جلسهی 12: TCP و UDP: دست دادن سهمرحلهای TCP and UDP: The Three-Step Handshake
لایهی انتقال دو راه دارد: TCP مثل نامهی سفارشی که اول دست میدهد، بستهها را شماره میزند و گمشدهها را دوباره میفرستد؛ UDP مثل کارتپستالی که تند میرود ولی قولی نمیدهد. میفهمی چرا بازیها UDP دارند و با پایتون بستهها را مرتب میکنی و گمشدهها را پیدا میکنی.
در این جلسه یاد میگیری
- سه قدم دست دادن TCP (SYN، SYN-ACK، ACK) را به ترتیب میدانی.
- فرق TCP و UDP را میدانی و میگویی هر برنامه کدام را لازم دارد.
- میتوانی با
sortedتکههای پیام را به ترتیب شماره بچینی. - میتوانی با
appendفهرست بستههای گمشده را بسازی.
درس
⚠️ قانون طلایی این دوره: فقط روی دستگاه خودت یا با اجازه. هر چه یاد میگیری را فقط روی دستگاه، حساب و شبکهی خودت امتحان کن، یا جایی که صاحبش (معلم یا والدین) اجازه داده. سرک کشیدن در دستگاه یا شبکهی دیگران بدون اجازه، حتی برای شوخی یا کنجکاوی، جرم است (قانون جرایم رایانهای) و به تو و خانوادهات آسیب میزند. این دوره دربارهی دفاع است: یاد میگیریم شبکه چطور کار میکند تا از آن محافظت کنیم. چیز مشکوکی دیدی؟ به والدین یا معلمت بگو.
🔁 یادت هست؟ در جلسهی ۱۰ تابع valid_ip را ساختی: IP را با split(".") چهار تکه میکنیم و هر تکه باید عددی از ۰ تا ۲۵۵ باشد. len(parts) تعداد تکهها را میگوید و int(parts[3]) تکهی چهارم را عدد میکند.
parts = "203.0.113.300".split(".")
print(len(parts))
print(int(parts[3]) <= 255)TCP مثل تلفن زدن است: قبل از حرف زدن مطمئن میشوی آن طرف گوش میدهد. این دست دادن سهمرحلهای است:
1. SYN: «سلام، میشود حرف بزنیم؟»
2. SYN-ACK: «بله، صدای من را داری؟»
3. ACK: «بله! شروع کنیم.»
بعد TCP پیام را تکهتکه با شماره میفرستد، گیرنده میگوید کدامها رسید (ACK) و هر تکهای که نرسید دوباره فرستاده میشود. پس با TCP همهچیز کامل و به ترتیب میرسد.
UDP مثل پرت کردن کارتپستال است: دست دادن ندارد، شمارهی دوبارهفرستادن ندارد، فقط تند میرود. چرا کسی چنین چیزی میخواهد؟ در بازی آنلاین و تماس تصویری، بستهای که دیر برسد دیگر به درد نمیخورد: تا دوباره بیاید، بازیکن جای دیگری رفته. بهتر است جا بیفتد و بستهی تازه بیاید. ولی صفحهی وب، دانلود آپدیت بازی و پیام چت باید کامل برسند، پس TCP دارند.
تکهها ممکن است نامرتب برسند، چون از راههای مختلف آمدهاند. گیرنده با شمارهها مرتبشان میکند. در پایتون sorted(...) یک فهرست مرتبشده میدهد؛ روی یک دیکشنری، کلیدها را مرتب میکند. اینجا کلید شمارهی تکه است و مقدار، متن آن.
print(sorted([3, 1, 2]))
arrived = {2: "at ", 3: "6?", 1: "Game "}
message = ""
for n in sorted(arrived):
message = message + arrived[n]
print(message)کدام تکه گم شده؟ یک فهرست خالی [] میسازیم و هر شمارهای که در رسیدهها نیست را با append ته فهرست اضافه میکنیم. not in یعنی «داخلش نیست». TCP درست همین کار را میکند و تکههای گمشده را دوباره میخواهد.
arrived = [1, 2, 4, 5]
total = 5
missing = []
for n in range(1, total + 1):
if n not in arrived:
missing.append(n)
print("resend:", missing)اشتباه رایج: range(1, total) آخرین شماره را نمیشمارد، چون range قبل از عدد دوم میایستد. اگر ۵ تکه داریم، range(1, 6) یا range(1, total + 1) لازم است.
⚠️ یک داستان از دید مدافع: بعضیها سرور را با هزاران «SYN» بدون «ACK» پر میکنند تا سرور منتظر تماسهای نیمهکاره بماند. مدافعها برای تماسهای نیمهکاره سقف و زمان میگذارند. ما فقط دفاعش را یاد میگیریم.
مثالهای این جلسه
- مثال رشته (امنیت شبکه با پایتون): parts = "203.0.113.300".split(".")
- مثال دیکشنری (امنیت شبکه با پایتون): arrived = {2: "at ", 3: "6?", 1: "Game "}
- مثال حلقه for (امنیت شبکه با پایتون): for n in range(1, total + 1):
چالشها
- Remember valid_ip (آسان)
- Shake Hands (آسان)
- TCP or UDP? (متوسط)
- Put the Pieces in Order (متوسط)
- Ask Again (سخت)
- What Got Lost? (سخت)
بیشتر بخوان
- رشته در پایتون: آموزش کامل string با مثال و جدول متدها
- دیکشنری در پایتون: آموزش کامل کلید و مقدار با مثال
- حلقه for در پایتون: آموزش کامل با range و مثال
← جلسهی 11: لایهها: پاکت توی پاکت جلسهی 13: پینگ، لگ و TTL →