بتل کد Battle Codeدارد باز می‌شود…

جلسه‌ی 55: رمز سمت کاربر Crypto in the Browser

با crypto.subtle در جاوااسکریپت هش می‌سازی، از رمز عبور کلید می‌سازی و با AES-GCM رمز می‌کنی و می‌گشایی؛ و می‌فهمی رمزنگاری مرورگر چه چیزی را حل می‌کند و چه چیزی را نه.

در این جلسه یاد می‌گیری

درس

⚠️ رمزنگاری ابزار دفاع است. همین توابع را کسانی برای باج‌افزار هم به کار می‌برند؛ رمز کردن فایل‌ها یا داده‌های دیگران بدون اجازه، حتی به شوخی، تخریب داده و اخاذی است. قانون جرایم رایانه‌ای ایران (۱۳۸۸) دسترسی غیرمجاز به سامانه‌ها، شنود و تغییر داده‌های دیگران را جرم می‌داند. در این درس فقط روی کدِ خودت، صفحه‌ی پیش‌نمایشِ خودت و تمرین‌های همین سایت کار می‌کنی. هیچ‌وقت سایت، حساب یا دستگاه کس دیگری را بدون اجازه‌ی کتبی آزمایش نکن. اگر جایی اشتباهی دیدی، فقط به صاحبش خبر بده (گزارش مسئولانه).

مرورگر یک کتابخانه‌ی رمزنگاری واقعی دارد: crypto.subtle. همان الگوریتم‌هایی که در فاز ۱ با پایتون دیدی (SHA-256، PBKDF2، AES) اینجا هم هستند، با یک تفاوت: همه ناهمگام (async) هستند، یعنی یک Promise برمی‌گردانند و باید با await منتظرشان بمانی، داخل یک تابع async. و همه با بایت کار می‌کنند، نه رشته: new TextEncoder().encode(text) رشته را بایت می‌کند.

function toHex(buffer) {
  return Array.from(new Uint8Array(buffer)).map(b => b.toString(16).padStart(2, "0")).join("");
}

async function sha256(text) {
  const bytes = new TextEncoder().encode(text);
  const hash = await crypto.subtle.digest("SHA-256", bytes);
  return toHex(hash);
}

از رمز عبور مستقیم کلید نساز: کوتاه است و حدس‌زدنی. PBKDF2 رمز + نمک (salt) را هزاران بار هش می‌کند تا یک کلید ۲۵۶ بیتی بسازد. نمک یک عدد تصادفی است که کنار داده ذخیره می‌شود (مخفی نیست) و باعث می‌شود دو نفر با یک رمز، کلیدهای متفاوت داشته باشند. تعداد تکرار زیاد (صدها هزار) حدس زدن را کُند می‌کند.

async function getKey(password, salt) {
  const raw = await crypto.subtle.importKey("raw", new TextEncoder().encode(password), "PBKDF2", false, ["deriveKey"]);
  return crypto.subtle.deriveKey(
    { name: "PBKDF2", salt: salt, iterations: 100000, hash: "SHA-256" },
    raw, { name: "AES-GCM", length: 256 }, false, ["encrypt", "decrypt"]);
}

AES-GCM هم رمز می‌کند و هم یک برچسب یکپارچگی می‌چسباند: اگر یک بایت از متن رمزشده عوض شود یا رمز عبور غلط باشد، decrypt با خطا شکست می‌خورد (با try/catch بگیرش). هر رمزگذاری یک IV تازه‌ی ۱۲ بایتی می‌خواهد: crypto.getRandomValues(new Uint8Array(12)). IV مخفی نیست و کنار متن رمزشده ذخیره می‌شود، ولی هیچ‌وقت با یک کلید دو بار از یک IV استفاده نکن؛ در GCM این کار کل امنیت را می‌شکند.

async function encrypt(key, text) {
  const iv = crypto.getRandomValues(new Uint8Array(12));
  const data = await crypto.subtle.encrypt({ name: "AES-GCM", iv: iv }, key, new TextEncoder().encode(text));
  return { iv: toHex(iv), data: toHex(data) };
}

async function decrypt(key, ivHex, dataHex) {
  const plain = await crypto.subtle.decrypt({ name: "AES-GCM", iv: fromHex(ivHex) }, key, fromHex(dataHex));
  return new TextDecoder().decode(plain);
}

رمزنگاری در مرورگر چه چیزی را حل نمی‌کند؟ اگر صفحه XSS داشته باشد، اسکریپت مهاجم رمز عبور را همان لحظه که تایپ می‌شود می‌خواند؛ هیچ AESی کمک نمی‌کند. اگر سرور کد جاوااسکریپت را عوض کند، همه‌چیز را می‌بیند. پس رمزنگاری سمت کاربر برای «داده‌ای که حتی سرور هم نباید بخواند» خوب است (یادداشت شخصی، پیام‌رسان سرتاسری)، ولی جای HTTPS و امنیت صفحه را نمی‌گیرد.

مثال‌های این جلسه

چالش‌ها

  1. SHA-256 in Python (آسان)
  2. SHA-256 in the Browser (آسان)
  3. PBKDF2 in Python (متوسط)
  4. Key from Password (متوسط)
  5. Verify a Stored Password (سخت)
  6. Encrypt and Decrypt (سخت)

بیشتر بخوان

← جلسه‌ی 54: HTTPS واقعی ۲: خواندن قفل مرورگر جلسه‌ی 56: پروژه: یادداشت رمزشده‌ی مرورگری →