پروتکلها
پروتکل یعنی قانون گفتوگوی دو کامپیوتر. اینها کوتاهنوشتهاییاند که در تنظیمات سرور، خطاهای پایتون و هر بحث «چرا وصل نمیشود؟» میبینی.
جمع بستن کوتاهنوشتها
کوتاهنوشتها را با یک s ساده جمع میبندند، بدون آپاستروف: two VPNs، all APIs، many SSDs. نوشتن VPN's برای جمع غلط رایجی است؛ آپاستروف فقط برای مالکیت است: the VPN's settings یعنی «تنظیماتِ VPN». وقتی کوتاهنوشت پیش از اسم دیگری بیاید، صفت است و جمع نمیشود: TCP connections، SSL certificates.
هشت کلمهی این درس
TCP (تیسیپی): پروتکل TCP؛ فرستادن مطمئن و بهترتیب داده
protocol یعنی قانون و آداب یک گفتوگو. TCP قانونی است که میگوید داده چطور مطمئن به مقصد برسد: بستهها شماره میخورند، گیرنده رسیدن هر کدام را تأیید میکند و اگر یکی گم شد دوباره فرستاده میشود. مثل پست سفارشی که رسید میخواهد. وب، ایمیل و دانلود فایل روی TCP کار میکنند، چون حتی یک بایت هم نباید گم شود.
HTTP runs on top of TCP.
HTTP روی TCP کار میکند.
UDP (یودیپی): پروتکل UDP؛ فرستادن سریع بدون تضمین رسیدن
UDP هم قانون فرستادن داده است، ولی برخلاف TCP صبر نمیکند و رسید نمیخواهد: بستهها را پشت هم میفرستد و اگر یکی گم شد، گم شد. مثل اعلام کردن با بلندگو در حیاط مدرسه: سریع است ولی معلوم نیست همه همهچیز را شنیده باشند. برای تماس صوتی، پخش زنده و بازی آنلاین خوب است، چون یک تکهی جاافتاده از دیر رسیدن کمضررتر است.
Online games often use UDP because speed matters more than every packet.
بازیهای آنلاین اغلب از UDP استفاده میکنند، چون سرعت از رسیدن تکتک بستهها مهمتر است.
FTP (اِفتیپی): پروتکل انتقال فایل
transfer یعنی جابهجا کردن. FTP قانونی قدیمی (از دههی ۱۹۷۰) برای فرستادن و گرفتن فایل بین کامپیوتر تو و یک سرور است؛ سالها طراحهای وب فایلهای سایتشان را با FTP روی هاست میگذاشتند. مشکلش این است که رمز و فایلها را بدون رمزگذاری میفرستد و هر کسی وسط راه میتواند بخواندشان. امروز بهجایش SFTP (که روی SSH کار میکند) یا FTPS به کار میرود.
Use SFTP instead of plain FTP, which sends passwords as plain text.
بهجای FTP ساده از SFTP استفاده کن؛ FTP رمزها را بدون رمزگذاری میفرستد.
SMTP (اِساِمتیپی): پروتکل فرستادن ایمیل
mail یعنی نامه یا پست. SMTP قانونی است که با آن ایمیل فرستاده میشود و از یک سرور به سرور دیگر میرسد، مثل ادارهی پستی که نامه را از شهر تو به شهر گیرنده میبرد. برای گرفتن و خواندن ایمیلهای صندوق از پروتکلهای دیگری (IMAP یا POP3) استفاده میشود. اگر برنامهات باید ایمیل بفرستد، مثلاً «رمزت را فراموش کردی؟»، نشانی یک سرور SMTP و پورتش را در تنظیمات مینویسی.
Set the SMTP host and port in the config file.
نشانی و پورت سرور SMTP را در فایل تنظیمات بنویس.
SSL (اِساِساِل): لایهی امنیتی که اتصال را رمزگذاری میکند
secure یعنی امن و layer یعنی لایه. SSL لایهای است که اتصال مرورگر و سرور را رمزگذاری میکند تا کسی وسط راه نتواند رمز و پیامها را بخواند؛ همان چیزی که S آخر HTTPS و قفل کنار نشانی سایت را میسازد. نسخهی تازه و امنترش TLS نام دارد، ولی هنوز همه از روی عادت میگویند SSL، مثلاً «گواهی SSL سایت منقضی شده».
Our SSL certificate expires next week, so please renew it.
گواهی SSL ما هفتهی بعد منقضی میشود؛ لطفاً تمدیدش کن.
handshake (هَندشِیک): دست دادن؛ گفتوگوی اول دو دستگاه پیش از شروع ارتباط
handshake یعنی دست دادن دو نفر وقتی همدیگر را میبینند. در شبکه، دو دستگاه پیش از فرستادن دادهی اصلی چند پیام کوتاه رد و بدل میکنند تا مطمئن شوند طرف مقابل آماده است و روی قانونها توافق کنند. TCP یک دست دادن سهمرحلهای دارد: SYN («هستی؟»)، SYN-ACK («هستم، تو هم هستی؟») و ACK («آره، شروع کنیم»). در HTTPS هم TLS handshake کلیدهای رمزگذاری را تعیین میکند.
The connection failed during the TLS handshake.
اتصال وسط دست دادن TLS شکست خورد.
localhost (لوکالهاست): میزبان محلی؛ همین کامپیوتری که پشتش نشستهای
local یعنی محلی و host یعنی میزبان. localhost اسمی است که هر کامپیوتر برای خودش دارد: وقتی در مرورگر localhost:8000 را باز میکنی، به سروری وصل میشوی که روی همین کامپیوتر خودت اجرا میشود، نه جایی در اینترنت. برنامهنویسها سایت را اول روی localhost میسازند و امتحان میکنند و بعد روی سرور واقعی میبرند. پشت این اسم نشانی 127.0.0.1 است.
The dev server is running at http://localhost:3000.
سرور توسعه روی http://localhost:3000 اجرا میشود.
loopback (لوپبَک): حلقهی برگشت؛ اتصالی که به خود دستگاه برمیگردد
loop یعنی حلقه و back یعنی برگشت. loopback یک کارت شبکهی مجازی درون هر کامپیوتر است: هر بستهای به آن بفرستی بیرون نمیرود و فوراً به خود همان کامپیوتر برمیگردد، مثل نامهای که برای خودت پست کنی و پستچی همان دمِ در پسش بدهد. نشانی loopback در IPv4 همان 127.0.0.1 است و در IPv6 ::1. با آن میشود برنامههای شبکهای را بدون اینترنت امتحان کرد.
The service only listens on the loopback interface, so other machines cannot reach it.
این سرویس فقط روی رابط loopback گوش میدهد، پس کامپیوترهای دیگر به آن نمیرسند.
گفتوگوی دو برنامهنویس
Sara: My app works on localhost, but my friend cannot open it.
Ali: localhost is the loopback address, 127.0.0.1. Only your own computer can reach it.
Sara: Oh! And the email part fails too. The SMTP server says the SSL handshake failed.
Ali: Check the port. Port 587 starts plain and upgrades to TLS; port 465 uses TLS from the start.
Sara: Thanks. Should I upload my files with FTP?
Ali: Not plain FTP, it is not encrypted. Use SFTP. By the way, all of these run on TCP, not UDP.
سارا: اپم روی localhost کار میکند، ولی دوستم نمیتواند بازش کند.
علی: localhost نشانی loopback است، 127.0.0.1. فقط کامپیوتر خودت به آن میرسد.
سارا: آهان! بخش ایمیل هم کار نمیکند. سرور SMTP میگوید دست دادن SSL شکست خورده.
علی: پورت را ببین. پورت 587 ساده شروع میکند و بعد به TLS میرود؛ پورت 465 از اول TLS است.
سارا: ممنون. فایلهایم را با FTP بارگذاری کنم؟
علی: FTP ساده نه، رمزگذاری ندارد. از SFTP استفاده کن. راستی، همهی اینها روی TCP کار میکنند، نه UDP.