جلسهی 50: احراز هویت در وب ۲: توکن Web Authentication 2: Tokens
توکنها را میشناسی: رشتهای که خودش میگوید کی هستی و تا کی معتبر است، با یک امضا که جعل را لو میدهد؛ و قاعدههای اطراف ورود را یاد میگیری: انقضا، بازنشانی رمز، چندعاملی.
در این جلسه یاد میگیری
- در پایان این جلسه فرق نشست (جدول در سرور) و توکن امضاشده (بدون جدول) را میدانی.
- در پایان این جلسه میتوانی در پایتون یک توکن ساده با امضای HMAC بسازی و بررسی کنی.
- در پایان این جلسه میدانی انقضا، بازنشانی امنِ رمز و ورود دوعاملی چطور کار میکنند.
درس
⚠️ کلیدِ امضای این جلسه یک رشتهی ساختگی در کد است. در یک سایت واقعی کلید در کد نیست و هیچوقت در گیت نمیرود. و یادت باشد: ساختن یا تغییر توکنِ سایت دیگران، جعل داده و دسترسی غیرمجاز است. قانون جرایم رایانهای ایران (۱۳۸۸) دسترسی غیرمجاز به سامانهها، شنود و تغییر دادههای دیگران را جرم میداند. در این درس فقط روی کدِ خودت، صفحهی پیشنمایشِ خودت و تمرینهای همین سایت کار میکنی. هیچوقت سایت، حساب یا دستگاه کس دیگری را بدون اجازهی کتبی آزمایش نکن. اگر جایی اشتباهی دیدی، فقط به صاحبش خبر بده (گزارش مسئولانه).
نشست یک جدول در سرور لازم دارد. وقتی ده سرور داری، همه باید به یک جدول برسند. راه دوم: توکن. سرور یک رشته میسازد که خودش میگوید «کاربر sara، معتبر تا ۱۴:۰۰» و زیرش امضا میکند. سرور لازم نیست چیزی به خاطر بسپارد: هر بار امضا را چک میکند. اگر کسی حتی یک حرف توکن را عوض کند، امضا دیگر نمیخواند.
sara.1700.4f2a9c... # payload "sara.1700" + "." + signature
^ expiry (minute)امضا با HMAC ساخته میشود: هشِ (پیام + کلید مخفی). فقط کسی که کلید را دارد میتواند امضای درست بسازد. پایتون ماژول hmac دارد. مقایسهی امضاها را با hmac.compare_digest انجام بده، نه با ==: مقایسهی معمولی با اولین حرفِ متفاوت متوقف میشود و زمانش به مهاجم چیزی لو میدهد (حملهی زمانی).
import hmac, hashlib
KEY = b"demo-key-not-for-real-use"
def sign(payload):
return hmac.new(KEY, payload.encode(), hashlib.sha256).hexdigest()
def make_token(user, expires):
payload = user + "." + str(expires)
return payload + "." + sign(payload)
def check_token(token, now):
user, expires, sig = token.split(".")
if not hmac.compare_digest(sig, sign(user + "." + expires)):
return None # forged
if now > int(expires):
return None # expired
return userانقضا واجب است: توکن بدون تاریخ انقضا مثل کلیدی است که هرگز عوض نمیشود. توکن کوتاهعمر (چند دقیقه تا چند ساعت) + یک راه تمدید، بهتر از توکنِ یکساله است. نکتهی مهم: چون سرور جدولی ندارد، نمیتواند توکن را قبل از انقضا باطل کند؛ برای همین توکنهای حساس را کوتاهعمر میکنند یا یک «فهرست سیاه» کوچک نگه میدارند.
بازنشانی رمز (password reset) هم با توکن است: سرور یک توکن تصادفیِ یکبارمصرف با عمر ۱۵ دقیقه میسازد، لینکش را به ایمیلِ ثبتشده میفرستد (نه به ایمیلی که کاربر در فرم تایپ کرده!)، و بعد از یک بار استفاده آن را میسوزاند. پیام صفحه همیشه یکی است: «اگر این ایمیل ثبت شده باشد، لینک فرستاده شد»، تا کسی نفهمد کدام ایمیلها عضو هستند.
ورود دوعاملی (2FA): چیزی که میدانی (رمز) + چیزی که داری (گوشی). کدِ ۶ رقمیِ اپهای احراز هویت هر ۳۰ ثانیه از (کلید مشترک + زمان) ساخته میشود؛ همین ایدهی HMAC است. پیامک ضعیفترین عامل دوم است (سیمکارت قابل کپی است) ولی از هیچ بهتر است. از امروز روی حسابهای مهم خودت 2FA را روشن کن.
مثالهای این جلسه
- مثال پایتون (امنیت سایبری با پایتون): sara.1700.4f2a9c... # payload "sara.17…
- مثال تابع (امنیت سایبری با پایتون): def sign(payload):
چالشها
- Token Parts (آسان)
- Expired? (آسان)
- Sign It (متوسط)
- Verify It (متوسط)
- Reset Link Rules (سخت)
- Token Login Page (سخت)
بیشتر بخوان
← جلسهی 49: احراز هویت در وب ۱: نشست جلسهی 51: CSRF: درخواستی که تو نخواستی →