جلسهی 7: رمز را بشکن Break the Cipher
رمز سزار فقط ۲۶ کلید دارد. همه را امتحان میکنی، پیام را بدون کلید میخوانی، و میفهمی چرا رمز ساده کافی نیست.
در این جلسه یاد میگیری
- میدانی «شکستن رمز» با امتحان همهی کلیدها (brute force) یعنی چه.
- میتوانی ۲۶ کلید را با
forوrangeامتحان کنی. - میتوانی با شمردن حرف
Eیا یک کلمهی رایج، کلید درست را خودکار پیدا کنی. - میدانی چرا رمز واقعی به کلیدهای خیلی بزرگ نیاز دارد.
درس
رمز سزار یک ضعف بزرگ دارد: فقط ۲۶ کلید ممکن است. اگر کسی پیام رمزشدهات را بگیرد، میتواند هر ۲۶ تا را امتحان کند و ببیند کدام معنی میدهد. با کامپیوتر این کار یک لحظه طول میکشد. این حملهی جستوجوی کامل (brute force) است، همان که برای رمز عبور دیدیم.
def caesar(message, key):
secret = ""
for ch in message:
if ch.isupper():
secret = secret + chr((ord(ch) - 65 + key) % 26 + 65)
else:
secret = secret + ch
return secret
secret = "KHOOR ZRUOG"
for key in range(26):
print(key, caesar(secret, -key))در خروجی بالا یکی از ۲۶ خط HELLO WORLD است: کلید ۳. چشم انسان فوراً پیدایش میکند. ولی میشود کامپیوتر هم خودش بفهمد؟ بله، با تحلیل فراوانی: در انگلیسی حرف E از همه رایجتر است. کلیدی که بیشترین E را میدهد، احتمالاً درست است.
best_key = 0
best_count = -1
for key in range(26):
text = caesar(secret, -key)
count = text.count("E")
if count > best_count:
best_count = count
best_key = key
print("key is probably", best_key)راه دیگر: دنبال یک کلمهی رایج بگرد، مثل THE یا A . if "THE" in text: کلید را لو میدهد. در جنگ جهانی دوم، شکستن رمز ماشین انیگما با همین ایده شروع شد: پیامهای آلمانی اغلب با «گزارش هوا» شروع میشدند!
درس بزرگ: رمزی که کلیدهای کم دارد، رمز نیست. رمزهای واقعی امروز (مثل AES که در پیامرسانها و HTTPS استفاده میشود) کلیدی با ۲^۲۵۶ حالت دارند: عددی با ۷۸ رقم. همهی کامپیوترهای دنیا در عمر جهان هم نمیتوانند همه را امتحان کنند.
⚠️ فقط رمز خودت را بشکن. این تمرین روی پیامهایی است که خودت ساختهای، برای فهمیدن ضعف رمز ساده. تلاش برای باز کردن پیام، فایل یا حساب دیگران بدون اجازه، حتی اگر بلد باشی، نقض حریم خصوصی و طبق قانون جرایم رایانهای جرم است. کلاهسفیدها فقط با اجازهی کتبی کار میکنند (جلسهی ۱۵).
⚠️ قانونهای این دوره: ۱) هر چه یاد میگیری فقط روی حسابها و دستگاههای خودت امتحان کن. ۲) ورود به حساب یا دستگاه دیگران بدون اجازه، حتی برای شوخی، جرم است (قانون جرایم رایانهای ایران) و به تو و خانوادهات آسیب میزند. ۳) اگر پیام مشکوک، تهدید یا چیز عجیبی دیدی، به والدین یا معلمت بگو.
مثالهای این جلسه
- مثال تابع (امنیت سایبری با پایتون): def caesar(message, key):
- مثال حلقه for (امنیت سایبری با پایتون): for key in range(26):
چالشها
- Count the Keys (آسان)
- Try Them All (آسان)
- Find the Word (متوسط)
- Count the E's (متوسط)
- Automatic Breaker (سخت)
- How Many Keys Is Enough? (سخت)