مردم دنیا بتوانند بازش کنند. اگر سایت فقط روی لپتاپ خودت باشد، با خاموش شدن لپتاپ سایت هم میرود؛ برای همین جا اجاره میکنی. مثل اجارهی یک مغازه در خیابان شلوغ: مغازه مال تو نیست، ولی جنسهای تو در آن است و مشتری میتواند بیاید.
This hosting plan includes a free domain for one year.
این طرح میزبانی یک دامنهی رایگانِ یکساله هم دارد.
data center (دِیتا سِنتِر): مرکز داده؛ ساختمانی پر از سرور
data یعنی داده و center یعنی مرکز. data center یک ساختمان بزرگ است که داخلش هزاران سرور در قفسههای بلند کنار هم چیده شدهاند. این ساختمان برق پشتیبان، خنککنندههای قوی، اینترنت خیلی پرسرعت و نگهبان دارد تا سرورها هیچوقت خاموش نشوند. «ابر» در واقع همین ساختمانهاست: وقتی فیلمی را آنلاین میبینی، فایلش از یکی از این مرکزها برایت میآید.
The company has a data center in Germany and another in Singapore.
این شرکت یک مرکز داده در آلمان دارد و یکی دیگر در سنگاپور.
virtual machine (وِرچوال مَشین): ماشین مجازی؛ کامپیوتری که درون کامپیوتر دیگر ساخته میشود
virtual یعنی مجازی: چیزی که واقعاً آنجا نیست ولی مثل واقعیاش کار میکند. machine هم یعنی ماشین یا دستگاه. virtual machine یک کامپیوتر کامل است که از نرمافزار ساخته شده و درون یک کامپیوتر واقعی اجرا میشود؛ سیستمعامل، حافظه و دیسکِ خودش را دارد. مثل اینکه یک خانهی بزرگ را با دیوار به چند آپارتمان جدا تقسیم کنی. شرکتهای ابری همین کار را میکنند: یک سرور قوی را به دهها ماشین مجازی تقسیم میکنند و هر کدام را به یک مشتری اجاره میدهند.
I run Linux in a virtual machine on my Windows laptop.
من لینوکس را در یک ماشین مجازی روی لپتاپ ویندوزیام اجرا میکنم.
container (کانتِینِر): کانتینر؛ جعبهای که برنامه و همهی نیازهایش در آن است
container در انگلیسی یعنی ظرف یا جعبه؛ همان جعبههای فلزی بزرگ روی کشتیها هم container هستند. در برنامهنویسی، کانتینر بستهای است که برنامهی تو را با همهی چیزهایی که لازم دارد (نسخهی درست پایتون، کتابخانهها، تنظیمات) یکجا نگه میدارد. جعبهی کشتی روی هر کشتی و کامیونی جا میشود؛ کانتینر نرمافزار هم روی هر کامپیوتری همانطور اجرا میشود و دیگر کسی نمیگوید «روی کامپیوتر من که کار میکرد». از ماشین مجازی سبکتر است، چون سیستمعامل کامل با خودش نمیآورد. معروفترین ابزارش Docker است.
Each service runs in its own container.
هر سرویس در کانتینر خودش اجرا میشود.
cluster (کِلاستِر): خوشه؛ چند کامپیوتر که مثل یک کامپیوتر با هم کار میکنند
cluster در انگلیسی یعنی خوشه، مثل خوشهی انگور: چند چیز همشکل که به هم چسبیدهاند. در برنامهنویسی، cluster گروهی از کامپیوترهاست که به هم وصلاند و با هم یک کار را انجام میدهند، طوری که از بیرون مثل یک کامپیوتر خیلی قوی دیده میشوند. به هر کامپیوترِ خوشه node میگویند. خوبیاش این است که اگر یکی خراب شود بقیه کار را ادامه میدهند، و هر وقت کار زیاد شد یک کامپیوتر دیگر به خوشه اضافه میکنی.
The database runs on a cluster of five servers.
پایگاه داده روی خوشهای از پنج سرور اجرا میشود.
region (ریجِن): منطقه؛ جایی از دنیا که مرکز دادههای یک ابر آنجاست
region در انگلیسی یعنی منطقه یا ناحیه، مثل «منطقهی شمال کشور». شرکتهای ابری در چند جای دنیا مرکز داده دارند و به هر کدام از این جاها یک region میگویند. وقتی سرور میسازی باید منطقهاش را انتخاب کنی. هر چه سرور به کاربرهایت نزدیکتر باشد، جواب زودتر میرسد؛ مثل پیک غذا که از شعبهی نزدیک خانهات زودتر میآید. گاهی قانون هم میگوید دادهی مردم یک کشور باید در همان منطقه بماند.
Choose the region closest to your users.
نزدیکترین منطقه به کاربرهایت را انتخاب کن.
serverless (سِروِرلِس): بیسرور؛ کد را میدهی و ادارهی سرور با شرکت ابری است
پسوند -less در انگلیسی یعنی «بدونِ»؛ پس serverless یعنی «بدون سرور». ولی اسمش کمی گولزننده است: سرور هست، فقط تو آن را نمیبینی و ادارهاش نمیکنی. تو فقط یک تابع مینویسی و به شرکت ابری میدهی؛ هر وقت کسی صدایش بزند، خودشان آن را روی یک سرور اجرا میکنند و فقط برای همان چند لحظهی اجرا پول میگیرند. مثل تاکسی بهجای خریدن ماشین: فقط وقتی سوار میشوی پول میدهی و تعمیر و بنزینش به تو ربطی ندارد.
A serverless function runs only when a request arrives.
یک تابع بیسرور فقط وقتی اجرا میشود که درخواستی برسد.
صفحهی یک شرکت ابری
Welcome to Example Cloud.
With our hosting, you do not need to buy any hardware. Your app runs in a container on a virtual machine inside one of our data centers. First, choose a region close to your users, such as Europe or Asia. If your app grows, add more machines to your cluster with one click. Do not want to manage servers at all? Try our serverless functions: you upload your code, and you pay only when it runs.
به Example Cloud خوش آمدی.
با میزبانی ما لازم نیست هیچ سختافزاری بخری. اپ تو در یک کانتینر، روی یک ماشین مجازی، درون یکی از مرکز دادههای ما اجرا میشود. اول یک منطقهی نزدیک به کاربرهایت انتخاب کن، مثل اروپا یا آسیا. اگر اپت بزرگ شد، با یک کلیک ماشینهای بیشتری به خوشهات اضافه کن. اصلاً نمیخواهی سرور اداره کنی؟ تابعهای بیسرور ما را امتحان کن: کدت را بارگذاری میکنی و فقط وقتی اجرا میشود پول میدهی.