جلسهی 12: مرور + آزمایشگاه: دیوارهی آتش + IDS Review + Lab: Firewall + IDS
جلسهی مرور بخش ۳: دیوارهی آتش و DMZ، بخشبندی و Zero Trust و VPN، و IDS در یک نگاه، اشتباههای رایجشان، و یک یادآوری از TLS بخش ۲: IDS داخل HTTPS را نمیبیند. بعد آزمایشگاه: یک دیوارهی آتش که روی یک فهرست ترافیک ساختگی تصمیم میگیرد، یک IDS که روی ترافیک پذیرفتهشده هشدار میدهد، و یک آستانه که مبدأ پرخطر را برای مسدود شدن پیشنهاد میکند.
در این جلسه یاد میگیری
- ایدهها و پایتون جلسههای ۹ تا ۱۱ و اشتباههای رایجشان را مرور میکنی.
- یک دیوارهی آتش «اولین جور» با قانون ESTABLISHED و سیاست پیشفرض روی یک ترافیک ساختگی اجرا میکنی.
- روی ترافیک پذیرفتهشده قانونهای IDS را با
contentوnocaseاجرا میکنی و میبینی چرا ترافیک TLS هشداری نمیدهد. - با یک پنجرهی ۶۰ ثانیهای مبدأهای پرخطر را پیدا میکنی و یک خلاصهی عددی میدهی.
درس
⚠️ قانون طلایی این دوره: فقط با اجازهی کتبی، و فقط در محدودهی همان اجازه. هر چه یاد میگیری را روی دستگاه، حساب و آزمایشگاه خودت امتحان کن، یا روی سیستمی که صاحبش اجازهی کتبی داده، و فقط در محدودهای (scope) که در همان اجازه نوشته شده: کدام IPها و دامنهها، کدام کارها، تا چه تاریخی. دسترسی بدون مجوز، شنود ترافیک دیگران یا از کار انداختن یک سرویس، حتی «فقط برای تست»، طبق قانون جرایم رایانهای جرم است و میتواند آیندهی شغلیات را پیش از شروع خراب کند. ضعفی پیدا کردی؟ فقط به صاحبش خبر بده، از راه افشای مسئولانه (responsible disclosure)، نه در شبکههای اجتماعی. این دوره دفاعی است: همهی بستهها، لاگها و تنظیمات آن ساختگیاند.
📌 جلسهی ۹ در یک نگاه: دیوارهی آتش. زنجیرههای INPUT، OUTPUT و FORWARD؛ قانونها از بالا، اولین جور برنده، و سیاست پیشفرض DROP. conntrack: NEW، ESTABLISHED، RELATED، INVALID؛ قانون ESTABLISHED,RELATED بالای فهرست. قانون دقیقتر بالای کلیتر (وگرنه سایه میخورد). DMZ: اینترنت فقط به سرورهای عمومی، DMZ به شبکهی داخلی هیچ. پایتون: خواندن قانون دوتادوتا (i += 2)، set اتصالها و tuple برعکس برای جوابها.
📌 جلسهی ۱۰ در یک نگاه: بخشبندی، Zero Trust و VPN. شبکهی تخت حرکت جانبی را آسان میکند؛ VLAN و برچسب 802.1Q (۱۲ بیت VLAN ID: tci & 0x0FFF)؛ ترافیک بین VLANها از ACL رد میشود. Zero Trust: هر درخواست با هویت و MFA، سلامت دستگاه و کمترین دسترسی سنجیده میشود. VPN سایتبهسایت و دسترسی از راه دور؛ IPsec (IKE و ESP)؛ AllowedIPs در WireGuard هم جدول مسیر است و هم ACL. پایتون: دیکشنری با کلید (از، به) و set پورتها، موتور سیاست با اولین دلیل رد.
📌 جلسهی ۱۱ در یک نگاه: IDS و IPS. IDS کپی ترافیک را میپاید و هشدار میدهد؛ IPS در مسیر است و دور میاندازد. امضا یا رفتار غیرعادی؛ Snort، Suricata و Zeek. قانون: سرآیند (کار، پروتکل، مبدأ، جهت، مقصد) و گزینهها (msg، content، nocase، sid، threshold). TP، FP، FN، TN؛ precision و recall؛ خستگی از هشدار. پایتون: index و rindex، partition(":")، in و lower()، re.search، و پنجرهی زمانی برای آستانه.
⚠️ اشتباههای رایج این بخش:
- قانون کلی بالای قانون دقیق (سایه)، و جا انداختن قانون ESTABLISHED,RELATED که جوابهای خود سرور را هم میبندد.
- «NAT یا VLAN یعنی امنیت»؛ بدون قانون بین بخشها هیچ مرزی نیست.
- VPN را با Zero Trust یکی دانستن.
- قانون IDS روی پورت 443 با content (داخل TLS دیده نمیشود).
- یادت رفتن nocase یا کوچک کردن فقط یک طرف مقایسه.
- آستانهای که پنجرهی زمانی ندارد و رویدادهای ساعتها پیش را هم میشمارد.
- اجرای قانون تازه مستقیم در حالت drop بدون آزمودن در حالت هشدار.
🔁 از بخش ۲ (جلسهی ۷): IDS و TLS. در اتصال TLS، IDS شبکه بدون باز کردن رمز فقط اینها را میبیند: IPها و پورتها، نام SNI در ClientHello، اندازه و زمان بستهها (و در TLS 1.2 خود گواهی). مسیر URL، سرآیندها، کوکیها و بدنهی درخواست رمزشدهاند. برای همین قانون content روی ترافیک 443 کار نمیکند؛ راهها: IDS پشت جایی که رمز باز میشود (reverse proxy یا load balancer خود سازمان)، یا قانون روی SNI، گواهی و رفتار. در آزمایشگاه امروز بستههای TLS را با payload TLS encrypted data میبینی که هیچ قانونی رویشان جور نمیشود.
🧪 آزمایشگاه: دیوارهی آتش + IDS. یک شرکت ساختگی: سرور وب 203.0.113.10 و سرور ایمیل 203.0.113.25 در DMZ، شبکهی داخلی 192.168.10.0/24. FW قانونهای زنجیرهی FORWARD است (اولی برای اتصالهای established)، IDS سه قانون امضا، و TRAFFIC دوازده رویداد با زمان t به ثانیه. تابع fw_match (مثل rule_matches جلسهی ۹) آماده است. در سه قدم:
1. تابع firewall(e) که با اولین جور (تصمیم، دلیل) برگرداند، و یک خط برای هر رویداد.
2. تابع ids_match(rule, payload) و یک خط هشدار برای هر قانون IDS که روی رویدادی پذیرفتهشده جور است.
3. آستانه: هر DROP یا هر رویداد هشداردار برای مبدأش «بد» است؛ وقتی یک مبدأ در ۶۰ ثانیه به ۳ رویداد بد رسید، یک بار پیشنهاد مسدود کردن بده؛ و آخر یک خلاصه.
هر قدم روی کد قدم قبل ساخته میشود.
نکتههای آزمایشگاه. firewall دو چیز برمیگرداند: return FW[i]["target"], f"rule {i + 1}"، و بیرون با decision, why = firewall(e) گرفته میشود. ip_network("203.0.113.10") یعنی همان یک آدرس (/32)، پس fw_match برای IP تنها و زیرشبکه یکجور کار میکند. IDS فقط ترافیکی را میبیند که دیوارهی آتش راه داده؛ رویداد DROP به وبسرور نمیرسد. برای آستانه، فهرست زمانهای بد هر مبدأ را با bad.setdefault(src, []) نگه دار و فقط آنهایی را بشمار که t - old < 60.
import ipaddress
print(ipaddress.ip_network("203.0.113.10"))
print(ipaddress.ip_address("192.168.10.20") in ipaddress.ip_network("192.168.10.0/24"))
def pick(n):
if n > 0:
return "ACCEPT", "rule 1"
return "DROP", "policy"
decision, why = pick(-3)
print(decision, why)مثالهای این جلسه
چالشها
- Where Does ESTABLISHED Go? (آسان)
- Read the VLAN Tag (آسان)
- What an IDS Sees in TLS (متوسط)
- Step 1: The Firewall Decides (متوسط)
- Step 2: The IDS Watches (سخت)
- Step 3: Threshold and Summary (سخت)
بیشتر بخوان
← جلسهی 11: IDS و IPS: قانونهایی مثل Snort و Suricata جلسهی 13: لاگ و SIEM، خط زمانی و MITRE ATT&CK →