بتل کد Battle Codeدارد باز می‌شود…

جلسه‌ی 26: نمایش اعداد رادیکالی روی محور اعداد Radicals on the Number Line

⁦√۲⁩ را می‌شود دقیق روی محور اعداد گذاشت: وتر مثلث قائم‌الزاویه‌ای با دو ضلع ۱ دقیقاً ⁦√۲⁩ است و پرگار آن را روی محور می‌خواباند. با زنجیره‌ای از مثلث‌ها که هر کدام یک ضلع ۱ دارند، ⁦√۳⁩، ⁦√۴⁩، ⁦√۵⁩ و بقیه هم ساخته می‌شوند؛ با جابه‌جا کردن نوک پرگار، عددهایی مثل ⁦۱ + √۵⁩ و ⁦−√۳⁩ هم جایشان را پیدا می‌کنند.

در این جلسه یاد می‌گیری

درس

حلزون رادیکالی. مثلث‌ها را یکی‌یکی بساز: هر مثلث تازه یک ضلع ۱ دارد که عمود روی وتر مثلث قبلی ایستاده است. پرگار هر وتر را روی محور می‌خواباند. نگاه کن کدام وترها درست روی یک عدد صحیح می‌افتند و بقیه بین کدام عددها می‌نشینند.

⁦√۲⁩ روی محور. روی محور، از ۰ تا ۱ یک ضلع مثلث است و در نقطه‌ی ۱ ضلعی به طول ۱ رو به بالا می‌کشیم. وتر این مثلث: ⁦a² = ۱² + ۱² = ۲⁩، پس ⁦a = √۲⁩. نوک پرگار را روی ۰ بگذار، دهانه‌اش را به اندازه‌ی وتر باز کن و کمانی بزن تا به محور برسد: آن‌جا دقیقاً ⁦√۲⁩ است، کمی بعد از ⁦۱/۴⁩. کمان را به طرف چپ بزنی، به ⁦−√۲⁩ می‌رسی.

زنجیره‌ی مثلث‌ها. روی وتر ⁦√۲⁩ یک ضلع ۱ عمود کن. وتر تازه: ⁦(√۲)² + ۱² = ۲ + ۱ = ۳⁩، پس ⁦√۳⁩ است. مثلث بعدی: ⁦۳ + ۱ = ۴⁩، یعنی ⁦√۴ = ۲⁩؛ پرگار درست روی ۲ می‌افتد و این نشان می‌دهد ساختنمان درست است. هر مثلث تازه یکی به عدد زیر رادیکال اضافه می‌کند: ⁦√۵⁩، ⁦√۶⁩، ⁦√۷⁩، …

راه میان‌بر. لازم نیست همیشه از ⁦√۲⁩ شروع کنی. مثلثی با ضلع‌های ۲ و ۱ وتری به طول ⁦√(۴ + ۱) = √۵⁩ دارد و مثلثی با ضلع‌های ۴ و ۱ وتری به طول ⁦√۱۷⁩. پس هر عددی که جمع دو مربع کامل باشد (مثل ⁦۸ = ۴ + ۴⁩) با فقط یک مثلث ساخته می‌شود.

جابه‌جا کردن پرگار. برای ⁦۱ + √۵⁩، نوک پرگار را به جای ۰ روی ۱ بگذار و کمانی به اندازه‌ی ⁦√۵⁩ به راست بزن: به حدود ⁦۳/۲⁩ می‌رسی. ⁦۴ − √۲⁩ را این‌طور بنویس: ⁦−√۲ + ۴⁩؛ یعنی از ۴ به اندازه‌ی ⁦√۲⁩ به چپ برو: حدود ⁦۲/۶⁩.
اشتباه رایج: ⁦−√۲⁩ را بین ⁦−۱⁩ و ۰ گذاشتن. ⁦√۲⁩ حدود ⁦۱/۴⁩ است، پس ⁦−√۲⁩ حدود ⁦−۱/۴⁩ است: بین ⁦−۲⁩ و ⁦−۱⁩. اشتباه دیگر: باز کردن دهانه‌ی پرگار به اندازه‌ی ضلع ۱، به جای وتر.

با پایتون (اختیاری): math.hypot(a, b) وتر مثلثی با ضلع‌های a و b را می‌دهد. این حلقه زنجیره‌ی مثلث‌ها را می‌سازد و هر وتر را کنار math.sqrt(n) چاپ می‌کند: دو ستون یکی‌اند.

import math
h = 1
for n in range(2, 11):
    h = math.hypot(h, 1)
    print(n, round(h, 4), round(math.sqrt(n), 4))

مثال‌های این جلسه

چالش‌ها

  1. Where Does It Land? (آسان)
  2. The Next Triangle (آسان)
  3. Minus Root Three (متوسط)
  4. One Triangle Is Enough (متوسط)
  5. From Smallest to Largest (سخت)
  6. Root Thirteen in One Go (سخت)

بیشتر بخوان

← جلسه‌ی 25: جذر تقریبی جلسه‌ی 27: خواص ضرب و تقسیم رادیکال‌ها →