جلسهی 3: مرتب کردن و جستوجو Order and Search
جوابها را با ORDER BY مرتب میکنی (و با DESC برعکس)، با LIMIT فقط چند تای اول را میگیری و با DISTINCT تکراریها را حذف میکنی. بعد جستوجو: LIKE با %، BETWEEN برای یک بازه و IN (...) برای یک فهرست.
در این جلسه یاد میگیری
- جواب را با
ORDER BYوDESCمرتب میکنی و برای برابرها یک ستون دوم میگذاری. - با
LIMITفقط چند ردیف اول را میگیری، مثل «سه امتیاز بالا». - با
DISTINCTهر مقدار را فقط یک بار میگیری. - با
LIKE،BETWEENوINجستوجو میکنی.
درس
🔐 قانون طلایی این دوره: دادهی آدمها امانت است. پشت هر ردیف جدول یک آدم واقعی است: اسمش، کلاسش، کتابهایی که خوانده. دادهی کسی را بدون اجازه جمع نکن، به کسی نده و برای مسخره کردن یا سرک کشیدن به کار نبر. همهی دادههای این دوره ساختگیاند و هر بار که برنامه را اجرا میکنی از اول ساخته میشوند، پس هر چه میخواهی امتحان کن: چیزی خراب نمیشود.
یادت هست؟ در جلسهی ۲ با WHERE فقط ردیفهای دلخواه را گرفتیم. متن داخل '...' میآمد و حروف بزرگ و کوچکش مهم بود، و چند شرط را با AND و OR وصل میکردیم. امروز همین جوابها را مرتب میکنیم و راههای تازهی جستوجو یاد میگیریم.
from db import show
show("SELECT name, grade, city FROM students WHERE city = 'Tabriz' OR grade = 9")ORDER BY جواب را مرتب میکند: ORDER BY year از کوچک به بزرگ (عدد) یا از A به Z (متن). DESC بعد از ستون یعنی برعکس: از بزرگ به کوچک. اگر دو ردیف در آن ستون برابر باشند (مینا و کیان هر دو ۱۴۰ امتیاز دارند)، یک ستون دوم بنویس تا ترتیب همیشه یکی باشد: ORDER BY score DESC, player.
from db import show
show("SELECT player, game, score FROM scores ORDER BY score DESC, player")LIMIT فقط چند ردیف اول را نگه میدارد. با ORDER BY کنار هم «بهترینها» را میدهد: ORDER BY score DESC, player LIMIT 3 یعنی سه امتیاز بالا. ترتیب بخشهای یک سؤال همیشه این است: SELECT، FROM، WHERE، ORDER BY، LIMIT.
from db import show
show("SELECT player, score FROM scores WHERE game = 'Snake' ORDER BY score DESC, player LIMIT 3")DISTINCT بعد از SELECT تکراریها را حذف میکند. SELECT city FROM students ده شهر میدهد که خیلیهایشان تکراریاند؛ SELECT DISTINCT city FROM students هر شهر را فقط یک بار میآورد.
from db import show
show("SELECT DISTINCT city FROM students ORDER BY city")LIKE برای جستوجو در متن است. % یعنی «هر چیزی، حتی هیچ». title LIKE '%Kids%' یعنی «جایی از عنوان Kids باشد» و title LIKE 'The%' یعنی «عنوان با The شروع شود». برخلاف =، LIKE به حروف بزرگ و کوچک انگلیسی اهمیت نمیدهد: '%kids%' هم پیدا میکند.
from db import show
show("SELECT title FROM books WHERE title LIKE '%Kids%'")
show("SELECT title FROM books WHERE title LIKE 'The%'")BETWEEN یک بازه است و دو سرش را هم حساب میکند: year BETWEEN 1900 AND 2000 یعنی از ۱۹۰۰ تا ۲۰۰۰. IN (...) یعنی «یکی از اینها»: city IN ('Tabriz', 'Isfahan') کوتاهشدهی city = 'Tabriz' OR city = 'Isfahan' است.
from db import show
show("SELECT title, year FROM books WHERE year BETWEEN 1900 AND 2000 ORDER BY year, title")
show("SELECT name, city FROM students WHERE city IN ('Tabriz', 'Isfahan')")اشتباه رایج: جای بخشها را عوض کردن. SELECT title FROM books LIMIT 3 ORDER BY year خطا میدهد، چون LIMIT همیشه آخر میآید؛ ORDER BY هم همیشه بعد از WHERE. اشتباه دوم: یادت برود برای برابرها ستون دوم بگذاری. جواب خطا نمیدهد، ولی ترتیب ردیفهای برابر ممکن است با جواب درست فرق کند.
مثالهای این جلسه
- مثال پایتون (پایگاه داده با پایتون): show("SELECT name, grade, city FROM student… — مرتب کردن و جستوجو
- مثال پایتون (پایگاه داده با پایتون): show("SELECT player, game, score FROM score…
- مثال پایتون (پایگاه داده با پایتون): show("SELECT player, score FROM scores WHER…
- مثال پایتون (پایگاه داده با پایتون): show("SELECT DISTINCT city FROM students OR…
- مثال پایتون (پایگاه داده با پایتون): show("SELECT title FROM books WHERE title L…
- مثال پایتون (پایگاه داده با پایتون): show("SELECT title, year FROM books WHERE y… — مرتب کردن و جستوجو
چالشها
- From Isfahan (آسان)
- Oldest First (آسان)
- Top Three (متوسط)
- How Many Genres? (متوسط)
- Starts With The (سخت)
- The Twentieth Century (سخت)