بتل کد Battle Codeدارد باز می‌شود…

جلسه‌ی 14: ردپای دیجیتال و حریم خصوصی Digital Footprint and Privacy

هر چه آنلاین می‌گذاری می‌ماند. چه چیزهایی را نباید پست کنی، تنظیمات حریم خصوصی چه می‌کنند، و یک برنامه که پست را قبل از انتشار بررسی می‌کند.

در این جلسه یاد می‌گیری

درس

ردپای دیجیتال یعنی همه‌ی چیزهایی که از تو آنلاین مانده: پست‌ها، عکس‌ها، کامنت‌ها، لایک‌ها، حتی چیزهایی که پاک کرده‌ای (کسی اسکرین‌شات گرفته، یا سرور نسخه‌ای نگه داشته). قانون اینترنت: هر چه بگذاری، می‌ماند.

چیزهایی که هرگز پست نکن: آدرس خانه، نام مدرسه و ساعت کلاس‌ها، شماره‌ی تلفن، عکس کارت‌ها و مدارک، برنامه‌ی سفر خانواده («یک هفته خانه خالی است!»)، عکس بچه‌های دیگر بدون اجازه، و رمزها (بله، بعضی‌ها عکس صفحه‌ای را می‌گذارند که رمز در آن دیده می‌شود).

عکس‌ها بیشتر از آن‌چه فکر می‌کنی می‌گویند: پلاک ماشین، تابلوی خیابان، لباس فرم مدرسه، و اطلاعات مکان (GPS) که در فایل عکس پنهان است. قبل از پست، به پس‌زمینه نگاه کن و در تنظیمات دوربین «ذخیره‌ی مکان» را خاموش کن.

تنظیمات حریم خصوصی دوست تو هستند: حساب خصوصی (فقط دنبال‌کننده‌های تأییدشده می‌بینند)، خاموش کردن مکان، تأیید تگ قبل از نمایش، و خاموش کردن «پیدا شدن با شماره‌ی تلفن». هر چند ماه یک بار این‌ها را با والدینت مرور کن؛ اپ‌ها گاهی تنظیمات را عوض می‌کنند.

آزمون مادربزرگ و آزمون کارفرما: قبل از پست بپرس «اگر مادربزرگم این را ببیند خوب است؟» و «اگر ده سال بعد کارفرمایم این را پیدا کند؟» دانشگاه‌ها و شرکت‌ها واقعاً جست‌وجو می‌کنند. می‌توانیم این آزمون را به برنامه هم تبدیل کنیم: پست را قبل از انتشار برای کلمه‌های خطرناک بگرد.

post = "Party at my house, 12 Maple Street, Friday 8pm!"
risky = ["street", "phone", "school", "password"]
for word in risky:
    if word in post.lower():
        print("careful: mentions", word)

⚠️ اگر کسی عکس یا اطلاعات تو را بی‌اجازه پخش کرد یا تهدید کرد: تقصیر تو نیست. اسکرین‌شات بگیر، جواب نده، بلاک و گزارش کن، و فوراً به والدین یا معلمت بگو. پخش عکس خصوصی دیگران جرم است و پلیس فتا به آن رسیدگی می‌کند. و خودت هم هرگز عکس یا پیام خصوصی کسی را پخش نکن، حتی اگر «همه دارند».

⚠️ قانون‌های این دوره: ۱) هر چه یاد می‌گیری فقط روی حساب‌ها و دستگاه‌های خودت امتحان کن. ۲) ورود به حساب یا دستگاه دیگران بدون اجازه، حتی برای شوخی، جرم است (قانون جرایم رایانه‌ای ایران) و به تو و خانواده‌ات آسیب می‌زند. ۳) اگر پیام مشکوک، تهدید یا چیز عجیبی دیدی، به والدین یا معلمت بگو.

مثال‌های این جلسه

چالش‌ها

  1. Post or Not? (آسان)
  2. Why It Stays (آسان)
  3. Post Checker (متوسط)
  4. Hide the Numbers (متوسط)
  5. Privacy Settings Score (سخت)
  6. Someone Shared My Photo (سخت)

بیشتر بخوان

← جلسه‌ی 13: بدافزار و به‌روزرسانی جلسه‌ی 15: هکر کلاه‌سفید و قانون →