جلسهی 26: نمایش اعداد رادیکالی روی محور اعداد Radicals on the Number Line
√۲ را میشود دقیق روی محور اعداد گذاشت: وتر مثلث قائمالزاویهای با دو ضلع ۱ دقیقاً √۲ است و پرگار آن را روی محور میخواباند. با زنجیرهای از مثلثها که هر کدام یک ضلع ۱ دارند، √۳، √۴، √۵ و بقیه هم ساخته میشوند؛ با جابهجا کردن نوک پرگار، عددهایی مثل ۱ + √۵ و −√۳ هم جایشان را پیدا میکنند.
در این جلسه یاد میگیری
- √۲ را با یک مثلث قائمالزاویه و پرگار، دقیق روی محور میگذاری.
- با زنجیرهی مثلثها √۳، √۵، … را میسازی و با فیثاغورس دلیلش را میگویی.
- جای عددهایی مثل −√۳ و ۱ + √۵ را روی محور پیدا میکنی و آنها را مرتب میکنی.
درس
حلزون رادیکالی. مثلثها را یکییکی بساز: هر مثلث تازه یک ضلع ۱ دارد که عمود روی وتر مثلث قبلی ایستاده است. پرگار هر وتر را روی محور میخواباند. نگاه کن کدام وترها درست روی یک عدد صحیح میافتند و بقیه بین کدام عددها مینشینند.
√۲ روی محور. روی محور، از ۰ تا ۱ یک ضلع مثلث است و در نقطهی ۱ ضلعی به طول ۱ رو به بالا میکشیم. وتر این مثلث: a² = ۱² + ۱² = ۲، پس a = √۲. نوک پرگار را روی ۰ بگذار، دهانهاش را به اندازهی وتر باز کن و کمانی بزن تا به محور برسد: آنجا دقیقاً √۲ است، کمی بعد از ۱/۴. کمان را به طرف چپ بزنی، به −√۲ میرسی.
زنجیرهی مثلثها. روی وتر √۲ یک ضلع ۱ عمود کن. وتر تازه: (√۲)² + ۱² = ۲ + ۱ = ۳، پس √۳ است. مثلث بعدی: ۳ + ۱ = ۴، یعنی √۴ = ۲؛ پرگار درست روی ۲ میافتد و این نشان میدهد ساختنمان درست است. هر مثلث تازه یکی به عدد زیر رادیکال اضافه میکند: √۵، √۶، √۷، …
راه میانبر. لازم نیست همیشه از √۲ شروع کنی. مثلثی با ضلعهای ۲ و ۱ وتری به طول √(۴ + ۱) = √۵ دارد و مثلثی با ضلعهای ۴ و ۱ وتری به طول √۱۷. پس هر عددی که جمع دو مربع کامل باشد (مثل ۸ = ۴ + ۴) با فقط یک مثلث ساخته میشود.
جابهجا کردن پرگار. برای ۱ + √۵، نوک پرگار را به جای ۰ روی ۱ بگذار و کمانی به اندازهی √۵ به راست بزن: به حدود ۳/۲ میرسی. ۴ − √۲ را اینطور بنویس: −√۲ + ۴؛ یعنی از ۴ به اندازهی √۲ به چپ برو: حدود ۲/۶.
اشتباه رایج: −√۲ را بین −۱ و ۰ گذاشتن. √۲ حدود ۱/۴ است، پس −√۲ حدود −۱/۴ است: بین −۲ و −۱. اشتباه دیگر: باز کردن دهانهی پرگار به اندازهی ضلع ۱، به جای وتر.
با پایتون (اختیاری): math.hypot(a, b) وتر مثلثی با ضلعهای a و b را میدهد. این حلقه زنجیرهی مثلثها را میسازد و هر وتر را کنار math.sqrt(n) چاپ میکند: دو ستون یکیاند.
import math
h = 1
for n in range(2, 11):
h = math.hypot(h, 1)
print(n, round(h, 4), round(math.sqrt(n), 4))مثالهای این جلسه
چالشها
- Where Does It Land? (آسان)
- The Next Triangle (آسان)
- Minus Root Three (متوسط)
- One Triangle Is Enough (متوسط)
- From Smallest to Largest (سخت)
- Root Thirteen in One Go (سخت)
بیشتر بخوان
← جلسهی 25: جذر تقریبی جلسهی 27: خواص ضرب و تقسیم رادیکالها →