دو طرف گفتوگو
هر گفتوگو در شبکه دو طرف دارد: یکی میپرسد و یکی جواب میدهد. این هشت کلمه اسم دو طرف، پیامهایشان و راه میانشان است.
پسوند -er و -ion
با -er از فعل «کنندهی کار» میسازند: serve (خدمت دادن) میشود server، browse میشود browser، listen میشود listener. با -ion از فعل اسمِ همان کار ساخته میشود: connect (وصل کردن) میشود connection (اتصال). این دو پسوند را که بشناسی، معنی خیلی از کلمههای تازه را خودت حدس میزنی.
هشت کلمهی این درس
client (کِلایِنت): کلاینت؛ طرفی که درخواست میفرستد
client در انگلیسی یعنی مشتری: کسی که میآید و چیزی میخواهد. در شبکه، client برنامهای است که گفتوگو را شروع میکند و از سرور چیزی میخواهد: مرورگر تو، اپ گوشی، یا یک اسکریپت پایتون که requests.get صدا میزند. مثل رستوران: مشتری سفارش میدهد و آشپزخانه (سرور) غذا را آماده میکند.
The client sends a request and waits for the response.
کلاینت یک درخواست میفرستد و منتظر جواب میماند.
server (سِروِر): سرور؛ طرفی که جواب درخواستها را میدهد
serve در انگلیسی یعنی خدمت دادن، مثل گارسونی که غذا میآورد؛ server یعنی خدمتدهنده. در شبکه، سرور برنامهای است که همیشه روشن و گوشبهزنگ است تا درخواستی برسد و جوابش را بدهد. به کامپیوتری که این برنامه رویش اجرا میشود هم سرور میگویند. پس سرور یک دستگاه عجیب نیست: لپتاپ تو هم وقتی یک برنامهی وب را اجرا میکنی، سرور است.
The server is not responding, check your connection.
سرور جواب نمیدهد، اتصالت را بررسی کن.
request (ریکوئِست): درخواست؛ پیامی که کلاینت به سرور میفرستد
request در انگلیسی یعنی درخواست یا خواهش مؤدبانه. در وب، request پیامی است که کلاینت برای سرور میفرستد و میگوید چه میخواهد: «این صفحه را بده»، «این فرم را ذخیره کن». هر درخواست چند تکه دارد: متد (چه کاری)، نشانی (کجا)، هدرها (اطلاعات کناری) و گاهی body (خود داده). هر بار که یک صفحه را باز میکنی، مرورگرت دهها request میفرستد: یکی برای صفحه و بقیه برای عکسها، فونتها و فایلهای دیگر.
The app sends a request to the server every minute.
برنامه هر دقیقه یک درخواست به سرور میفرستد.
response (ریسپانس): پاسخ؛ جوابی که سرور برمیگرداند
response یعنی پاسخ؛ از فعل respond (جواب دادن) میآید. در وب، هر request یک response دارد: سرور درخواست را میخواند و جواب میفرستد. جواب سه تکه دارد: یک status code که میگوید کار شد یا نشد (مثل 200 یا 404)، هدرها، و body که خود چیز خواستهشده در آن است: یک صفحهی HTML، یک عکس یا دادهی JSON.
The response contains a list of users in JSON format.
پاسخ فهرستی از کاربرها را در قالب JSON دارد.
host (هوست): میزبان؛ کامپیوتری که سایت یا سرویس روی آن است
host در انگلیسی یعنی میزبان: کسی که مهمانها به خانهاش میآیند. در شبکه، host کامپیوتری است که یک سایت یا سرویس روی آن زندگی میکند و بقیه به آن وصل میشوند. در یک URL، بخش example.com اسم host است. معروفترین host هم localhost است: یعنی «همین کامپیوتری که الان پشتش نشستهای».
Could not connect to host example.com on port 443.
اتصال به میزبان example.com روی پورت 443 ممکن نشد.
port (پورت): درگاه؛ شمارهی یک در روی کامپیوتر
port در انگلیسی یعنی بندر: جایی که کشتیها بار خالی میکنند. یک کامپیوتر میتواند همزمان چند سرویس داشته باشد (وب، ایمیل، پایگاه داده)؛ port عددی است که میگوید پیام برای کدامیک است. اگر نشانی host مثل نشانی یک ساختمان باشد، port شمارهی واحد است. بعضی شمارهها معروفاند: 80 برای HTTP و 443 برای HTTPS.
The server is listening on port 8000.
سرور روی پورت 8000 گوش میدهد.
protocol (پروتِکال): پروتکل؛ قرارداد حرف زدن دو کامپیوتر
protocol در انگلیسی یعنی آداب و تشریفات رسمی: این که در یک دیدار چه کسی اول حرف بزند و چه بگوید. دو کامپیوتر هم برای حرف زدن قرارداد لازم دارند: پیام با چه شروع شود، چه شکلی باشد و جوابش چه باشد. به این قرارداد protocol میگویند. HTTP پروتکل وب است، SMTP پروتکل ایمیل و TCP پروتکلی است که زیر هر دو کار میکند.
HTTPS is a secure protocol for sending data over the web.
HTTPS یک پروتکل امن برای فرستادن داده روی وب است.
connection (کانِکشِن): اتصال؛ راه باز میان دو کامپیوتر
connect یعنی وصل کردن و connection یعنی اتصال. قبل از این که کلاینت و سرور حرف بزنند، باید یک راه میانشان باز شود؛ مثل تماس تلفنی که اول باید برقرار شود و بعد حرف میزنید. به این راهِ باز connection میگویند. در خطاها زیاد میبینیاش: connection refused (سرور راه نداد)، connection timed out (جوابی نیامد)، connection lost (وسط کار قطع شد).
Check your internet connection and try again.
اتصال اینترنتت را بررسی کن و دوباره امتحان کن.
یک خطای اتصال
Error: could not connect to the server.
The client sent a request to host localhost on port 8000, but there was no response. The connection was refused.
This usually means that the server is not running. Start the server first, then send the request again. If you changed the port, make sure the client uses the same port.
خطا: اتصال به سرور ممکن نشد.
کلاینت یک درخواست به میزبان localhost روی پورت 8000 فرستاد، ولی پاسخی نیامد. اتصال رد شد.
این معمولاً یعنی سرور در حال اجرا نیست. اول سرور را روشن کن، بعد درخواست را دوباره بفرست. اگر پورت را عوض کردهای، مطمئن شو کلاینت هم از همان پورت استفاده میکند.