قطعههای کامپیوتر
وقتی لپتاپ میخری یا خطای «حافظه کم است» میگیری، باید بدانی داخل جعبه چه خبر است. این هشت کلمه قطعههای اصلی کامپیوترند.
پسوند -er و -or: «انجامدهنده»
وقتی -er یا -or به آخر یک فعل بچسبد، اسمِ «کسی یا چیزی که آن کار را میکند» ساخته میشود: process میشود processor (پردازنده)، route میشود router (مسیریاب)، compute میشود computer و drive میشود driver. پس هر جا کلمهای با -er یا -or دیدی، اول دنبال فعلش بگرد تا معنی را حدس بزنی.
هشت کلمهی این درس
RAM (رَم): حافظهی موقت؛ میز کار کامپیوتر
random access یعنی «دسترسی به هر جا، بیترتیب»: کامپیوتر میتواند هر خانهی این حافظه را مستقیم و خیلی سریع بخواند. RAM جایی است که برنامههای در حال اجرا و دادههایشان نگه داشته میشوند؛ مثل میز کار که کتابهای باز رویش است، در حالی که دیسک مثل کمد است. میز بزرگتر یعنی برنامههای بیشتری همزمان باز. ولی با خاموش شدن کامپیوتر، همهی محتوای RAM پاک میشود.
This laptop has 16 GB of RAM.
این لپتاپ ۱۶ گیگابایت رم دارد.
SSD (اِساِسدی): دیسک حالت جامد؛ حافظهی دائمیِ سریع و بیقطعهی چرخان
solid state یعنی «جامد، بدون قطعهی متحرک». SSD دیسکی است که فایلها را روی تراشههای حافظه نگه میدارد، مثل یک فلشمموری بزرگ و خیلی سریع. چون چیزی در آن نمیچرخد، چند برابر هارد قدیمی سریعتر است، صدا ندارد و با تکان خراب نمیشود؛ برای همین ویندوز روی SSD در چند ثانیه بالا میآید. برخلاف RAM، با خاموش شدن چیزی از رویش پاک نمیشود.
Install the operating system on the SSD for faster boot times.
سیستمعامل را روی SSD نصب کن تا زودتر بالا بیاید.
hard drive (هارد دِرایو): هارد؛ دیسک چرخان برای نگهداری دائمی فایلها
hard یعنی سخت و drive یعنی دستگاه گرداننده. داخل hard drive (یا hard disk) چند صفحهی فلزی گرد است که با سرعت زیاد میچرخند و یک هد خیلی ریز داده را رویشان مینویسد و میخواند، کمی شبیه گرامافون. فایلها با خاموش شدن پاک نمیشوند. از SSD کندتر و حساستر به ضربه است، ولی با همان قیمت جای خیلی بیشتری دارد، برای همین برای پشتیبان و آرشیو هنوز به کار میرود.
My old hard drive makes a clicking noise, so I backed it up.
هارد قدیمیام صدای تقتق میدهد، برای همین از آن پشتیبان گرفتم.
GPU (جیپییو): پردازندهی گرافیکی؛ تراشهی کارت گرافیک
graphics یعنی تصویر و processing unit یعنی واحد پردازش. GPU تراشهای است که برای کشیدن تصویر ساخته شده: برای هر فریم بازی باید میلیونها پیکسل را همزمان حساب کند. برای همین بهجای چند هستهی قوی، هزاران هستهی کوچک دارد که با هم کار میکنند، مثل هزار کارگر که هر کدام یک آجر میگذارند. همین قدرت کار موازی، GPU را ابزار اصلی آموزش هوش مصنوعی هم کرده است.
Training this model on a GPU takes one hour instead of two days.
آموزش این مدل روی GPU بهجای دو روز یک ساعت طول میکشد.
motherboard (مادِربُرد): مادربرد؛ برد اصلی که همهی قطعهها رویش وصل میشوند
mother یعنی مادر و board یعنی تخته یا برد. motherboard بزرگترین برد داخل کامپیوتر است و همهی قطعهها به آن وصل میشوند: پردازنده، RAM، کارت گرافیک، دیسکها و درگاههای USB. مسیرهای مسی ریزِ رویش مثل خیابانهای یک شهرند که داده و برق را بین قطعهها جابهجا میکنند. «مادر» است چون بردهای کوچکتر، مثل کارت گرافیک، رویش سوار میشوند.
This motherboard has four slots for RAM.
این مادربرد چهار جا برای رم دارد.
processor (پِراسِسِر): پردازنده؛ مغز کامپیوتر که دستورها را اجرا میکند
process یعنی کاری را روی چیزی انجام دادن و processor یعنی «انجامدهنده». پردازنده (همان CPU) تراشهای است که دستورهای برنامه را میلیاردها بار در ثانیه اجرا میکند: جمع، مقایسه، خواندن از حافظه و نوشتن در آن. سرعتش را با گیگاهرتز (GHz) میگویند. هر خط پایتونی که مینویسی، آخر کار به هزاران دستور خیلی ساده برای همین تراشه تبدیل میشود.
The new processor is twice as fast as the old one.
پردازندهی تازه دو برابر قبلی سریع است.
core (کُر): هسته؛ یک واحد کامل پردازش درون پردازنده
core در انگلیسی یعنی هسته یا مغز چیزی، مثل هستهی سیب یا the core of the problem (اصل مشکل). پردازندههای امروزی چند core دارند: هر هسته خودش میتواند یک کار را جدا اجرا کند، پس پردازندهی هشتهستهای مثل آشپزخانهای با هشت آشپز است. برنامهای که کارش را تقسیم کند، از همهی هستهها با هم استفاده میکند؛ یک اسکریپت سادهی پایتون معمولاً فقط یکی را مشغول میکند.
The server has 32 cores, but our script only uses one.
سرور ۳۲ هسته دارد، ولی اسکریپت ما فقط از یکی استفاده میکند.
chip (چیپ): تراشه؛ تکهی کوچک سیلیکون پر از مدارهای ریز
chip در انگلیسی یعنی تکهی کوچک و نازکی که از چیزی جدا شده، مثل تراشهی چوب یا چیپس سیبزمینی. در الکترونیک، chip یک تکهی کوچک سیلیکون است که میلیاردها کلید ریز (ترانزیستور) رویش ساختهاند؛ پردازنده، حافظه و پردازندهی گرافیکی همه chip هستند. تقریباً هر دستگاه برقی امروزی، از ماشین لباسشویی تا کارت بانکی، یک یا چند chip دارد.
Because of a chip shortage, new graphics cards are expensive.
بهخاطر کمبود تراشه، کارتهای گرافیک تازه گراناند.
مشخصات یک لپتاپ
Example Book 14: specifications
Processor: 8-core chip, up to 4.5 GHz
Memory: 16 GB RAM
Storage: 1 TB SSD (there is no hard drive, so the laptop is silent)
Graphics: built-in GPU, good for light games and small machine learning models
Note: the RAM is soldered to the motherboard, so you cannot add more memory later. Choose carefully when you buy.
Example Book 14: مشخصات
پردازنده: تراشهی هشتهستهای، تا ۴٫۵ گیگاهرتز
حافظه: ۱۶ گیگابایت رم
فضای ذخیره: ۱ ترابایت SSD (هارد ندارد، پس لپتاپ بیصداست)
گرافیک: GPU داخلی، مناسب بازیهای سبک و مدلهای کوچک یادگیری ماشین
نکته: رم به مادربرد لحیم شده، پس بعداً نمیتوانی حافظه اضافه کنی. موقع خرید با دقت انتخاب کن.