جلسهی 6: سرعت و جهت Speed and Direction
سرعت را در متغیرهای vx و vy میگذاری، توپ را مورب میبری و با vx = -vx از دیوار برمیگردانی. ابری آرام و پرندهای تند میسازی و آخر سر توپی که در جعبه بالا و پایین میپرد.
در این جلسه یاد میگیری
- در پایان این جلسه میتوانی سرعت افقی و عمودی را در
vxوvyنگه داری. - در پایان این جلسه میدانی سرعت منفی یعنی چپ (یا بالا) و مثبت یعنی راست (یا پایین).
- در پایان این جلسه میتوانی با
vx = -vxوvy = -vyچیزی را از دیوارها برگردانی. - در پایان این جلسه میتوانی به هر شخصیت سرعت خودش را بدهی.
درس
در جلسهی قبل سرعت را مستقیم در خط حرکت نوشتیم: 120 * dt. حالا آن را در یک متغیر بگذاریم: let vx = 120;. اسمش از «سرعت در جهت x» میآید (v اول velocity است، یعنی سرعت). مثبت یعنی راست، منفی یعنی چپ. با let میسازیمش، چون قرار است عوض شود. vx را -120 کن و دوباره اجرا کن.
<script>
const ctx = salam.canvas(360, 480);
const ballImg = salam.image("ball");
const ball = { x: 160, y: 220, w: 40, h: 40 };
let vx = 120;
salam.loop(function (dt) {
ctx.fillStyle = "skyblue";
ctx.fillRect(0, 0, 360, 480);
ball.x = ball.x + vx * dt;
ctx.drawImage(ballImg, ball.x, ball.y, ball.w, ball.h);
});
</script>برای حرکت بالا و پایین، vy داریم: سرعت در جهت y. یادت هست؟ y بزرگتر یعنی پایینتر. پس vy مثبت یعنی پایین و منفی یعنی بالا. اگر هر دو را با هم داشته باشی، توپ کج میرود، مثل این توپ که به سمت پایین-راست میرود.
<script>
const ctx = salam.canvas(360, 480);
const ballImg = salam.image("ball");
const ball = { x: 20, y: 20, w: 40, h: 40 };
let vx = 120;
let vy = 80;
salam.loop(function (dt) {
ctx.fillStyle = "skyblue";
ctx.fillRect(0, 0, 360, 480);
ball.x = ball.x + vx * dt;
ball.y = ball.y + vy * dt;
ctx.drawImage(ballImg, ball.x, ball.y, ball.w, ball.h);
});
</script>حالا جادوی برگشتن: وقتی توپ به دیوار خورد، فقط علامت سرعت را برعکس کن: vx = -vx. اگر vx برابر ۱۵۰ بود، میشود -150 و توپ به چپ برمیگردد. ولی کِی توپ به دیوار راست خورده؟ ball.x لبهی چپ توپ است؛ لبهی راستش ball.x + ball.w است. پس میپرسیم: ball.x + ball.w > 360؟ دیوار چپ سادهتر است: ball.x < 0.
<script>
const ctx = salam.canvas(360, 480);
const ballImg = salam.image("ball");
const ball = { x: 100, y: 220, w: 40, h: 40 };
let vx = 150;
salam.loop(function (dt) {
ctx.fillStyle = "skyblue";
ctx.fillRect(0, 0, 360, 480);
ball.x = ball.x + vx * dt;
if (ball.x + ball.w > 360) vx = -vx;
if (ball.x < 0) vx = -vx;
ctx.drawImage(ballImg, ball.x, ball.y, ball.w, ball.h);
});
</script>بالا و پایین هم همین است، فقط با vy و ball.y. کف صحنه ۴۸۰ است، پس توپ وقتی به کف خورده که ball.y + ball.h > 480 باشد، و به سقف وقتی که ball.y < 0 باشد. این توپ تا ابد بالا و پایین میپرد.
<script>
const ctx = salam.canvas(360, 480);
const ballImg = salam.image("ball");
const ball = { x: 160, y: 50, w: 40, h: 40 };
let vy = 250;
salam.loop(function (dt) {
ctx.fillStyle = "skyblue";
ctx.fillRect(0, 0, 360, 480);
ball.y = ball.y + vy * dt;
if (ball.y + ball.h > 480) vy = -vy;
if (ball.y < 0) vy = -vy;
ctx.drawImage(ballImg, ball.x, ball.y, ball.w, ball.h);
});
</script>در یک بازی هر چیزی سرعت خودش را دارد: ابر آرام میرود و پرنده تند. به جای یک vx برای همه، سرعت را داخل شیء هر کدام بگذار: { x: 0, y: 60, w: 80, h: 40, vx: 20 }. حالا cloud.vx سرعت ابر است و bird.vx سرعت پرنده.
<script>
const ctx = salam.canvas(360, 480);
const cloudImg = salam.image("cloud");
const birdImg = salam.image("bird");
const cloud = { x: 0, y: 60, w: 80, h: 40, vx: 20 };
const bird = { x: 0, y: 160, w: 40, h: 30, vx: 160 };
salam.loop(function (dt) {
ctx.fillStyle = "skyblue";
ctx.fillRect(0, 0, 360, 480);
cloud.x = cloud.x + cloud.vx * dt;
bird.x = bird.x + bird.vx * dt;
if (cloud.x > 360) cloud.x = -cloud.w;
if (bird.x > 360) bird.x = -bird.w;
ctx.drawImage(cloudImg, cloud.x, cloud.y, cloud.w, cloud.h);
ctx.drawImage(birdImg, bird.x, bird.y, bird.w, bird.h);
});
</script>اشتباههای رایج: ۱. سرعت را با const vx بسازی. اولین باری که توپ به دیوار بخورد و vx = -vx اجرا شود، خطا میگیری (Assignment to constant variable) و بازی میایستد. چیزی که عوض میشود let میخواهد. ۲. برای دیوار راست بپرسی ball.x > 360؛ آن وقت توپ کامل داخل دیوار میرود و بعد برمیگردد. ۳. فقط یک دیوار را بپایی؛ توپ از طرف دیگر فرار میکند!
همین در پایتون: در Pygame Zero هم دو سرعت vx و vy داریم و برگشتن همان vx = -vx است. چون این متغیرها بیرون از update ساخته شدهاند، پایتون اول global vx, vy میخواهد. لبهها را با ball.left، ball.right، ball.top و ball.bottom میپرسی. (دورهی «بازیسازی با پایتون»، جلسهی ۴)
import pgzrun
WIDTH = 360
HEIGHT = 480
ball = Actor("ball", (100, 100))
vx = 150
vy = 100
def draw():
screen.fill("skyblue")
ball.draw()
def update(dt):
global vx, vy
ball.x += vx * dt
ball.y += vy * dt
if ball.left < 0 or ball.right > WIDTH:
vx = -vx
if ball.top < 0 or ball.bottom > HEIGHT:
vy = -vy
pgzrun.go()مثالهای این جلسه
- مثال دیکشنری در پایتون: const ball = { x: 160, y: 220, w: 40, h: 40…
- مثال دیکشنری در پایتون: const ball = { x: 20, y: 20, w: 40, h: 40 };
- مثال دیکشنری در پایتون: const ball = { x: 100, y: 220, w: 40, h: 40…
- مثال دیکشنری در پایتون: const ball = { x: 160, y: 50, w: 40, h: 40 …
- مثال دیکشنری در پایتون: const cloud = { x: 0, y: 60, w: 80, h: 40, …
- مثال بازیسازی با Pygame Zero در پایتون: ball = Actor("ball", (100, 100))
چالشها
- Turn Around (آسان)
- On a Slant (آسان)
- Bounce Off the Right (آسان)
- Wall to Wall (متوسط)
- Slow Cloud, Fast Bird (متوسط)
- Frozen Ball (متوسط)
- Ball in a Box (سخت)
- Four Walls (سخت)