جلسهی 45: ماژولها و سازماندهی کد Modules and Code Organisation
شکلهای مختلف import، الگوی __name__ == "__main__"، گشتی در کتابخانهی استاندارد و طراحی ماژولهای کوچک و قابل استفادهی مجدد را یاد میگیریم.
در این جلسه یاد میگیری
- شکلهای
import،from ... importوasرا درست و بجا به کار ببرم. - نقش
__name__و تابعmainرا در اسکریپتها و ماژولها بفهمم. - از
math،statistics،datetime،random(باseed) وstringاستفاده کنم. - کد را به واحدهای کوچک با رابط (
API) روشن تقسیم کنم و ماژول را پویا باimportlibبارگذاری کنم.
درس
ماژول یعنی یک فایل .py و بسته (package) پوشهای از ماژولها. import math کل ماژول را با فضای نام خودش میآورد، from math import sqrt فقط یک نام را و import datetime as dt نام مستعار میدهد. از from x import * پرهیز کنید چون معلوم نیست هر نام از کجا آمده است.
import math
from statistics import mean, median
import datetime as dt
print(math.sqrt(16), mean([1, 2, 3]), dt.date(2026, 10, 13).year)وقتی فایلی مستقیم اجرا شود __name__ برابر "__main__" است و وقتی import شود برابر نام ماژول. با if __name__ == "__main__": main() کد اجرایی فقط هنگام اجرای مستقیم اجرا میشود و ماژول بیخطر قابل import و تست است.
def main():
print("running report")
if __name__ == "__main__":
main()datetime با تاریخها کار میکند؛ برای خروجی قابل تکرار از تاریخ ثابت استفاده کنید نه date.today(). timedelta فاصلهی زمانی است و strftime قالببندی میکند. random با random.seed(n) همیشه همان دنباله را میدهد، که برای تست و شبیهسازی ضروری است.
from datetime import date, timedelta
import random
due = date(2026, 10, 13) + timedelta(days=30)
print(due.isoformat(), due.strftime("%A"))
random.seed(42)
print(random.randint(1, 6))ماژول string ثابتهای آماده دارد (ascii_lowercase، digits، punctuation) و string.Template جایگزینی امن متغیرها را انجام میدهد. statistics هم mean، median، mode و stdev را دقیق پیاده کرده است.
import string
print(string.ascii_lowercase[:5]) # abcde
t = string.Template("Hello, $name")
print(t.substitute(name="Nima"))ماژول خوب کوچک است، یک مسئولیت دارد و رابط عمومی روشنی دارد؛ نامهای داخلی با _ شروع میشوند. importlib.import_module ماژول را با نامش در زمان اجرا بارگذاری میکند؛ پایهی سیستمهای افزونه (plugin).
import importlib
module = importlib.import_module("math")
func = getattr(module, "sqrt")
print(func(81)) # 9.0مثالهای این جلسه
- مثال ماژول random و math در پایتون: print(math.sqrt(16), mean([1, 2, 3]), dt.da…
- مثال تابع در پایتون: def main():
- مثال ماژول random و math در پایتون: due = date(2026, 10, 13) + timedelta(days=3…
- مثال رشته در پایتون: print(string.ascii_lowercase[:5]) # abcde
- مثال متغیر در پایتون: module = importlib.import_module("math")
چالشها
- Circle with math (آسان)
- Quick Statistics (آسان)
- Import with an Alias (آسان)
- The main Guard (متوسط)
- Seeded Random (متوسط)
- Caesar Cipher with string (متوسط)
- Due Date (متوسط)
- A Reusable Text Module (سخت)
- Plugin Loader (سخت)
- Seeded Dice Simulation (سخت)
- Templates from string (متوسط)