جلسهی 19: بازی من ۲ My Game 2
از روی نقشهات بازی را قدمبهقدم میسازی، آن را به یک همکلاسی میدهی تا امتحانش کند، و اشکالهایش را با پیامهای خطا و نوشتن عددها روی صحنه پیدا و درست میکنی.
در این جلسه یاد میگیری
- در پایان این جلسه همهی چیزهای فهرست «حتماً» در بازیات کار میکنند.
- در پایان این جلسه بازیات را یک همکلاسی با فهرست تست امتحان کرده است.
- در پایان این جلسه میتوانی یک پیام خطا را بخوانی و خط اشکال را پیدا کنی.
- در پایان این جلسه میتوانی با
fillTextیاconsole.logببینی یک متغیر وسط بازی چه مقداری دارد.
درس
امروز روز ساختن است! فلوچارت و فهرست «حتماً» را کنار دستت بگذار. راز ساختن بیدردسر: قدمهای کوچک. یک چیز کوچک اضافه کن، اجرا کن، ببین کار میکند، بعد قدم بعدی. اگر بیست خط بنویسی و بعد اجرا کنی و خراب باشد، نمیدانی اشکال در کدام خط است. اگر دو خط نوشته باشی، میدانی!
یک ترتیب خوب برای ساختن، همان ترتیبی که در دوره یاد گرفتی:
۱. صحنه و قهرمان (جلسهی ۱ تا ۳)
۲. حرکت قهرمان با کیبورد و دکمههای لمسی (جلسهی ۷ و ۸)
۳. چیزی که میافتد یا میآید، اول یکی، بعد آرایه (جلسهی ۱۳ و ۱۴)
۴. برخورد، امتیاز و جان (جلسهی ۹ و ۱۰)
۵. صفحهی شروع و پایان و دوباره بازی (جلسهی ۱۱)
۶. سختی و رکورد (جلسهی ۱۰ و ۱۵)
۷. آخر از همه، صدا و جلوه (جلسهی ۱۷)
عددهای مهم بازی را بالای کد در متغیر بگذار: سرعت قهرمان، سرعت افتادن، هر چند ثانیه یک دشمن، تعداد جانها. اینطوری بعداً برای آسانتر یا سختتر کردن بازی، فقط یک عدد را عوض میکنی و لازم نیست وسط کد دنبالش بگردی. اسمهای روشن هم بگذار: fallSpeed خیلی بهتر از s است.
<script>
const ctx = salam.canvas(360, 480);
salam.touchKeys(["ArrowLeft", "ArrowRight"]);
// the numbers that make the game easy or hard
const heroSpeed = 250;
const fallSpeed = 180;
const everySeconds = 1;
const startLives = 3;
const hero = { x: 160, y: 420, w: 40, h: 40 };
let lives = startLives;
salam.loop(function (dt) {
if (salam.keys.ArrowLeft) hero.x = hero.x - heroSpeed * dt;
if (salam.keys.ArrowRight) hero.x = hero.x + heroSpeed * dt;
hero.x = Math.max(0, Math.min(320, hero.x));
ctx.fillStyle = "skyblue";
ctx.fillRect(0, 0, 360, 480);
ctx.drawImage(salam.image("bee"), hero.x, hero.y, hero.w, hero.h);
});
</script>وقتی کد خطا دارد، زیر بازی یک پیام فارسی میآید که میگوید چه شده و در کدام خط. روی پیام بزن تا آن خط در کد نشان داده شود. خطاهای رایج: اسم را اشتباه نوشتن (salam.keys.arrowLeft به جای ArrowLeft؛ بزرگی و کوچکی حروف مهم است)، جا انداختن یک } یا )، عوض کردن متغیری که با const ساخته شده (برای چیزی که عوض میشود let بنویس)، و استفاده از متغیری که هنوز نساختهای. پیام را با دقت بخوان؛ معمولاً دقیقاً میگوید چه چیزی کم است.
سختترین اشکالها آنهاییاند که خطا ندارند: بازی اجرا میشود ولی کار درست را نمیکند. «چرا امتیاز زیاد نمیشود؟» «چرا قهرمان از صحنه بیرون میرود؟» حدس نزن؛ نگاه کن. سادهترین راه: عدد را روی خود صحنه بنویس. در این کد قهرمان از صحنه بیرون میرود؛ اجرا کن، به راست برو و hero.x را نگاه کن. کدام خط کم است؟ (روی گوشی هم کار میکند. وقتی اشکال درست شد، آن خط را پاک کن.)
<script>
const ctx = salam.canvas(360, 480);
salam.touchKeys(["ArrowLeft", "ArrowRight"]);
const hero = { x: 160, y: 420, w: 40, h: 40 };
salam.loop(function (dt) {
if (salam.keys.ArrowLeft) hero.x = hero.x - 250 * dt;
if (salam.keys.ArrowRight) hero.x = hero.x + 250 * dt;
ctx.fillStyle = "skyblue";
ctx.fillRect(0, 0, 360, 480);
ctx.fillStyle = "tomato";
ctx.fillRect(hero.x, hero.y, hero.w, hero.h);
// debug: show the numbers on the stage (delete when the bug is fixed)
ctx.fillStyle = "black";
ctx.font = "16px monospace";
ctx.fillText("hero.x = " + Math.round(hero.x), 10, 20);
});
</script>راه دوم، روی کامپیوتر: console.log("hit!", score). این پیام در «کنسول» مرورگر نوشته میشود؛ با کلید F12 بازش کن و برگهی Console را ببین. حواست باشد console.log داخل حلقه، هر ثانیه ۶۰ خط مینویسد! بهتر است آن را جایی بگذاری که یک بار اتفاق میافتد، مثل داخل if (salam.hit(...)). اگر پیام اصلاً نیامد، یعنی آن if هیچوقت درست نشده؛ این خودش یک سرنخ بزرگ است.
وقتی «حتماً»ها کار کردند، وقت تست است. جایت را با یک همکلاسی عوض کن. تو بازی او را بازی کن و او بازی تو را. سازندهی بازی هیچ توضیحی نمیدهد، فقط نگاه میکند و یادداشت برمیدارد. جایی که بازیکن گیج میشود، همانجا باید بهتر شود. بازیکن واقعی هم کسی را کنارش ندارد که توضیح بدهد!
فهرست تست؛ تستکننده به هر سؤال جواب «بله» یا «نه» میدهد:
۱. روی گوشی کار میکند؟ (برگهی اجرا را روی «اندازهی گوشی» بگذار و فقط با دکمههای لمسی و لمس صحنه بازی کن، بدون کیبورد.)
۲. میفهمم چه کار کنم؟ (بدون توضیح سازنده)
۳. میشود باخت؟ (اگر هیچوقت نمیبازی، بازی نیست!)
۴. میشود دوباره بازی کرد؟ (بدون اینکه صفحه را از نو باز کنی، و امتیاز و جان واقعاً صفر شوند)
۵. خیلی آسان یا خیلی سخت است؟ (بار اول حدود ۳۰ ثانیه تا یک دقیقه دوام میآورم؟)
۶. یک چیزی که خیلی دوست داشتم، و یک پیشنهاد.
حالا جوابهای تست را به یک «فهرست اشکال» تبدیل کن و از بزرگترین شروع کن: اول چیزی که بازی را خراب میکند (روی گوشی کار نمیکند، دوباره بازی نمیشود)، بعد چیزی که گیجکننده است، و آخر از همه سلیقهایها. اگر بازی خیلی آسان یا سخت بود، همان عددهای بالای کد را کمی عوض کن و دوباره امتحان کن. یک عدد در هر بار!
اگر همهی «حتماً»ها کار میکنند و وقت داری، حالا نوبت فهرست «اگر وقت شد» است: صدا، لرزش و ذره از جلسهی ۱۷، رکورد با salam.save، مرحلهی دو. بعد از هر چیز تازه، دوباره یک تست سریع کن: چیزی که قبلاً کار میکرد، هنوز کار میکند؟ گاهی یک خط تازه، چیز دیگری را خراب میکند. در پایان جلسه، بازیات باید از شروع تا پایان بازی شود. جلسهی بعد جشنواره است!
مثالهای این جلسه
- مثال دیکشنری در پایتون: const hero = { x: 160, y: 420, w: 40, h: 40… — بازی من ۲
- مثال دیکشنری در پایتون: const hero = { x: 160, y: 420, w: 40, h: 40… — بازی من ۲ 2