بتل کد Battle Codeدارد باز می‌شود…

جلسه‌ی 5: حلقه‌ی بازی The Game Loop

صحنه‌ات جان می‌گیرد! با salam.loop هر فریم صحنه را پاک می‌کنی، توپ را کمی جلو می‌بری و دوباره می‌کشی؛ توپی که از چپ به راست می‌رود و از آن طرف برمی‌گردد.

در این جلسه یاد می‌گیری

درس

تا حالا صحنه‌هایت مثل عکس بودند: ثابت. ولی بازی مثل کارتون است. کامپیوتر در هر ثانیه حدود ۶۰ عکس پشت سر هم می‌کشد و هر عکس کمی با قبلی فرق دارد. به هر کدام از این عکس‌ها یک فریم می‌گوییم. salam.loop(function (dt) { ... }) تابع تو را هر فریم یک بار اجرا می‌کند. این کد فریم‌ها را می‌شمارد؛ اجرا کن و ببین عدد چقدر تند بالا می‌رود!

<script>
  const ctx = salam.canvas(360, 480);
  let frames = 0;

  salam.loop(function (dt) {
    frames = frames + 1;
    ctx.fillStyle = "skyblue";
    ctx.fillRect(0, 0, 360, 480);
    ctx.fillStyle = "navy";
    ctx.font = "40px sans-serif";
    ctx.fillText("Frame " + frames, 70, 250);
  });
</script>

حالا یک توپ را هر فریم کمی جلو ببریم. dt عددی است که salam به تابعت می‌دهد: چند ثانیه از فریم قبل گذشته. معمولاً حدود یک‌شصتم ثانیه است. ball.x = ball.x + 120 * dt یعنی «توپ در هر ثانیه ۱۲۰ پیکسل به راست برود». اگر گوشی کند باشد و فریم‌ها دیرتر برسند، dt بزرگ‌تر می‌شود و توپ قدم بلندتری برمی‌دارد؛ پس توپ روی هر دستگاهی با یک سرعت می‌رود.

<script>
  const ctx = salam.canvas(360, 480);
  const ballImg = salam.image("ball");
  const ball = { x: 20, y: 220, w: 40, h: 40 };

  salam.loop(function (dt) {
    ctx.fillStyle = "skyblue";
    ctx.fillRect(0, 0, 360, 480);
    ball.x = ball.x + 120 * dt;
    ctx.drawImage(ballImg, ball.x, ball.y, ball.w, ball.h);
  });
</script>

شاید بپرسی: ball را با const ساختیم، پس چطور ball.x عوض می‌شود؟ const فقط می‌گوید ball همیشه همین شیء است؛ چیزهای داخلش آزادند که عوض شوند. یک نکته‌ی مهم دیگر: توپ و بوم را بیرون از حلقه می‌سازیم، یک بار. اگر توپ را داخل حلقه بسازی، هر فریم یک توپ تازه سر جای اول ساخته می‌شود و هیچ وقت راه نمی‌افتد.

داخل حلقه همیشه سه کار، به همین ترتیب: ۱. پاک کن (کل صحنه را دوباره رنگ کن)، ۲. حرکت بده (عددها را عوض کن)، ۳. بکش (همه چیز را در جای تازه‌اش بکش). اگر پاک کردن را جا بیندازی چه می‌شود؟ این کد را اجرا کن: توپ پشت سرش یک رد دراز به جا می‌گذارد، چون عکس‌های قبلی هنوز روی بوم‌اند.

<script>
  const ctx = salam.canvas(360, 480);
  const ball = { x: 20, y: 220, w: 40, h: 40 };
  ctx.fillStyle = "skyblue";
  ctx.fillRect(0, 0, 360, 480);

  salam.loop(function (dt) {
    // no clearing here!
    ball.x = ball.x + 120 * dt;
    ctx.fillStyle = "tomato";
    ctx.fillRect(ball.x, ball.y, ball.w, ball.h);
  });
</script>

توپ از راست بیرون رفت و دیگر برنمی‌گردد! یک if کوچک کافی است: وقتی ball.x از ۳۶۰ (لبه‌ی راست) گذشت، آن را -ball.w بگذار، یعنی درست پشتِ لبه‌ی چپ. توپ از آن طرف آرام وارد صحنه می‌شود، انگار دنیا گرد است.

<script>
  const ctx = salam.canvas(360, 480);
  const ballImg = salam.image("ball");
  const ball = { x: 20, y: 220, w: 40, h: 40 };

  salam.loop(function (dt) {
    ctx.fillStyle = "skyblue";
    ctx.fillRect(0, 0, 360, 480);
    ball.x = ball.x + 120 * dt;
    if (ball.x > 360) ball.x = -ball.w;
    ctx.drawImage(ballImg, ball.x, ball.y, ball.w, ball.h);
  });
</script>

dt را می‌شود جمع هم زد. اگر هر فریم time = time + dt کنی، time می‌گوید چند ثانیه از شروع بازی گذشته. با آن می‌شود ساعت بازی ساخت، یا گفت «بعد از ۲ ثانیه راه بیفت». Math.floor اعشار را می‌اندازد تا ساعت ۱، ۲، ۳ نشان بدهد.

<script>
  const ctx = salam.canvas(360, 480);
  let time = 0;

  salam.loop(function (dt) {
    time = time + dt;
    ctx.fillStyle = "#1b1440";
    ctx.fillRect(0, 0, 360, 480);
    ctx.fillStyle = "gold";
    ctx.font = "48px sans-serif";
    ctx.fillText("Time: " + Math.floor(time), 60, 250);
  });
</script>

اشتباه‌های رایج: ۱. * dt را جا بیندازی. ball.x = ball.x + 120 یعنی هر فریم ۱۲۰ پیکسل، یعنی ۷۲۰۰ پیکسل در ثانیه؛ توپ در یک چشم به هم زدن غیب می‌شود. ۲. salam.canvas یا const ball = {...} را داخل حلقه بنویسی. ۳. اول بکشی و بعد پاک کنی؛ آن وقت صحنه خالی می‌ماند، چون هر چه کشیدی فوراً پاک شد.

<script>
  const ctx = salam.canvas(360, 480);
  const ball = { x: 20, y: 220, w: 40, h: 40 };

  salam.loop(function (dt) {
    ctx.fillStyle = "skyblue";
    ctx.fillRect(0, 0, 360, 480);
    ball.x = ball.x + 120;   // where is * dt? Run it and watch.
    ctx.fillStyle = "tomato";
    ctx.fillRect(ball.x, ball.y, ball.w, ball.h);
  });
</script>

همین در پایتون: در Pygame Zero حلقه را خودش می‌چرخاند: هر فریم اول update() را صدا می‌زند (حرکت بده) و بعد draw() را (پاک کن و بکش). اگر تابع را update(dt) بنویسی، همان dt را به تو می‌دهد. برگشتن از آن طرف هم با ball.left و ball.right است. (دوره‌ی «بازی‌سازی با پایتون»، جلسه‌ی ۴)

import pgzrun

WIDTH = 360
HEIGHT = 480

ball = Actor("ball", (20, 240))

def draw():
    screen.fill("skyblue")
    ball.draw()

def update(dt):
    ball.x += 120 * dt
    if ball.left > WIDTH:
        ball.right = 0

pgzrun.go()

مثال‌های این جلسه

چالش‌ها

  1. Get Rolling (آسان)
  2. No More Trail (آسان)
  3. Up, Up and Away (آسان)
  4. Round the World (متوسط)
  5. Runaway Rocket (متوسط)
  6. Snowfall (متوسط)
  7. Ready, Steady, Go (سخت)
  8. Busy Road (سخت)

بیشتر بخوان

← جلسه‌ی 4: پروژه: کارت بازی من جلسه‌ی 6: سرعت و جهت →