بتل کد Battle Codeدارد باز می‌شود…

جلسه‌ی 6: سرعت و جهت Speed and Direction

سرعت را در متغیرهای vx و vy می‌گذاری، توپ را مورب می‌بری و با vx = -vx از دیوار برمی‌گردانی. ابری آرام و پرنده‌ای تند می‌سازی و آخر سر توپی که در جعبه بالا و پایین می‌پرد.

در این جلسه یاد می‌گیری

درس

در جلسه‌ی قبل سرعت را مستقیم در خط حرکت نوشتیم: 120 * dt. حالا آن را در یک متغیر بگذاریم: let vx = 120;. اسمش از «سرعت در جهت x» می‌آید (v اول velocity است، یعنی سرعت). مثبت یعنی راست، منفی یعنی چپ. با let می‌سازیمش، چون قرار است عوض شود. vx را -120 کن و دوباره اجرا کن.

<script>
  const ctx = salam.canvas(360, 480);
  const ballImg = salam.image("ball");
  const ball = { x: 160, y: 220, w: 40, h: 40 };
  let vx = 120;

  salam.loop(function (dt) {
    ctx.fillStyle = "skyblue";
    ctx.fillRect(0, 0, 360, 480);
    ball.x = ball.x + vx * dt;
    ctx.drawImage(ballImg, ball.x, ball.y, ball.w, ball.h);
  });
</script>

برای حرکت بالا و پایین، vy داریم: سرعت در جهت y. یادت هست؟ y بزرگ‌تر یعنی پایین‌تر. پس vy مثبت یعنی پایین و منفی یعنی بالا. اگر هر دو را با هم داشته باشی، توپ کج می‌رود، مثل این توپ که به سمت پایین-راست می‌رود.

<script>
  const ctx = salam.canvas(360, 480);
  const ballImg = salam.image("ball");
  const ball = { x: 20, y: 20, w: 40, h: 40 };
  let vx = 120;
  let vy = 80;

  salam.loop(function (dt) {
    ctx.fillStyle = "skyblue";
    ctx.fillRect(0, 0, 360, 480);
    ball.x = ball.x + vx * dt;
    ball.y = ball.y + vy * dt;
    ctx.drawImage(ballImg, ball.x, ball.y, ball.w, ball.h);
  });
</script>

حالا جادوی برگشتن: وقتی توپ به دیوار خورد، فقط علامت سرعت را برعکس کن: vx = -vx. اگر vx برابر ۱۵۰ بود، می‌شود -150 و توپ به چپ برمی‌گردد. ولی کِی توپ به دیوار راست خورده؟ ball.x لبه‌ی چپ توپ است؛ لبه‌ی راستش ball.x + ball.w است. پس می‌پرسیم: ball.x + ball.w > 360؟ دیوار چپ ساده‌تر است: ball.x < 0.

<script>
  const ctx = salam.canvas(360, 480);
  const ballImg = salam.image("ball");
  const ball = { x: 100, y: 220, w: 40, h: 40 };
  let vx = 150;

  salam.loop(function (dt) {
    ctx.fillStyle = "skyblue";
    ctx.fillRect(0, 0, 360, 480);
    ball.x = ball.x + vx * dt;
    if (ball.x + ball.w > 360) vx = -vx;
    if (ball.x < 0) vx = -vx;
    ctx.drawImage(ballImg, ball.x, ball.y, ball.w, ball.h);
  });
</script>

بالا و پایین هم همین است، فقط با vy و ball.y. کف صحنه ۴۸۰ است، پس توپ وقتی به کف خورده که ball.y + ball.h > 480 باشد، و به سقف وقتی که ball.y < 0 باشد. این توپ تا ابد بالا و پایین می‌پرد.

<script>
  const ctx = salam.canvas(360, 480);
  const ballImg = salam.image("ball");
  const ball = { x: 160, y: 50, w: 40, h: 40 };
  let vy = 250;

  salam.loop(function (dt) {
    ctx.fillStyle = "skyblue";
    ctx.fillRect(0, 0, 360, 480);
    ball.y = ball.y + vy * dt;
    if (ball.y + ball.h > 480) vy = -vy;
    if (ball.y < 0) vy = -vy;
    ctx.drawImage(ballImg, ball.x, ball.y, ball.w, ball.h);
  });
</script>

در یک بازی هر چیزی سرعت خودش را دارد: ابر آرام می‌رود و پرنده تند. به جای یک vx برای همه، سرعت را داخل شیء هر کدام بگذار: { x: 0, y: 60, w: 80, h: 40, vx: 20 }. حالا cloud.vx سرعت ابر است و bird.vx سرعت پرنده.

<script>
  const ctx = salam.canvas(360, 480);
  const cloudImg = salam.image("cloud");
  const birdImg = salam.image("bird");
  const cloud = { x: 0, y: 60, w: 80, h: 40, vx: 20 };
  const bird = { x: 0, y: 160, w: 40, h: 30, vx: 160 };

  salam.loop(function (dt) {
    ctx.fillStyle = "skyblue";
    ctx.fillRect(0, 0, 360, 480);
    cloud.x = cloud.x + cloud.vx * dt;
    bird.x = bird.x + bird.vx * dt;
    if (cloud.x > 360) cloud.x = -cloud.w;
    if (bird.x > 360) bird.x = -bird.w;
    ctx.drawImage(cloudImg, cloud.x, cloud.y, cloud.w, cloud.h);
    ctx.drawImage(birdImg, bird.x, bird.y, bird.w, bird.h);
  });
</script>

اشتباه‌های رایج: ۱. سرعت را با const vx بسازی. اولین باری که توپ به دیوار بخورد و vx = -vx اجرا شود، خطا می‌گیری (Assignment to constant variable) و بازی می‌ایستد. چیزی که عوض می‌شود let می‌خواهد. ۲. برای دیوار راست بپرسی ball.x > 360؛ آن وقت توپ کامل داخل دیوار می‌رود و بعد برمی‌گردد. ۳. فقط یک دیوار را بپایی؛ توپ از طرف دیگر فرار می‌کند!

همین در پایتون: در Pygame Zero هم دو سرعت vx و vy داریم و برگشتن همان vx = -vx است. چون این متغیرها بیرون از update ساخته شده‌اند، پایتون اول global vx, vy می‌خواهد. لبه‌ها را با ball.left، ball.right، ball.top و ball.bottom می‌پرسی. (دوره‌ی «بازی‌سازی با پایتون»، جلسه‌ی ۴)

import pgzrun

WIDTH = 360
HEIGHT = 480

ball = Actor("ball", (100, 100))
vx = 150
vy = 100

def draw():
    screen.fill("skyblue")
    ball.draw()

def update(dt):
    global vx, vy
    ball.x += vx * dt
    ball.y += vy * dt
    if ball.left < 0 or ball.right > WIDTH:
        vx = -vx
    if ball.top < 0 or ball.bottom > HEIGHT:
        vy = -vy

pgzrun.go()

مثال‌های این جلسه

چالش‌ها

  1. Turn Around (آسان)
  2. On a Slant (آسان)
  3. Bounce Off the Right (آسان)
  4. Wall to Wall (متوسط)
  5. Slow Cloud, Fast Bird (متوسط)
  6. Frozen Ball (متوسط)
  7. Ball in a Box (سخت)
  8. Four Walls (سخت)

بیشتر بخوان

← جلسه‌ی 5: حلقه‌ی بازی جلسه‌ی 7: کیبورد →