جلسهی 18: بازی من ۱ My Game 1
رسیدی به بازی خودت! امروز ایدهات را انتخاب میکنی (از شش الگوی آماده یا از ذهن خودت)، الگوریتم و فلوچارتش را مینویسی، فهرست «حتماً / اگر وقت شد» را میسازی و پروژهاش را در استودیو شروع میکنی.
در این جلسه یاد میگیری
- در پایان این جلسه ایدهی بازیات را انتخاب کردهای و میتوانی آن را در یک جمله بگویی.
- در پایان این جلسه الگوریتم بازیات را در استودیو نوشتهای و فلوچارتش را دیدهای.
- در پایان این جلسه یک فهرست «حتماً» و یک فهرست «اگر وقت شد» داری.
- در پایان این جلسه پروژهی بازیات در استودیو ساخته شده و صحنهی اولش آماده است.
درس
شانزده جلسه ابزار جمع کردی: بوم، حلقهی بازی، کیبورد و لمس، برخورد، امتیاز و جان، حالتها، آرایه، عدد تصادفی، سطح سختی و حالا صدا و جلوه. در سه جلسهی آخر با همین ابزارها بازی خودت را میسازی: امروز ایده و نقشه، جلسهی بعد ساختن و تست، و آخر سر جشنواره. اینبار چالش و تیک سبز نداریم؛ داور کار، خودت هستی، معلمت و بچههایی که بازیات را بازی میکنند.
راز یک بازی خوب: کوچک باشد. یک قهرمان، یک هدف، یک خطر، یک صحنه. بازیای که در دو جلسه تمام شود و کار کند، از یک بازی بزرگِ نیمهکاره خیلی بهتر است. ایدهات را در یک جمله بنویس: «یک [قهرمان] که [کاری میکند] و باید از [خطر] دوری کند». مثلاً: «یک زنبور که گل جمع میکند و باید از قطرههای باران دور بماند.»
در استودیو (/studio) دکمهی «پروژهی جدید» را بزن و «بازی» را انتخاب کن. شش الگوی آماده هست، بهعلاوهی «بازی خالی». هر الگو یک بازی کامل و کوچک است که همین الان کار میکند. کارتهای بعدی هر کدام را معرفی میکنند و میگویند چطور مال خودت کنی. یادت باشد: الگو فقط نقطهی شروع است. بازیای که فقط اسمش عوض شده، هنوز بازی تو نیست!
۱. ستارهها را بگیر (Catch the Stars): ستاره از بالا میافتد و تو با سبد میگیریاش. هر گرفتن امتیاز دارد، هر ستارهای که بیفتد یک جان میبرد، و کمکم تندتر میشود. مال خودت کن: چه چیزی میافتد؟ (سیب، دونات، دانهی برف) چه کسی میگیرد؟ چند ستاره با هم بیفتند (آرایه!)، یک چیز بد هم بیفتد که نباید گرفت، یا یک ستارهی طلایی کمیاب که ۵ امتیاز دارد.
۲. توپ و راکت (Ball and Paddle): توپ از دیوارها برمیگردد و تو با راکت نمیگذاری از پایین بیفتد. مال خودت کن: هر برگشت توپ را کمی تندتر کن، بالای صحنه آجر بچین که با خوردن توپ بشکنند (یک آرایهی آجر و filter)، یا دونفرهاش کن: یک راکت بالا و یکی پایین، هر نفر یک طرف صفحهی گوشی را لمس میکند.
۳. جاخالی (Dodge): همان بازی جلسهی ۱۶ و ۱۷: شهابها میافتند و قهرمان جاخالی میدهد؛ هر چه بیشتر دوام بیاوری، امتیازت بیشتر است و رکورد یادش میماند. مال خودت کن: دنیا را عوض کن (ماهی که از تورها فرار میکند، پرندهای که از ابرهای بارانزا رد میشود)، سپری بگذار که سه ثانیه امانت بدهد، یا سکههایی که وسط شهابها باید جمع کنی.
۴. پرش (Jump): یک قورباغه روی زمین است و چیزهایی از راست به طرفش میدوند؛ با زدن روی صحنه یا دکمهی فاصله میپرد و از رویشان رد میشود. پرش یعنی یک vy که جاذبه هر فریم زیادش میکند. مال خودت کن: قهرمان و مانعها را عوض کن، فاصلهی مانعها را تصادفی کن، پرش دوبل بگذار (دو بار در هوا)، یا هر ۱۰ امتیاز روز را شب کن.
۵. مار (Snake): ماری روی یک جدول خانهخانه حرکت میکند، سیب میخورد و بلندتر میشود. با کیبورد یا دکمههای لمسی جهتش را عوض میکنی. بدن مار یک آرایه از خانههاست: سرش جلو میرود و دمش دنبالش میآید. مال خودت کن: رنگ و شکل مار و میوه را عوض کن، دیوار وسط صحنه بگذار، هر چند سیب سرعت را بیشتر کن، یا یک میوهی طلایی که فقط چند ثانیه میماند.
۶. حافظه (Memory): کارتها برعکس روی صحنهاند. با لمس دو کارت را برمیگردانی؛ اگر جفت بودند میمانند، وگرنه دوباره برمیگردند. باید همهی جفتها را پیدا کنی. اینجا کار با salam.tap و یک آرایه از کارتهاست، نه با سرعت. مال خودت کن: عکسهای کارتها را از گالری عوض کن (salam.image)، کارتها را بیشتر کن، زمان یا تعداد حرکتها را بشمار و رکورد را با salam.save نگه دار.
یا ایدهی خودت! اگر ایدهای در سرت داری که شبیه هیچکدام نیست، «بازی خالی» را انتخاب کن. فقط قبلش از خودت بپرس: «همهی چیزهایی که لازم دارم را بلدم؟» اگر ایده خیلی بزرگ است، کوچکش کن: به جای یک دنیای بزرگ، یک صحنه؛ به جای ده دشمن جورواجور، یک نوع. این یک اسکلت ساده برای بازی خودت است: حالت شروع و بازی، یک قهرمان با عکس از گالری و دکمههای لمسی.
<script>
const ctx = salam.canvas(360, 480);
salam.touchKeys(["ArrowLeft", "ArrowRight", " "]);
const hero = { x: 160, y: 420, w: 40, h: 40 };
let score = 0;
let state = "start";
salam.tap(function (x, y) {
if (state === "start") state = "play";
});
salam.loop(function (dt) {
ctx.fillStyle = "skyblue";
ctx.fillRect(0, 0, 360, 480);
if (state === "start") {
ctx.fillStyle = "white";
ctx.font = "30px sans-serif";
ctx.fillText("My Game", 120, 200);
ctx.font = "20px sans-serif";
ctx.fillText("Tap to start", 125, 260);
}
if (state === "play") {
// 1. move 2. rules 3. draw
if (salam.keys.ArrowLeft) hero.x = hero.x - 250 * dt;
if (salam.keys.ArrowRight) hero.x = hero.x + 250 * dt;
hero.x = Math.max(0, Math.min(320, hero.x));
ctx.drawImage(salam.image("hero"), hero.x, hero.y, hero.w, hero.h);
}
});
</script>حالا قبل از هر کد: الگوریتم. در پروژهات برگهی «۱. طرح» را باز کن. هر قدم را به زبان خودت بنویس و نوعش را انتخاب کن: «ورودی / خروجی» برای چیزی که بازیکن میزند یا میبیند، و «کار» برای چیزی که بازی خودش انجام میدهد. فلوچارت خودش کشیده میشود. مثلاً برای زنبور و گلها:
۱. صحنهی شروع: «Tap to start» (ورودی / خروجی)
۲. زنبور با دکمهها چپ و راست میرود (ورودی / خروجی)
۳. هر ثانیه یک گل و یک قطره از بالا میافتد (کار)
۴. اگر زنبور به گل خورد: امتیاز یکی بیشتر، صدای coin (کار)
۵. اگر به قطره خورد: یک جان کمتر، لرزش و چشمک (کار)
۶. اگر جان صفر شد: صفحهی پایان با امتیاز و رکورد، «Tap to play again» (ورودی / خروجی)
فلوچارت را از اول تا آخر با انگشت دنبال کن، انگار خودت حلقهی بازی هستی. جایی هست که گیر کنی؟ مثلاً «اگر جان صفر شد» به کجا میرود؟ «دوباره بازی» چه چیزهایی را باید صفر کند (امتیاز، جان، جای قهرمان، آرایهی دشمنها)؟ پیدا کردن این جاها روی فلوچارت خیلی راحتتر از پیدا کردنشان وسط کد است.
حالا دو فهرست بنویس. «حتماً»: چیزهایی که بدون آنها بازی، بازی نیست. حداکثر پنجتا. مثلاً: قهرمان با دکمه و لمس حرکت کند؛ گل و قطره بیفتند؛ برخورد، امتیاز و جان؛ صفحهی پایان و دوباره بازی؛ کار کردن روی گوشی. «اگر وقت شد»: چیزهای باحالی که بعداً اضافه میکنی: صدا و ذره، رکورد، مرحلهی دو، سپر، پسزمینهی شب. قانون طلایی: تا همهی «حتماً»ها کار نکرده، سراغ «اگر وقت شد» نرو!
آخرین کار امروز: صحنهی اول. در برگهی «۲. ساخت» اسم بازی را روی صفحهی شروع بنویس و عکسها را انتخاب کن. قهرمان، دشمن و پسزمینه از گالری salam.image میآیند: hero، cat، robot، bee، frog، fish، bird، star، meteor، raincloud، apple، coin، flower و خیلیهای دیگر، و پسزمینههای sky، night، sea، space و field که اندازهی کل صحنهاند. برگهی «۳. اجرا» را بزن و ببین صحنهات چه شکلی است. استودیو خودش ذخیره میکند.
<script>
const ctx = salam.canvas(360, 480);
salam.loop(function (dt) {
ctx.drawImage(salam.image("field"), 0, 0, 360, 480);
ctx.drawImage(salam.image("bee"), 160, 380, 50, 50);
ctx.drawImage(salam.image("flower"), 80, 100, 40, 40);
ctx.drawImage(salam.image("raincloud"), 230, 60, 70, 50);
ctx.fillStyle = "white";
ctx.font = "32px sans-serif";
ctx.fillText("Busy Bee", 115, 250);
});
</script>قبل از رفتن، ایدهی یکجملهای و فلوچارتت را به بغلدستیات نشان بده و بپرس: «میفهمی بازی چطوری است؟ کجایش جذاب است؟» اگر فهمید، نقشهات آماده است. اگر سؤال کرد، جوابش را به الگوریتم اضافه کن. جلسهی بعد از روی همین نقشه میسازی.
مثالهای این جلسه
- مثال دیکشنری در پایتون: const hero = { x: 160, y: 420, w: 40, h: 40… — بازی من ۱
- مثال پایتون در پایتون: const ctx = salam.canvas(360, 480); — بازی من ۱