بتل کد Battle Codeدارد باز می‌شود…

جلسه‌ی 24: تقسیم اعداد توان‌دار Dividing Powers

در تقسیم توان‌هایی با پایه‌ی برابر، توان‌ها از هم کم می‌شوند: ⁦aᵐ ÷ aⁿ = aᵐ⁻ⁿ (a ≠ ۰)⁩. در تقسیم توان‌هایی با توان برابر، پایه‌ها بر هم تقسیم می‌شوند: ⁦aᵐ ÷ bᵐ = (ab)ᵐ (b ≠ ۰)⁩. دلیل هر دو، ساده کردن عامل‌های مشترک صورت و مخرج است.

در این جلسه یاد می‌گیری

درس

خط بزن و ساده کن. ⁦۲⁷ ÷ ۲³⁩ به شکل کسر نوشته شده: هفت تا ۲ در صورت و سه تا ۲ در مخرج. هر ۲ بالا را با یک ۲ پایین خط بزن. چند تا ۲ می‌ماند؟ عددها را عوض کن و ببین جواب همیشه با ⁦m − n⁩ چه رابطه‌ای دارد.

پایه‌های برابر. ⁦۷⁵۷²⁩: پنج تا ۷ در صورت و دو تا در مخرج. دو جفت خط می‌خورند و سه تا ۷ می‌ماند: ۷³، چون ⁦۵ − ۲ = ۳⁩. پس ⁦aᵐ ÷ aⁿ = aᵐ⁻ⁿ⁩ (به شرط ⁦a ≠ ۰⁩ و m بزرگ‌تر از n). مثلاً هر جعبه ۱۰³ تیله جا دارد؛ برای ۱۰⁷ تیله ⁦۱۰⁷ ÷ ۱۰³ = ۱۰⁴⁩ جعبه لازم است. اگر توان مخرج بزرگ‌تر باشد، عامل‌ها پایین می‌مانند: ⁦۳²۳⁵ = ۱۳³ = ۱۲۷⁩.

توان‌های برابر. ⁦۶⁴۳⁴ = ۶۳ × ۶۳ × ۶۳ × ۶۳ = ۲⁴ = ۱۶⁩. پس ⁦aᵐ ÷ bᵐ = (ab)ᵐ⁩ (به شرط ⁦b ≠ ۰⁩). با پایه‌ی منفی هم درست است: ⁦(−۱۵)³ ÷ ۵³ = (−۳)³ = −۲۷⁩. یک کسر هم به همین شکل به توان می‌رسد: ⁦(۲۳)² = ۴۹⁩.

با عامل‌های اول. وقتی پایه‌ها فرق دارند، هر پایه را به عامل‌های اول بشکن: ⁦۴³ × ۵⁴۱۰³ = ۲⁶ × ۵⁴۲³ × ۵³ = ۲³ × ۵ = ۴۰⁩. نصف ۲¹⁰ هم ۲⁹ است و ربعش ۲⁸، چون ⁦۲¹⁰۲ = ۲⁹⁩ و ⁦۲¹⁰۴ = ۲¹⁰۲² = ۲⁸⁩.

اشتباه رایج: ⁦۲¹² ÷ ۲³⁩ را ۲⁴ نوشتن. در تقسیم با پایه‌ی برابر، توان‌ها کم می‌شوند، نه تقسیم: ⁦۲¹² ÷ ۲³ = ۲⁹⁩. در ⁦۱۰⁶ ÷ ۵⁶⁩ توان‌ها برابرند و پایه‌ها تقسیم می‌شوند: ⁦(۱۰ ÷ ۵)⁶ = ۲⁶⁩؛ توان ۶ سر جایش می‌ماند. و ⁦۵⁸ ÷ ۵⁸⁩ برابر ۱ است، نه ۰: هر عدد غیر صفر تقسیم بر خودش ۱ می‌شود.

با پایتون (اختیاری): // تقسیم صحیح است و Fraction کسر را دقیق نگه می‌دارد. هر خط دو طرف یک قانون را چاپ می‌کند.

from fractions import Fraction
print(7 ** 5 // 7 ** 2, 7 ** 3)
print(Fraction(3 ** 2, 3 ** 5))
print(Fraction(6 ** 4, 3 ** 4), 2 ** 4)

مثال‌های این جلسه

چالش‌ها

  1. Subtract the Exponents (آسان)
  2. Same Exponents (آسان)
  3. More Below Than Above (متوسط)
  4. All Equal to 2⁶ (متوسط)
  5. Break into Primes (سخت)
  6. Doubling Bacteria (سخت)

بیشتر بخوان

← جلسه‌ی 23: توان جلسه‌ی 25: جذر تقریبی →