جلسهی 8: پروژه: پیام مخفی Project: Secret Message
رمز ویژنر: به جای یک عدد، یک کلمه کلید است و هر حرف با کلید متفاوتی جابهجا میشود. یک برنامهی پیام مخفی کامل میسازی.
در این جلسه یاد میگیری
- میدانی رمز ویژنر چطور با یک کلمهی کلید، رمز سزار را قویتر میکند.
- میتوانی کلید را روی پیام «تکرار» کنی تا هر حرف کلید خودش را داشته باشد.
- میتوانی پیام را رمز و باز کنی و یک منوی ساده بسازی.
درس
جلسهی پیش دیدیم که رمز سزار با ۲۶ کلید در یک لحظه شکسته میشود. در قرن شانزدهم ویژنر ایدهی بهتری داد: به جای یک عدد، یک کلمه کلید باشد. هر حرف کلید یک عدد است (A=0, B=1, ... Z=25) و هر حرف پیام با حرفِ کلیدِ خودش جابهجا میشود.
message: H E L L O
key: K E Y K E (the key "KEY" repeated)
shift: 10 4 24 10 4
result: R I J V Sقدم اول: حرف کلید را به عدد تبدیل کن: ord(k) - 65. قدم دوم: کلید را تکرار کن تا به اندازهی پیام شود. حرف شمارهی i پیام با حرف key[i % len(key)] رمز میشود. % باعث میشود بعد از آخرین حرف کلید دوباره به اول برگردیم.
key = "KEY"
for i in range(7):
print(i, key[i % len(key)])حالا رمز کردن: روی پیام با range(len(message)) حلقه بزن تا هم حرف و هم شمارهاش را داشته باشی. برای هر حرف بزرگ، جابهجایی را از حرف کلیدِ همان جا بگیر.
def vigenere(message, key, direction):
result = ""
for i in range(len(message)):
ch = message[i]
if ch.isupper():
shift = ord(key[i % len(key)]) - 65
result = result + chr((ord(ch) - 65 + direction * shift) % 26 + 65)
else:
result = result + ch
return result
print(vigenere("HELLO", "KEY", 1))
print(vigenere("RIJVS", "KEY", -1))با direction = 1 رمز میکنیم و با -1 باز میکنیم. چرا ویژنر قویتر است؟ چون تعداد کلیدها ۲۶ نیست، بلکه ۲۶ به توان طول کلمه است: با کلید ۱۰ حرفی، ۱۴۱ تریلیون کلید! (با این حال امروز شکستنی است؛ رمزهای واقعی خیلی قویترند.)
⚠️ کلید را جدا از پیام بفرست. اگر کلید را همراه پیام بفرستی، رمز بیفایده است. در دنیای واقعی، پیامرسانهای امن کلید را با روشی که در جلسهی ۱۱ میبینی رد و بدل میکنند. و یادآوری: فقط پیامهای خودت را رمز و باز کن.
⚠️ قانونهای این دوره: ۱) هر چه یاد میگیری فقط روی حسابها و دستگاههای خودت امتحان کن. ۲) ورود به حساب یا دستگاه دیگران بدون اجازه، حتی برای شوخی، جرم است (قانون جرایم رایانهای ایران) و به تو و خانوادهات آسیب میزند. ۳) اگر پیام مشکوک، تهدید یا چیز عجیبی دیدی، به والدین یا معلمت بگو.
مثالهای این جلسه
- مثال پایتون (امنیت سایبری با پایتون): message: H E L L O
- مثال حلقه for (امنیت سایبری با پایتون): for i in range(7):
- مثال تابع (امنیت سایبری با پایتون): def vigenere(message, key, direction):
چالشها
- Step 1: Key Letters to Numbers (آسان)
- Step 2: Repeat the Key (متوسط)
- Step 3: Encrypt (متوسط)
- Step 4: Secret Message App (سخت)