جلسهی 25: جذر تقریبی Approximate Square Roots
جذر عددی که مربع کامل نیست عدد صحیح نیست، ولی میشود آن را تقریب زد. اول دو عدد صحیح پشت سر هم پیدا میکنیم که جذر بین آنهاست (۶ < √۴۰ < ۷)، بعد با امتحان کردن دهمها و حساب کردن مجذورشان، جذر را با یک رقم اعشار پیدا میکنیم: √۴۰ ≃ ۶/۳.
در این جلسه یاد میگیری
- جذر یک عدد را بین دو عدد صحیح پشت سر هم قرار میدهی.
- با جدول مجذورها، جذر تقریبی را با یک رقم اعشار پیدا میکنی.
- جذرها را با هم و با عددهای صحیح مقایسه میکنی و روی محور میگذاری.
درس
ذرهبین جذر. √۷۰ چند است؟ اول ببین بین کدام دو عدد صحیح است (۸² = ۶۴ و ۹² = ۸۱). بعد ۸/۱، ۸/۲، ۸/۳، … را امتحان کن و مجذورشان را ببین. اولین عددی که مجذورش از ۷۰ رد میشود کدام است؟ ۷۰ به مجذور کدام دهم نزدیکتر است؟
بین دو عدد صحیح. مثلثی قائمالزاویه با ضلعهای قائم ۲ و ۶ وتری دارد که a² = ۴ + ۳۶ = ۴۰؛ پس a = √۴۰، ولی ۴۰ مربع کامل نیست. ۶² = ۳۶ و ۷² = ۴۹ و ۴۰ بین این دو است، پس ۶ < √۴۰ < ۷. همیشه: اگر k² < n < (k + ۱)²، آنوقت k < √n < k + ۱.
یک رقم اعشار. حالا دهمهای بین ۶ و ۷ را امتحان کن. اول وسط بازه: ۶/۵² = ۴۲/۲۵ که از ۴۰ بیشتر است، پس √۴۰ در نیمهی پایینی است. ۶/۳² = ۳۹/۶۹ و ۶/۴² = ۴۰/۹۶، پس ۶/۳ < √۴۰ < ۶/۴. چون ۴۰ به ۳۹/۶۹ نزدیکتر است، √۴۰ ≃ ۶/۳. ماشین حساب هم میگوید √۴۰ = ۶/۳۲۴۵۵…
مقایسه. برای مقایسهی یک جذر با یک عدد صحیح، عدد صحیح را هم جذر بنویس: ۷ = √۴۹ و چون ۵۰ > ۴۹، √۵۰ > ۷. بین دو جذر، جذر عدد بزرگتر بزرگتر است: √۲۳ < √۳۲. عددهای منفی هم همینطور: −√۴۰ بین −۷ و −۶ است، کمی سمت چپِ −۶.
اشتباه رایج: مجذور یک عدد اعشاری را رقمبهرقم حساب کردن: ۶/۳² برابر ۳۶/۹ نیست! ۶/۳ × ۶/۳ = ۳۹/۶۹. اشتباه دیگر: جذر را با نصف یکی گرفتن؛ √۴۰ حدود ۶/۳ است، نه ۲۰. و √۰/۰۹ = ۰/۳ است، چون ۰/۳ × ۰/۳ = ۰/۰۹.
با پایتون (اختیاری): این برنامه جدول مجذورهای ۶ تا ۷ را با گام ۰/۱ میسازد و کنار هر کدام میگوید از ۴۰ بیشتر نیست (True) یا هست (False).
n = 40
for d in range(60, 71):
t = d / 10
print(t, round(t * t, 2), t * t <= n)مثالهای این جلسه
چالشها
- A Hypotenuse Between (آسان)
- Between 6 and 7 (آسان)
- Zoom to the Tenths (متوسط)
- A Table of Squares (متوسط)
- A Hypotenuse to One Decimal (سخت)
- Roots in a Row (سخت)
بیشتر بخوان
← جلسهی 24: تقسیم اعداد تواندار جلسهی 26: نمایش اعداد رادیکالی روی محور اعداد →