جلسهی 19: وقتی چیزی خراب میشود When Things Go Wrong
اسکریپتی که شبها تنها اجرا میشود، روزی به فایلی میرسد که نیست یا عددی که عدد نیست. اگر با یک صفحهی خطای قرمز بمیرد، صبح نمیفهمی چه شد. امروز try/except: خطا را بگیر، پیام روشن بده، در لاگ بنویس و تصمیم بگیر: بایست یا ادامه بده.
در این جلسه یاد میگیری
- میدانی خطای نگرفته اسکریپت را همانجا میکشد و بقیهی کار انجام نمیشود.
- با
try/except FileNotFoundErrorوexcept ValueErrorخطاهای مشخص را میگیری. - برای هر خطا پیام روشن چاپ میکنی و یک خط
ERRORدر لاگ مینویسی. - تصمیم میگیری خطا کُشنده است (بایست) یا قابل رد شدن (ادامه بده و بشمار).
درس
🛡️ قانون این دوره: اسکریپت فقط نشان میدهد یا میسازد. اسکریپتهای ما فایل میخوانند، لیست میکنند، میسازند و کپی میکنند؛ هیچوقت چیزی را بیخبر پاک نمیکنند. همهچیز در یک پوشهی تمرینی خالی اجرا میشود که هر بار از نو ساخته میشود، پس هر چه میخواهی امتحان کن: چیزی خراب نمیشود. روی کامپیوتر خودت هم همیشه اول یک پوشهی practice بساز و فقط داخل آن کار کن.
یادت هست؟ جلسهی ۶ گفتیم اگر فایلی را که نساختهای بخوانی، FileNotFoundError میگیری. تا حالا این یعنی اسکریپت میمرد. در اسکریپت واقعی این اتفاق میافتد: فلش وصل نیست، فایل تنظیمات پاک شده، کسی در config بهجای عدد کلمه نوشته. اسکریپت خوب برایش آماده است.
import os
print(os.path.exists("config.txt"))try / except یعنی «این را امتحان کن، و اگر این خطا پیش آمد، بهجای مردن این کار را بکن». بعد از except اسم خطا را بنویس تا فقط همان را بگیری: FileNotFoundError برای فایل غایب، ValueError برای int("five")، PermissionError وقتی اجازه نداری. خطایی که اسمش را ننوشتهای همچنان اسکریپت را متوقف میکند، و این خوب است: خطای ناشناخته را نباید پنهان کرد.
try:
with open("config.txt") as f:
text = f.read()
print("config loaded")
except FileNotFoundError:
print("ERROR: config.txt not found, using defaults")پیام خطا باید به کسی که صبح لاگ را میخواند بگوید چه چیزی و کجا: ERROR: config.txt not found خیلی بهتر از something went wrong است. و همان خط را با حالت "a" در لاگ هم بنویس؛ صفحهی ترمینال شب بسته میشود، لاگ میماند. یک تابع کوچک log(message) که هم چاپ میکند و هم مینویسد، همهجا به کار میآید.
def log(message):
print(message)
with open("script.log", "a") as f:
f.write(message + "\n")
log("backup started")
try:
with open("missing.txt") as f:
f.read()
except FileNotFoundError:
log("ERROR: missing.txt not found")
log("backup finished")دو جور خطا داریم. کُشنده: بدون آن ادامه معنی ندارد (فایل تنظیمات نیست، پوشهی مقصد نیست): پیام بده و با return یا پایان برنامه بایست. قابل رد شدن: یک فایل از صد فایل خراب است: پیام بده، بشمار و ادامه بده؛ در آخر بگو «۹۹ موفق، ۱ خطا». تصمیم با توست، ولی باید آگاهانه باشد، نه اینکه خطا بیصدا رد شود.
names = ["a.txt", "missing.txt", "b.txt"]
ok = 0
failed = 0
for name in ["a.txt", "b.txt"]:
with open(name, "w") as f:
f.write("data\n")
for name in names:
try:
with open(name) as f:
f.read()
ok += 1
except FileNotFoundError:
print(f"ERROR: {name} not found, skipping")
failed += 1
print(f"Done: {ok} ok, {failed} failed")ورودی آدمها هم خطا دارد. int("five") خطای ValueError میدهد. بهجای اینکه بگذاری اسکریپت بمیرد، بگیرش و پیشفرض بگذار یا دوباره بپرس. الگوی رایج در تنظیمات: try: keep = int(value) except ValueError: keep = 3 و یک هشدار در لاگ.
value = "five"
try:
keep = int(value)
except ValueError:
print(f"WARN: KEEP={value} is not a number, using 3")
keep = 3
print(f"keep={keep}")اشتباه رایج: except: خالی (یا except Exception) همهی خطاها را میبلعد، حتی غلط تایپی خودت در کد، و اسکریپت بیصدا کار اشتباه میکند. همیشه اسم خطا را بنویس. و کدی که باید همیشه اجرا شود (نوشتن finished در لاگ) را بعد از try/except بگذار، نه داخل try.
مثالهای این جلسه
- مثال print (اسکریپتنویسی با پایتون): print(os.path.exists("config.txt"))
- مثال مدیریت خطا با try (اسکریپتنویسی با پایتون): try:
- مثال مدیریت خطا با try (اسکریپتنویسی با پایتون): try: — وقتی چیزی خراب میشود
- مثال مدیریت خطا با try (اسکریپتنویسی با پایتون): try: — وقتی چیزی خراب میشود 2
- مثال مدیریت خطا با try (اسکریپتنویسی با پایتون): try: — وقتی چیزی خراب میشود 2 3
چالشها
- Which Error? (آسان)
- Catch the Missing File (آسان)
- Not a Number (متوسط)
- Print and Log (متوسط)
- (Harder) Skip and Count (سخت)
- (Harder) Fatal or Not? (سخت)