جلسهی 8: مرور + آزمایشگاه: شبیهساز مسیریاب Review + Lab: A Router Simulator
جلسهی مرور بخش ۲: مسیریابی و NAT، DNS، و TLS و گواهیها در یک نگاه، اشتباههای رایجشان و یک یادآوری از TTL و ICMP بخش ۱. بعد آزمایشگاه: یک مسیریاب در پایتون که با طولانیترین پیشوند مسیر میدهد، TTL را کم میکند و «time exceeded» میفرستد، بستههای جعلی را دور میاندازد و برای اینترنت PAT انجام میدهد.
در این جلسه یاد میگیری
- ایدهها و پایتون جلسههای ۵ تا ۷ و اشتباههای رایجشان را مرور میکنی.
- یک مسیریاب شبیهسازیشده مینویسی که برای هر بسته با طولانیترین پیشوند مسیر و TTL تازه را میگوید.
- بستههایی را که TTLشان تمام شده یا مبدأ جعلی دارند با پیام درست دور میاندازی.
- PAT را در دو جهت به مسیریاب اضافه میکنی و جوابهای بیردیف را رد میکنی.
درس
⚠️ قانون طلایی این دوره: فقط با اجازهی کتبی، و فقط در محدودهی همان اجازه. هر چه یاد میگیری را روی دستگاه، حساب و آزمایشگاه خودت امتحان کن، یا روی سیستمی که صاحبش اجازهی کتبی داده، و فقط در محدودهای (scope) که در همان اجازه نوشته شده: کدام IPها و دامنهها، کدام کارها، تا چه تاریخی. دسترسی بدون مجوز، شنود ترافیک دیگران یا از کار انداختن یک سرویس، حتی «فقط برای تست»، طبق قانون جرایم رایانهای جرم است و میتواند آیندهی شغلیات را پیش از شروع خراب کند. ضعفی پیدا کردی؟ فقط به صاحبش خبر بده، از راه افشای مسئولانه (responsible disclosure)، نه در شبکههای اجتماعی. این دوره دفاعی است: همهی بستهها، لاگها و تنظیمات آن ساختگیاند.
📌 جلسهی ۵ در یک نگاه: مسیریابی و NAT. روتر frame را باز میکند، TTL را کم میکند، مقصد را در جدول پیدا میکند و به next hop میفرستد. طولانیترین پیشوند برنده است و 0.0.0.0/0 مسیر پیشفرض است؛ مسیرها از شبکههای مستقیم، static، OSPF و BGP میآیند. PAT مبدأ خصوصی را به IP عمومی و پورت تازه عوض میکند و جدول NAT جواب را برمیگرداند؛ NAT دیوارهی آتش نیست. پایتون: ip in net، prefixlen، best is None، دو دیکشنری nat و back. امنیت: ضد جعل (BCP 38) و RPKI در برابر ربودن مسیر.
📌 جلسهی ۶ در یک نگاه: DNS. A، AAAA، CNAME، MX، TXT، NS؛ resolver بازگشتی از ریشه به TLD و بعد authoritative میرود و جواب را به اندازهی TTL کش میکند. مسموم کردن کش جواب جعلی را در کش مینشاند؛ دفاع: پورت و ID تصادفی و DNSSEC (امضای داده). DoH و DoT مسیر تا resolver را رمز میکنند ولی داده را امضا نمیکنند. SPF و DKIM و DMARC جلوی ایمیل جعلی را میگیرند. پایتون: کش (جواب، انقضا) با now < انقضا، دنبال کردن CNAME با سقف قدم، partition("=").
📌 جلسهی ۷ در یک نگاه: TLS و گواهیها. TLS محرمانگی، درستی و احراز هویت سرور میدهد؛ IP، پورت، SNI و اندازهها هنوز پیدایند. TLS 1.3: ClientHello، ServerHello، و بعد Certificate و CertificateVerify و Finished رمزشده؛ کلیدهای موقت یعنی forward secrecy. زنجیره: leaf، میانی، ریشهی موجود در trust store؛ تاریخها، نام در SAN و wildcard فقط یک برچسب. HSTS جلوی SSL stripping را میگیرد. پایتون: date.fromisoformat، start <= today <= end، .days، تطبیق برچسبها با split(".").
⚠️ اشتباههای رایج این بخش:
- برداشتن «اولین مسیر جور» به جای «بلندترین پیشوند».
- فکر کردن اینکه NAT جلوی حمله را میگیرد.
- <= به جای < برای انقضای کش، و کش کردن خطاها (NXDOMAIN و SERVFAIL).
- حلقهی دنبال کردن CNAME بدون سقف.
- «DoH همان DNSSEC است».
- wildcard که دامنهی اصلی یا دو برچسب را هم بپوشاند، و فراموش کردن strip() و lower().
- رد شدن از هشدار گواهی روی شبکهای که مال تو نیست.
🔁 از بخش ۱ (جلسههای ۱ و ۳): TTL و ICMP. TTL بایت 8 سرآیند IPv4 است. هر روتر یکی کمش میکند و روتری که آن را به صفر برساند بسته را دور میاندازد و ICMP type 11 (time exceeded) به مبدأ میفرستد. همین است که جلوی چرخیدن بیپایان بستهها را در حلقههای مسیریابی میگیرد، و traceroute از همین پیامها نقشهی مسیر را میکشد.
ttl = 3
for router in ["R1", "R2", "R3", "R4"]:
ttl -= 1
print(router, "ttl now", ttl)
if ttl == 0:
print(router, "drops it and sends ICMP type 11 to the source")
break🧪 آزمایشگاه: شبیهساز مسیریاب. روتر لبهی یک دفتر کوچک (همه ساختگی): lan0 شبکهی 192.168.1.0/24، دو شبکهی داخلی دیگر پشت eth1 و eth2، IP عمومی خودش 203.0.113.5 (سطر local در جدول) و مسیر پیشفرض به ISP روی wan0. فهرست PACKETS هشت بسته است؛ "in" میگوید هر بسته از کدام رابط رسیده. در سه قدم:
1. تابع lookup (طولانیترین پیشوند) و یک خط برای هر بسته با مسیر و TTL تازه.
2. پیش از مسیریابی: بستهای که از wan0 آمده ولی مبدأش خصوصی است جعلی است؛ بستهای با TTL یک یا کمتر دور انداخته میشود و ICMP time exceeded به مبدأش میرود.
3. PAT: بستهای که با مبدأ خصوصی از wan0 بیرون میرود ترجمه میشود، و جوابی که به 203.0.113.5 میرسد از روی جدول به دستگاه داخلی برمیگردد؛ بیردیف، دور انداخته میشود.
هر قدم روی کد قدم قبل ساخته میشود؛ «ادامه از کد مرحلهی قبلم» کدت را میآورد.
نکتههای آزمایشگاه. تابع آمادهی is_private فقط بازههای RFC 1918 را خصوصی میداند. (ویژگی is_private خود پایتون بازههای مستندسازی مثل 203.0.113.0/24 را هم «خصوصی» حساب میکند، و در این آزمایشگاه آنها نقش آدرس عمومی را دارند.) continue بقیهی بدنهی حلقه را برای همین بسته رها میکند و سراغ بستهی بعدی میرود؛ برای «دور انداختن» عالی است. بستهی ورودی به 203.0.113.5 را باید پیش از مسیریابی ترجمه کنی، وگرنه مسیرش local میشود.
import ipaddress
print(ipaddress.ip_address("203.0.113.80").is_private)
for ttl in [64, 1, 30]:
if ttl <= 1:
print("drop, time exceeded")
continue
print("forward with ttl", ttl - 1)مثالهای این جلسه
- مثال حلقه for در پایتون: for router in ["R1", "R2", "R3", "R4"]:
- مثال حلقه for در پایتون: for ttl in [64, 1, 30]:
چالشها
- DoH or DNSSEC? (آسان)
- What HSTS Does (آسان)
- Where the TTL Runs Out (متوسط)
- Step 1: Route Every Packet (متوسط)
- Step 2: Drop What Must Die (سخت)
- Step 3: PAT Both Ways (سخت)
بیشتر بخوان
← جلسهی 7: TLS و گواهیها جلسهی 9: دیوارهی آتش: قانونهای stateful، شکل iptables و DMZ →