جلسهی 7: مرتبسازی با پسوند Sort by Extension
پوشهی Downloads شلوغ است: PDF جزوه، عکس، آهنگ، همه قاطی. اسکریپت امروز هر فایل را از روی پسوندش میشناسد (os.path.splitext)، مسیر درست را میسازد (os.path.join) و فایل را واقعاً جابهجا میکند (os.rename). و بالاخره تغییرنامدهندهی فاز ۱ را روی فایلهای واقعی اجرا میکنیم.
در این جلسه یاد میگیری
- با
os.path.splitextاسم و پسوند فایل را جدا میکنی و پسوند را با.lower()یکدست میکنی. - با
os.rename(old, new)فایل را واقعاً تغییر نام میدهی یا به پوشهی دیگری میبری. - با
os.path.join(folder, name)مسیر میسازی که در ویندوز و لینوکس درست باشد. - با یک دیکشنری پسوند → پوشه، فایلها را دستهبندی میکنی و پوشهی مقصد را قبل از جابهجایی میسازی.
درس
🛡️ قانون این دوره: اسکریپت فقط نشان میدهد یا میسازد. اسکریپتهای ما فایل میخوانند، لیست میکنند، میسازند و کپی میکنند؛ هیچوقت چیزی را بیخبر پاک نمیکنند. همهچیز در یک پوشهی تمرینی خالی اجرا میشود که هر بار از نو ساخته میشود، پس هر چه میخواهی امتحان کن: چیزی خراب نمیشود. روی کامپیوتر خودت هم همیشه اول یک پوشهی practice بساز و فقط داخل آن کار کن.
یادت هست؟ جلسهی ۵ عکسهای ساختگی اردو را در پوشهی camp ساختیم و جلسهی ۴ نقشهی تغییر نام را چاپ کردیم. امروز این دو به هم میرسند: نقشه را اجرا میکنیم. ابزار تغییر نام واقعی پایتون os.rename(old, new) است: فایل old از این به بعد new نام دارد.
import os
with open("IMG_001.jpg", "w") as f:
f.write("photo\n")
os.rename("IMG_001.jpg", "ordu_001.jpg")
print(sorted(os.listdir(".")))پسوند فایل میگوید چه جور فایلی است: .pdf جزوه، .jpg عکس، .mp3 آهنگ. os.path.splitext("riazi.pdf") اسم را دو تکه میکند: ("riazi", ".pdf"). تکهی دوم را با .lower() کوچک کن، چون .PDF و .pdf یک چیزند. فایلی که نقطه ندارد پسوندش "" میشود.
import os
for name in ["riazi.pdf", "aks.JPG", "README"]:
base, ext = os.path.splitext(name)
print(f"{name}: base={base} ext={ext.lower()}")در ویندوز مسیر با \ جدا میشود و در لینوکس و مک با /. اگر خودت بنویسی "PDFs/" + name در یکی از آنها خراب میشود. os.path.join("PDFs", name) جداکنندهی درستِ همان سیستم را میگذارد. همیشه مسیر را با join بساز، نه با +.
import os
path = os.path.join("PDFs", "riazi.pdf")
print(path.replace("\\", "/"))جابهجایی همان تغییر نام است، فقط مسیر جدید در پوشهی دیگری است: os.rename("riazi.pdf", os.path.join("PDFs", "riazi.pdf")). شرطش این است که پوشهی PDFs از قبل وجود داشته باشد، وگرنه FileNotFoundError میگیری. پس همیشه اول os.makedirs(folder, exist_ok=True)، بعد rename.
import os
with open("riazi.pdf", "w") as f:
f.write("pdf\n")
os.makedirs("PDFs", exist_ok=True)
os.rename("riazi.pdf", os.path.join("PDFs", "riazi.pdf"))
print("root:", sorted(os.listdir(".")))
print("PDFs:", sorted(os.listdir("PDFs")))قانون دستهبندی را در یک دیکشنری بنویس: پسوند → پوشه. {".pdf": "PDFs", ".jpg": "Images", ".png": "Images", ".mp3": "Music"}. برای هر فایل: پسوند را بگیر، folders.get(ext, "Others") پوشهاش را میدهد (و اگر در دیکشنری نبود Others). قانون جدید = یک خط جدید در دیکشنری، نه یک if جدید.
import os
folders = {".pdf": "PDFs", ".jpg": "Images", ".png": "Images", ".mp3": "Music"}
for name in ["riazi.pdf", "aks.JPG", "song.mp3", "README"]:
ext = os.path.splitext(name)[1].lower()
print(f"{name} -> {folders.get(ext, 'Others')}")اشتباه رایج: حلقه زدن روی os.listdir(".") و همزمان پوشه ساختن داخل همان پوشه: پوشههای تازه (PDFs) هم در لیست میآیند و اسکریپت سعی میکند آنها را هم جابهجا کند. راه حل: اول لیست را در یک متغیر بگیر (names = sorted(os.listdir("."))) و پوشهها را با os.path.isdir رد کن.
مثالهای این جلسه
- مثال کار با فایل (اسکریپتنویسی با پایتون): with open("IMG_001.jpg", "w") as f:
- مثال حلقه for (اسکریپتنویسی با پایتون): for name in ["riazi.pdf", "aks.JPG", "READM…
- مثال رشته (اسکریپتنویسی با پایتون): path = os.path.join("PDFs", "riazi.pdf")
- مثال کار با فایل (اسکریپتنویسی با پایتون): with open("riazi.pdf", "w") as f:
- مثال دیکشنری (اسکریپتنویسی با پایتون): print(f"{name} -> {folders.get(ext, 'Others…
چالشها
- Name and Extension (آسان)
- What Kind of File? (آسان)
- Rename for Real (متوسط)
- Which Folder? (متوسط)
- (Harder) Move Them (سخت)
- (Harder) Don't Move the Folders (سخت)
بیشتر بخوان
- کار با فایل در پایتون: خواندن، نوشتن و ذخیرهی اطلاعات
- حلقه for در پایتون: آموزش کامل با range و مثال
- رشته در پایتون: آموزش کامل string با مثال و جدول متدها
- دیکشنری در پایتون: آموزش کامل کلید و مقدار با مثال
← جلسهی 6: خواندن و افزودن جلسهی 8: پروژه: مرتبکن Downloads →