جلسهی 14: مرور ۱ + پروژه: دکتر لگ Review 1 + Project: Lag Doctor
جلسهی مرور: لایهها، TCP و UDP، و پینگ و TTL را یک بار دیگر در یک نگاه میبینی و یک یادآوری از HTTP فاز صفر. بعد پروژهی «دکتر لگ»: برنامهای که پینگ سه سرور بازی را بررسی میکند، میانگین، نوسان و گمشدن هر کدام را میگوید و بهترین سرور را انتخاب میکند.
در این جلسه یاد میگیری
- ایدهها و پایتون جلسههای ۱۱ تا ۱۳ را مرور میکنی و اشتباههای رایجشان را میشناسی.
- میتوانی روی یک دیکشنری از فهرستها حلقه بزنی و برای هر کلید حساب کنی.
- میتوانی بهترین مورد را با یک شرط دوتایی پیدا کنی.
- یک گزارش کامل و خوانا چاپ میکنی که به بازیکن کمک کند.
درس
⚠️ قانون طلایی این دوره: فقط روی دستگاه خودت یا با اجازه. هر چه یاد میگیری را فقط روی دستگاه، حساب و شبکهی خودت امتحان کن، یا جایی که صاحبش (معلم یا والدین) اجازه داده. سرک کشیدن در دستگاه یا شبکهی دیگران بدون اجازه، حتی برای شوخی یا کنجکاوی، جرم است (قانون جرایم رایانهای) و به تو و خانوادهات آسیب میزند. این دوره دربارهی دفاع است: یاد میگیریم شبکه چطور کار میکند تا از آن محافظت کنیم. چیز مشکوکی دیدی؟ به والدین یا معلمت بگو.
📌 جلسهی ۱۱ در یک نگاه: لایهها. پیام چهار بار بستهبندی میشود: برنامه (پیام)، انتقال (پورت)، اینترنت (IP)، پیوند (وایفای یا کابل). هر لایه فقط پاکت خودش را میخواند و گیرنده به ترتیب برعکس باز میکند. در پایتون: دیکشنری تو در تو و packet["ip"]["tcp"]["port"]. قانون امنیت: پاکت رمزنشده را هر کسی در راه میتواند باز کند؛ HTTPS پیام داخلی را رمز میکند.
📌 جلسهی ۱۲ در یک نگاه: TCP و UDP. TCP اول دست میدهد (SYN، SYN-ACK، ACK)، تکهها را شماره میزند و گمشدهها را دوباره میفرستد: کامل و به ترتیب. UDP تند است و قولی نمیدهد: برای بازی و تماس. در پایتون: sorted برای چیدن تکهها، فهرست خالی [] و append برای جمع کردن گمشدهها، و range(1, total + 1).
📌 جلسهی ۱۳ در یک نگاه: پینگ و TTL. پینگ زمان رفت و برگشت است؛ نوسان = بیشترین منهای کمترین؛ پینگ برنگشته None است. TTL روی هر روتر یکی کم میشود و در صفر بسته دور انداخته میشود. در پایتون: sum، len، max، min، round(x, 1)، f-string با {}، while، و is None / is not None (یعنی «هیچ است» / «هیچ نیست»).
⚠️ اشتباههای رایج این بخش:
- پریدن از روی لایه: packet["tcp"] به جای packet["ip"]["tcp"] (خطای KeyError).
- range(1, total) که آخرین شماره را جا میاندازد.
- تقسیم جمع پینگهای جوابداده بر تعداد همهی پینگها.
- p = None (گذاشتن) به جای p is None (پرسیدن).
🔁 از فاز صفر (جلسهی ۴): درخواست و پاسخ. مرورگر درخواست میفرستد («صفحهی /news را بده») و سرور پاسخ میدهد با یک کد: 200 یعنی «بفرما»، 403 یعنی «اجازه نداری»، 404 یعنی «چنین صفحهای نیست». این درخواستها روی پورت 80 (http) یا 443 (https) میروند. جلسهی بعد همین درخواستها را در یک ترافیک ضبطشده میبینیم.
🩺 پروژه: دکتر لگ. کلاس شما یک بازی آنلاین دارد با سه سرور: تهران، دبی و فرانکفورت. معلم به هر سرور شش پینگ زده (عددها ساختگیاند) و None یعنی جواب نیامده. تو یک «دکتر لگ» میسازی، در سه قدم:
1. میانگین پینگهای جوابدادهی هر سرور.
2. نوسان و درصد گمشدن هر سرور، در همان خط.
3. هشدار برای سرورهایی که ۱۰ درصد یا بیشتر گم میکنند، و انتخاب بهترین سرور: کمترین میانگین بین سرورهایی که کمتر از ۱۰ درصد گم میکنند.
هر قدم روی کد قدم قبل ساخته میشود؛ دکمهی «ادامه از کد مرحلهی قبلم» کدت را میآورد.
یک دیکشنری از فهرستها: کلید اسم سرور است و مقدار فهرست پینگهایش. for name in servers: روی اسمها میچرخد و servers[name] فهرست همان سرور را میدهد. داخل حلقه هر کاری که در جلسهی ۱۳ با یک فهرست کردی را برای این فهرست انجام بده.
servers = {"Tehran": [38, 41, None], "Dubai": [62, 60, 65]}
for name in servers:
pings = servers[name]
print(name, len(pings), "pings")مثالهای این جلسه
چالشها
- Where Is the Port? (آسان)
- 404 Means (آسان)
- Only the Answered Ones (متوسط)
- Step 1: Average per Server (متوسط)
- Step 2: Jitter and Loss (سخت)
- Step 3: Pick the Best Server (سخت)
بیشتر بخوان
← جلسهی 13: پینگ، لگ و TTL جلسهی 15: ضبط ترافیک: HTTP چه چیزی را لو میدهد →