جلسهی 11: پرسیدن از سندها و عوض کردنشان Asking and Changing Documents
سؤالهای بزرگتر از سندها: بیشتر و کمتر با $gt و $lt، «یکی از اینها» با $in، «این یا آن» با $or، چیدن با sort و چندتای اول با limit، و شمردن با count. بعد عوض کردن: سند تازه با insert، تغییر با update و $set، $inc و $push، و پاک کردن با delete.
در این جلسه یاد میگیری
- با
$gt،$gte،$lt،$lte،$ne،$inو$orسؤالهایی مثلWHEREدر SQL میپرسی. - با
.sort("level", -1).limit(3)وcountمرتب میکنی، چندتای اول را میگیری و میشماری. - با
insertسند تازه اضافه میکنی و باupdateو$set،$incو$pushیک سند را عوض میکنی. - با
deleteوdelete_manyسند پاک میکنی و فرق «اولی» و «همه» را میدانی.
درس
🔐 قانون طلایی این دوره: دادهی آدمها امانت است. پشت هر ردیف جدول یک آدم واقعی است: اسمش، کلاسش، کتابهایی که خوانده. دادهی کسی را بدون اجازه جمع نکن، به کسی نده و برای مسخره کردن یا سرک کشیدن به کار نبر. همهی دادههای این دوره ساختگیاند و هر بار که برنامه را اجرا میکنی از اول ساخته میشوند، پس هر چه میخواهی امتحان کن: چیزی خراب نمیشود.
🔙 یادت هست؟ در جلسهی ۱۰ فیلتر find یک دیکشنری بود: {"age": 13} یعنی «سن برابر ۱۳»، {"pet.kind": "cat"} با نقطه به داخل pet میرفت، و عدد دوم find فیلدهایی بود که میخواستیم. ولی تا اینجا فقط برابری داشتیم. برای «سطح بیشتر از ۵» چه کنیم؟ در SQL مینوشتیم WHERE level > 5.
from db import docs, show
players = docs["players"]
show(players.find({"pet.kind": "dog"}, ["name", "pet.name"]))بیشتر و کمتر: بهجای یک مقدار، یک دیکشنری با یک عملگر بنویس: {"level": {"$gt": 5}} یعنی level > 5. بقیه: $gte (>=)، $lt (<)، $lte (<=) و $ne (!=، «برابر نباشد»). اسمها انگلیسیاند: greater than یعنی بزرگتر از، less than یعنی کوچکتر از. دو عملگر روی یک فیلد یعنی هر دو: {"$gte": 5, "$lte": 7} مثل BETWEEN 5 AND 7.
from db import docs, show
players = docs["players"]
show(players.find({"level": {"$gt": 6}}, ["name", "level"]))
show(players.find({"level": {"$gte": 5, "$lte": 7}}, ["name", "level"]))یکی از اینها: {"name": {"$in": ["Sara", "Ali"]}} مثل IN ('Sara', 'Ali') در SQL است. این یا آن: کلید $or یک لیست از فیلترها میگیرد و سندی را میدهد که حداقل یکی از آنها دربارهاش درست باشد: {"$or": [{"age": 12}, {"city": "Tehran"}]}. (یادت باشد: چند کلید معمولی در یک فیلتر یعنی AND.)
from db import docs, show
players = docs["players"]
show(players.find({"name": {"$in": ["Sara", "Omid"]}}, ["name", "age"]))
show(players.find({"$or": [{"age": 12}, {"city": "Tehran"}]}, ["name", "age"]))چیدن، چندتای اول، شمردن: جواب find را میشود با .sort("level", -1) چید: -1 یعنی از بزرگ به کوچک (مثل DESC) و 1 یعنی از کوچک به بزرگ. .limit(3) فقط سهتای اول را نگه میدارد (مثل LIMIT 3). اینها را پشت هم مینویسیم. اگر دو سند مقدار برابر داشته باشند، به همان ترتیبی که در مجموعه بودند میمانند. count(filter) فقط تعداد را میدهد، مثل COUNT(*).
from db import docs, show
players = docs["players"]
show(players.find({}, ["name", "level"]).sort("level", -1).limit(3))
print(players.count({"age": 13}))اضافه کردن و عوض کردن: insert(doc) یک سند تازه آخر مجموعه میگذارد، مثل INSERT. update(filter, change) اولین سندی را که با فیلتر جور است عوض میکند (update_many همه را). تغییر هم با عملگر است:
- {"$set": {"level": 3}} فیلد را میگذارد (اگر نبود، میسازد).
- {"$inc": {"level": 1}} به عدد اضافه میکند.
- {"$push": {"badges": "gold"}} یک چیز به آخر لیست اضافه میکند.
در یک تغییر میشود چند عملگر را با هم نوشت.
from db import docs, show
players = docs["players"]
players.insert({"name": "Leila", "age": 12, "level": 1, "badges": []})
players.update({"name": "Ali"}, {"$inc": {"level": 1}, "$push": {"badges": "helper"}})
players.update({"name": "Reza"}, {"$set": {"city": "Tabriz"}})
show(players.find({"name": {"$in": ["Ali", "Reza", "Leila"]}}))پاک کردن: delete(filter) اولین سند جور را پاک میکند و delete_many(filter) همه را. هر دو تعداد پاکشدهها را برمیگردانند. حالا مجموعهی دوم را هم ببین: docs["messages"]، پیامهای یک پیامرسان با فیلدهای from (فرستنده)، to (گیرنده)، text، likes و گاهی image. مثل DELETE در SQL، قبل از پاک کردن فیلتر را با find امتحان کن تا ببینی چه چیزهایی پاک میشوند.
from db import docs, show
messages = docs["messages"]
show(messages.find())
show(messages.find({"likes": {"$lt": 2}}))
print(messages.delete_many({"likes": {"$lt": 2}}), "deleted")
print(messages.count(), "left")⚠️ اشتباه رایج: update({"name": "Ali"}, {"level": 5}) بدون عملگر خطا میدهد: باید بنویسی {"$set": {"level": 5}}. اشتباه دوم: «یک لایک اضافه کن» یعنی {"$inc": {"likes": 1}}، نه {"$set": {"likes": 1}}؛ $set همهی لایکهای قبلی را پاک میکند و عدد را ۱ میگذارد. و یادت باشد update و delete فقط اولی را عوض میکنند؛ برای همه update_many و delete_many لازم است.
from db import docs
messages = docs["messages"]
messages.update({"from": "Mina"}, {"$set": {"likes": 1}})
print(messages.find_one({"from": "Mina"})["likes"])
messages.update({"from": "Nima"}, {"$inc": {"likes": 1}})
print(messages.find_one({"from": "Nima"})["likes"])مثالهای این جلسه
- مثال رشته (پایگاه داده با پایتون): show(players.find({"pet.kind": "dog"}, ["na…
- مثال رشته (پایگاه داده با پایتون): show(players.find({"level": {"$gt": 6}}, ["…
- مثال رشته (پایگاه داده با پایتون): show(players.find({"name": {"$in": ["Sara",…
- مثال رشته (پایگاه داده با پایتون): show(players.find({}, ["name", "level"]).so…
- مثال رشته (پایگاه داده با پایتون): show(players.find({"name": {"$in": ["Ali", …
- مثال رشته (پایگاه داده با پایتون): show(messages.find())
- مثال متغیر (پایگاه داده با پایتون): messages = docs["messages"]
چالشها
- Who Has a Dog? (آسان)
- Below Level 5 (آسان)
- The Top Three (متوسط)
- Count With $or (متوسط)
- Reza Levels Up (سخت)
- Clean Up a Sender (سخت)
بیشتر بخوان
- رشته در پایتون: آموزش کامل string با مثال و جدول متدها
- متغیر در پایتون: تعریف، نامگذاری و تغییر مقدار با مثال
← جلسهی 10: سندها: کارتهایی از JSON جلسهی 12: پروژه: پایگاه دادهی پیامرسان →