بتل کد Battle Codeدارد باز می‌شود…

جلسه‌ی 10: سندها: کارت‌هایی از JSON Documents: Cards of JSON

پایگاه داده‌ی سندی مثل یک جعبه کارت است، نه یک صفحه‌ی اکسل: هر کارت (سند) یک دیکشنری پایتون است و هر کارت می‌تواند فیلدهای خودش را داشته باشد. docs["players"]، find با برابری، انتخاب فیلدها، "pet.kind" برای فیلد داخل فیلد، فیلدهای لیستی و $exists.

در این جلسه یاد می‌گیری

درس

🔐 قانون طلایی این دوره: داده‌ی آدم‌ها امانت است. پشت هر ردیف جدول یک آدم واقعی است: اسمش، کلاسش، کتاب‌هایی که خوانده. داده‌ی کسی را بدون اجازه جمع نکن، به کسی نده و برای مسخره کردن یا سرک کشیدن به کار نبر. همه‌ی داده‌های این دوره ساختگی‌اند و هر بار که برنامه را اجرا می‌کنی از اول ساخته می‌شوند، پس هر چه می‌خواهی امتحان کن: چیزی خراب نمی‌شود.

🔙 یادت هست؟ در جلسه‌ی ۹ کلید-مقدار فقط با کلید پیدا می‌کرد: kv.get("best:Sara") خیلی تند است، ولی برای «چه کسی بیشتر از ۱۰۰ دارد؟» باید روی همه‌ی کلیدها حلقه می‌زدیم، چون پایگاه داده داخل مقدارها را نگاه نمی‌کند. پایگاه داده‌ی سندی همین را حل می‌کند: داخل هر مقدار را می‌فهمد و خودش می‌گردد.

from db import kv

kv.set("best:Sara", 150)
kv.set("best:Ali", 95)
for key in kv.keys("best:"):
    if kv.get(key) > 100:
        print(key)

جدول SQL مثل صفحه‌ی اکسل است: همه‌ی ردیف‌ها همان ستون‌ها را دارند. پایگاه داده‌ی سندی مثل جعبه‌ی کارت است: روی هر کارت هر چه لازم است می‌نویسی. هر کارت یک سند (document) است: یک دیکشنری پایتون، که به آن JSON هم می‌گویند. چند سند با هم یک مجموعه (collection) می‌سازند، مثل جدول. پایگاه داده‌های واقعی مثل MongoDB این‌طوری‌اند. یک سند از مجموعه‌ی players:

{"name": "Sara", "age": 13, "level": 7, "badges": ["gold", "speed"], "pet": {"kind": "cat", "name": "Pishi"}}

یک فیلد می‌تواند لیست باشد (badges) یا خودش یک دیکشنری (pet).

docs["players"] مجموعه‌ی بازیکن‌هاست. find() بدون چیزی داخلش همه‌ی سندها را به شکل یک لیست می‌دهد و show(...) هر سند را در یک خط چاپ می‌کند. نگاه کن: سندها شکل‌های مختلف دارند. سارا حیوان خانگی (pet) دارد و علی ندارد؛ مینا و یاسمین city دارند و بقیه ندارند. در SQL باید برای همه ستون pet می‌ساختیم و برای بیشترشان NULL می‌نوشتیم. اینجا هر کس فقط چیزی را دارد که واقعاً دارد.

from db import docs, show

players = docs["players"]
show(players.find())
print(len(players.find()), "players")

برای پیدا کردن، به find یک فیلتر بده: یک دیکشنری که می‌گوید چه فیلدی چه مقداری داشته باشد. find({"age": 13}) همه‌ی ۱۳ ساله‌ها را می‌دهد، مثل WHERE age = 13 در SQL. چند کلید در فیلتر یعنی همه باید درست باشند (مثل AND). find_one فقط اولین سند پیداشده را می‌دهد (یا None)، پس می‌شود مستقیم فیلدش را خواند.

from db import docs, show

players = docs["players"]
show(players.find({"age": 14}))
show(players.find({"age": 13, "level": 2}))
sara = players.find_one({"name": "Sara"})
print(sara["level"])

فیلدها: عدد دوم find لیست فیلدهایی است که می‌خواهی، مثل انتخاب ستون‌ها در SELECT name, level. فقط همان فیلدها و به همان ترتیب می‌آیند. فیلد داخل فیلد: برای رسیدن به kind داخل pet، اسمشان را با نقطه بچسبان: "pet.kind". این هم در فیلتر کار می‌کند و هم در فیلدها.

from db import docs, show

players = docs["players"]
show(players.find({"age": 14}, ["name", "level"]))
show(players.find({"pet.kind": "cat"}, ["name", "pet.name"]))

فیلد لیستی: badges یک لیست است. فیلتر {"badges": "gold"} سندهایی را می‌دهد که لیستشان "gold" را داشته باشد، هر جای لیست که باشد. بودن یا نبودن یک فیلد: {"pet": {"$exists": True}} یعنی «فیلد pet را داشته باشد» و False یعنی «نداشته باشد». کلمه‌هایی که با $ شروع می‌شوند عملگراند؛ جلسه‌ی بعد چندتای دیگر هم می‌بینی.

from db import docs, show

players = docs["players"]
show(players.find({"badges": "gold"}, ["name", "badges"]))
show(players.find({"pet": {"$exists": True}}, ["name"]))
show(players.find({"city": {"$exists": False}}, ["name"]))

⚠️ اشتباه رایج: find({"pet": "cat"}) هیچ‌چیز پیدا نمی‌کند، چون pet خودش یک دیکشنری است، نه متن "cat". باید بنویسی {"pet.kind": "cat"}. دو اشتباه دیگر: اسم فیلد باید داخل "" باشد ({name: "Sara"} خطا می‌دهد)، و در پایتون True با T بزرگ نوشته می‌شود. اگر find لیست خالی داد، یک سند را با show نگاه کن و اسم فیلدها را دقیق ببین.

from db import docs

players = docs["players"]
print(len(players.find({"pet": "cat"})))
print(len(players.find({"pet.kind": "cat"})))

مثال‌های این جلسه

چالش‌ها

  1. Where Key-Value Gets Slow (آسان)
  2. The 13-Year-Olds (آسان)
  3. Whose Fish? (متوسط)
  4. How Many Fast Ones? (متوسط)
  5. A Pet but No City (سخت)
  6. Badge Search (سخت)

بیشتر بخوان

← جلسه‌ی 9: کلید-مقدار: ساده‌ترین پایگاه داده جلسه‌ی 11: پرسیدن از سندها و عوض کردنشان →