جلسهی 79: پروژهی آزاد Free Project
پروژهی دفاعیِ خودت را انتخاب میکنی (نمایشِ مدیریتِ رمز، نگهبانِ گزارش، یا اپِ چکلیستِ حریمِ خصوصی) و با یک الگویِ راهنما قدم به قدم میسازی: داده، قاعدهها، گزارش، و آزمون.
در این جلسه یاد میگیری
- در پایان این جلسه موضوعِ پروژهام را انتخاب کردهام و یک برنامهی سهقسمتی (داده، قاعده، گزارش) دارم.
- در پایان این جلسه سه اصلِ طراحیِ امن را در کدِ خودم نشان دادهام.
- در پایان این جلسه برای برنامهام دستکم سه آزمونِ خودکار نوشتهام.
درس
⚠️ هشدار قانونی و اخلاقی: همهی تمرینهای این جلسه فقط روی دستگاهها، حسابها و دادههای خودت انجام میشود، یا روی دادهی ساختگیِ داخل کد. دست زدن به دستگاه، حساب یا شبکهی دیگران بدون اجازهی کتبی، حتی «برای امتحان»، در قانون جرایم رایانهای ایران (دسترسی غیرمجاز، مادهی ۱ به بعد) جرم است و مجازات دارد. اگر جایی ضعفی دیدی، آن را فقط به صاحبش یا به مسئولِ مربوط گزارش میکنی، نه به دیگران. تیم آبی یعنی دفاع از داراییِ خودت و کمک به دیگران برای دفاع از داراییِ خودشان.
سه پیشنهاد، همه دفاعی و همه فقط روی دادهی خودت: ۱) نمایشِ مدیریتِ رمز: نگهداریِ نامهای سرویس و رمزهای ساختگی در یک دیکشنری، تولیدِ رمزِ قوی با secrets، و امتیازِ قدرتِ رمز؛ ۲) نگهبانِ گزارش: خواندنِ یک گزارشِ متنیِ داخلِ کد، شمارشِ رخدادها و هشدار با قاعدههای if؛ ۳) اپِ چکلیستِ حریمِ خصوصی: فهرستِ پرسشها، جوابهای کاربر در یک دیکشنری، و امتیاز با توصیه. هر سه با همان ساختارِ دادههایی که در این فاز دیدی ساخته میشوند.
هر پروژه سه قسمت دارد: داده (دیکشنری/لیستِ داخلِ کد)، قاعدهها (تابعهایی که روی داده تصمیم میگیرند) و گزارش (تابعی که نتیجه را خوانا چاپ میکند). این جداسازی کدِ تو را آزمونپذیر میکند: هر قاعده را میتوان با یک ورودیِ کوچک صدا زد و با assert بررسی کرد.
def strength(password):
score = 0
if len(password) >= 12:
score += 1
if any(ch.isdigit() for ch in password):
score += 1
if any(not ch.isalnum() for ch in password):
score += 1
return score
assert strength("abc") == 0
assert strength("correct-horse-battery-9") == 3
print("tests passed")چکلیستِ طراحیِ امن برای پروژهات: کمترین دسترسی (برنامه فقط به دادهای که لازم دارد دست میزند)؛ دفاعِ لایهلایه (دستکم دو بررسیِ مستقل)؛ شکستِ ایمن (ورودیِ عجیب → رد، نه خطا). در گزارشِ پایانی برای هر یک، خطِ کدی را که آن را پیاده میکند نشان میدهی.
تولیدِ رمز با secrets (نه random): secrets.choice از منبعِ تصادفیِ امنِ سیستم استفاده میکند. رمزِ تولیدشده را هیچوقت در خروجیِ کدِ آزمون چاپ نکن و هیچ رمزِ واقعی را در کد ننویس؛ همهی مثالها ساختگیاند.
import secrets, string
alphabet = string.ascii_letters + string.digits + "-_!"
password = "".join(secrets.choice(alphabet) for _ in range(16))
print(len(password))اشتباه رایج: پروژهای که همهچیزش در یک تابعِ بزرگ است و هیچ آزمونی ندارد. برنامهای که آزمون ندارد را نمیتوان با اطمینان تغییر داد. قاعدهی این جلسه: هیچ قاعدهای بدونِ دستکم یک assert.
مثالهای این جلسه
- مثال تابع (امنیت سایبری با پایتون): def strength(password):
- مثال رشته (امنیت سایبری با پایتون): password = "".join(secrets.choice(alphabet)…
چالشها
- Pick a Defensive Project (آسان)
- Template 1: The Data (آسان)
- Template 2: One Rule with Tests (متوسط)
- Template 3: Generate Safely (متوسط)
- Template 4: Layered Rules (سخت)
- Template 5: Checklist Score (سخت)
- Rule Engine (سخت)
- Weighted Checklist (متوسط)
بیشتر بخوان
- تابع در پایتون: آموزش def، پارامتر و return با مثال
- رشته در پایتون: آموزش کامل string با مثال و جدول متدها
← جلسهی 78: تمرینِ پازل ۲: منطق و رایتآپ جلسهی 80: ارائه و گواهی نهایی →