جلسهی 11: تاریخ Dates
اپ تو تقویم میفهمد: امروز چه روزی است، تاریخ شمسیاش چیست، و چند روز تا نوروز یا تولدت مانده.
در این جلسه یاد میگیری
- میتوانی با
from datetime import dateیک روز بسازی وdate.today()را بخوانی. - میتوانی فاصلهی دو روز را با
(b - a).daysحساب کنی. - میتوانی با
weekday()و یک لیست، اسم روز هفته را پیدا کنی. - میتوانی با
app.shamsi(d)تاریخ شمسی را نشان بدهی و تولد بعدی را حساب کنی.
درس
پایتون برای تاریخ یک ابزار آماده دارد: from datetime import date. بعد date(2026, 3, 21) یک روز میسازد: اول سال، بعد ماه، بعد روز. ماهها از ۱ شروع میشوند: ژانویه ۱، مارس ۳. این روز همان نوروز ۱۴۰۵ است. d.year، d.month و d.day تکههایش را میدهند.
from datetime import date
nowruz = date(2026, 3, 21)
print(nowruz)
print(nowruz.year, nowruz.month, nowruz.day)date.today() یعنی «امروز»، همان روزی که برنامه اجرا میشود. فردا که Run کنی جوابش فرق میکند! کم کردن دو روز از هم یک «فاصله» میدهد و .days تعداد روزهایش را: (nowruz - today).days. اگر روز دوم قبل از اولی باشد، جواب منفی است.
from datetime import date
today = date.today()
nowruz = date(2027, 3, 21)
print(today)
print((nowruz - today).days)بررسیکننده و «امروز»: اگر جواب به امروز بستگی دارد، چطور بررسی شود؟ بررسیکنندهی این دوره تقویم را نگه میدارد: در قدمهای هر سؤال تاریخ، اول یک قدم مثل ["date", "2026-03-21"] هست، یعنی «فرض کن امروز ۲۱ مارس ۲۰۲۶ است». پس date.today() در بررسی همیشه همان روز است و جواب همیشه یکی است. تو فقط date.today() بنویس، نه یک تاریخ ثابت.
d.weekday() شمارهی روز هفته است: ۰ یعنی دوشنبه، ۱ سهشنبه، … ۵ شنبه و ۶ یکشنبه. حواست باشد: هفتهی ما از شنبه شروع میشود ولی هفتهی پایتون از دوشنبه! اسم روز را با یک لیست پیدا کن که از Monday شروع شود.
from datetime import date
names = ["Monday", "Tuesday", "Wednesday", "Thursday", "Friday", "Saturday", "Sunday"]
nowruz = date(2026, 3, 21)
print(nowruz.weekday())
print(names[nowruz.weekday()])تاریخ شمسی را با یک تابع آمادهی ماژول app میگیری: app.shamsi(d) روز d را شمسی مینویسد، مثل 1405/01/01. خودت تبدیل را نمینویسی؛ حسابش طولانی است و آماده است. app.shamsi() بدون چیزی داخل پرانتز یعنی امروز.
import app
from datetime import date
today = date.today()
app.title("Calendar")
app.text(f"Today: {app.shamsi(today)}")
app.text(f"Nowruz 1405: {app.shamsi(date(2026, 3, 21))}")
app.run()تولد بعدی: تولد امسال را بساز: date(today.year, month, day). اگر از امروز کوچکتر است، یعنی امسال گذشته؛ پس تولدِ سال بعد را بساز: date(today.year + 1, month, day). حالا فاصله همیشه مثبت است. اگر کسی ماه ۱۳ بنویسد، date خطای ValueError میدهد؛ همان try که برای int داری این را هم میگیرد.
import app
from datetime import date
def count():
try:
bday = date(date.today().year, int(month.value), int(day.value))
except ValueError:
app.toast("Type a real date")
return
today = date.today()
if bday < today:
bday = date(today.year + 1, bday.month, bday.day)
left.value = f"Days left: {(bday - today).days}"
app.title("Birthday")
month = app.number("Month")
day = app.number("Day")
app.button("Count", count)
left = app.text("")
app.run()همین در HTML: در /learn/app-web با new Date() کار میکنی؛ آنجا ماهها از صفر شمرده میشوند و فاصلهی دو تاریخ به میلیثانیه است. تاریخ شمسی را هم toLocaleDateString("fa-IR") مینویسد.
مثالهای این جلسه
- مثال متغیر (اپ با پایتون): nowruz = date(2026, 3, 21)
- مثال متغیر (اپ با پایتون): today = date.today()
- مثال لیست (اپ با پایتون): names = ["Monday", "Tuesday", "Wednesday", …
- مثال f-string (اپ با پایتون): app.text(f"Today: {app.shamsi(today)}")
- مثال مدیریت خطا با try (اپ با پایتون): try: — تاریخ
چالشها
- Which Day Is It? (آسان)
- How Many Days? (آسان)
- Persian Date (آسان)
- Which Weekday? (متوسط)
- Next Birthday in Order (متوسط)
- Days to Nowruz (متوسط)
- Birthday Countdown (سخت)
- Event Card (سخت)