آموزش پایتون
گرفتن ورودی با input در پایتون: آموزش کامل با مثال
۱۱ دقیقه مطالعه · ۳۰ مهر ۱۴۰۵
فهرست مطالب
تابع input در پایتون برنامه را نگه میدارد تا کاربر چیزی تایپ کند و کلید Enter را بزند، بعد همان چیزی را که تایپ شده برمیگرداند تا در یک متغیر نگه دارید؛ مثلاً name = input("What is your name? "). نکتهی مهم این است که input همیشه متن (رشته یا str) برمیگرداند، حتی وقتی کاربر عدد تایپ کند. برای حساب کردن با ورودی، باید آن را با int() یا float() به عدد تبدیل کنید: age = int(input("How old are you? ")).
در این مقاله قدمبهقدم میبینیم input چطور کار میکند، چرا جمع ۱۱ و ۲۲ بهجای ۳۳ جواب ۱۱۲۲ میدهد، چطور ورودی را به عدد صحیح و اعشاری تبدیل کنیم، چطور چند ورودی را پشت سر هم یا در یک خط بگیریم، ورودی نادرست را با حلقه دوباره بپرسیم و خطاهای رایج را بشناسیم. همهی مثالها را میتوانید همین حالا در ویرایشگر آنلاین پایتون اجرا کنید.
تابع input چطور کار میکند؟
برنامههایی که فقط print دارند، فقط حرف میزنند. input به برنامه یاد میدهد گوش هم بدهد. وقتی پایتون به input میرسد، سه کار انجام میدهد:
- متنی را که داخل پرانتز نوشتهاید (پیام راهنما یا prompt) روی صفحه نشان میدهد.
- صبر میکند تا کاربر چیزی تایپ کند و Enter بزند. تا آن موقع برنامه جلو نمیرود.
- هر چیزی را که کاربر تایپ کرده، بدون خود Enter، بهصورت یک رشته برمیگرداند.
name = input("What is your name? ")
print("Hello,", name)
نمونهی اجرا (کاربر Sara را تایپ کرده است):
What is your name? Sara
Hello, Sara
جوابی که input برمیگرداند در متغیر name قرار میگیرد و از آن به بعد هر جای برنامه میتوانید از آن استفاده کنید. اگر هنوز با متغیرها راحت نیستید، اول مقالهی متغیرها در پایتون را بخوانید.
پیام راهنما را خوب بنویسید
پیام داخل پرانتز اختیاری است، اما بدون آن کاربر فقط یک صفحهی منتظر میبیند و نمیداند چه باید بنویسد. دو نکتهی کوچک پیام را خیلی بهتر میکند:
- بگویید دقیقاً چه میخواهید.
"Age: "از"Enter: "بهتر است و"Age in years: "از هر دو بهتر. - در آخر پیام یک فاصله بگذارید. پایتون نوشتهی کاربر را درست بعد از آخرین حرف پیام نشان میدهد.
ببینید بدون فاصله چه میشود:
city = input("City:")
print("You live in", city)
City:Tehran
You live in Tehran
City:Tehran به هم چسبیده و زشت شده است. با نوشتن "City: " همهچیز مرتب میشود.
input همیشه متن برمیگرداند
این مهمترین نکتهی این مقاله و ریشهی بیشتر اشکالهای تازهکارهاست. برنامهی زیر قرار است دو عدد را جمع کند:
a = input("First number: ")
b = input("Second number: ")
print(a + b)
print(type(a))
نمونهی اجرا:
First number: 11
Second number: 22
1122
<class 'str'>
بهجای ۳۳، جواب ۱۱۲۲ چاپ شد و هیچ خطایی هم نیامد! دلیلش این است که a و b عدد نیستند؛ دو متن هستند: "11" و "22". وقتی + بین دو متن میآید، آنها را به هم میچسباند، نه اینکه جمعشان کند. خط آخر هم با type نشان میدهد نوع a رشته (str) است. برای آشنایی بیشتر با نوعها، مقالهی انواع داده در پایتون را ببینید.
این جدول نشان میدهد input برای چند ورودی مختلف دقیقاً چه چیزی برمیگرداند:
| کاربر تایپ میکند | چیزی که input برمیگرداند | نوع |
|---|---|---|
| ۱۲ | "12" | str |
| ۳.۵ | "3.5" | str |
| hello | "hello" | str |
| فقط Enter | "" (رشتهی خالی) | str |
| ۱۲ با فاصله در دو طرفش | " 12 " | str |
تبدیل ورودی به عدد با int و float
برای اینکه بتوانید با ورودی حساب کنید، اول باید متن را به عدد تبدیل کنید. پایتون برای این کار دو تابع اصلی دارد: int برای عدد صحیح (بدون اعشار) و float برای عدد اعشاری.
عدد صحیح با int
age = int(input("How old are you? "))
print("Next year you will be", age + 1)
How old are you? 12
Next year you will be 13
این خط را از داخل به بیرون بخوانید: اول input متن "12" را برمیگرداند، بعد int آن را به عدد ۱۲ تبدیل میکند و در آخر نتیجه در age قرار میگیرد. اگر نوشتن همه در یک خط گیجتان میکند، دو خط بنویسید: اول text = input("How old are you? ") و بعد age = int(text). نتیجه دقیقاً یکی است.
عدد اعشاری با float
وقتی ممکن است کاربر عدد اعشاری بنویسد، مثل قد، وزن، دما یا قیمت، از float استفاده کنید:
celsius = float(input("Temperature in Celsius: "))
fahrenheit = celsius * 9 / 5 + 32
print("In Fahrenheit:", fahrenheit)
Temperature in Celsius: 25.5
In Fahrenheit: 77.9
اگر اینجا int نوشته بودیم، با ورودی ۲۵.۵ برنامه خطا میداد. float هم عدد اعشاری را میپذیرد و هم عدد صحیح را؛ مثلاً اگر کاربر ۳۰ بنویسد، float آن را به 30.0 تبدیل میکند.
جدول تبدیلها
| تبدیل | مثال | نتیجه | نکته |
|---|---|---|---|
| متن به عدد صحیح | int("12") | 12 | فاصلههای دو طرف مشکلی ندارند |
| متن به عدد اعشاری | float("3.5") | 3.5 | عدد صحیح را هم قبول میکند |
| متن صحیح به اعشاری | float("12") | 12.0 | همیشه کار میکند |
| متن اعشاری به صحیح | int("3.5") | خطای ValueError | اول float و بعد int |
| عدد به متن | str(12) | "12" | برای چسباندن به متن دیگر |
print(int("12") + 1)
print(float("3.5") * 2)
print(int(float("3.9")))
print(str(12) + "3")
13
7.0
3
123
به خط سوم دقت کنید: int اعشار را گرد نمیکند، فقط دورش میاندازد؛ برای همین ۳.۹ شد ۳.
وقتی عددی را دوباره کنار متن چاپ میکنید، یا آن را با
strبه متن برگردانید یا از f-string استفاده کنید:print(f"You are {age} years old"). دربارهاش در مقالهی f-string در پایتون مفصل نوشتهایم.
گرفتن چند ورودی
چند input پشت سر هم
سادهترین راه این است که برای هر مقدار یک input جدا بنویسید. این یک ماشینحساب کوچک است:
a = float(input("First number: "))
b = float(input("Second number: "))
print("Sum:", a + b)
print("Product:", a * b)
First number: 4
Second number: 2.5
Sum: 6.5
Product: 10.0
همین ایده در دورهی پایتون بتل کد به پروژهی ماشینحساب در جلسهی ۶ تبدیل میشود که چهار عمل اصلی را انجام میدهد.
چند مقدار در یک خط با split
گاهی میخواهید کاربر همهی عددها را در یک خط بنویسد، مثلاً «۳ ۴». متد split رشته را هر جا فاصله دارد میشکند و یک لیست از تکهها میسازد:
text = input("Enter two numbers: ")
parts = text.split()
print(parts)
a = int(parts[0])
b = int(parts[1])
print("Sum:", a + b)
Enter two numbers: 3 4
['3', '4']
Sum: 7
تکهها هنوز متن هستند (به علامتهای نقلقول در ['3', '4'] دقت کنید)، پس هر کدام را جداگانه با int به عدد تبدیل کردهایم. همین کار را میشود کوتاهتر نوشت:
a, b = map(int, input("Enter two numbers: ").split())
print(a, "x", b, "=", a * b)
Enter two numbers: 6 7
6 x 7 = 42
map(int, ...) تابع int را روی تکتک تکهها اجرا میکند و a, b = دو نتیجه را در دو متغیر میریزد. فقط حواستان باشد که در این حالت کاربر باید دقیقاً دو عدد بنویسد؛ کمتر یا بیشتر باشد، خطا میگیرید.
تعداد نامعلومی عدد
اگر نمیدانید کاربر چند عدد مینویسد، تکهها را در یک لیست نگه دارید:
numbers = [int(x) for x in input("Enter some numbers: ").split()]
print("You entered", len(numbers), "numbers")
print("Total:", sum(numbers))
Enter some numbers: 5 10 15 20
You entered 4 numbers
Total: 50
این شکل نوشتن را «لیستساز» (list comprehension) میگویند و در مقالهی list comprehension در پایتون کامل توضیح داده شده است. کار با خود لیستها را هم در مقالهی لیست در پایتون ببینید.
جدا کردن با ویرگول
اگر کاربر چیزها را با ویرگول از هم جدا میکند، علامت جداکننده را به split بدهید. فقط فاصلههای اضافه را هم با strip پاک کنید:
colors = input("Colours: ").split(",")
print(colors)
clean = [c.strip() for c in colors]
print(clean)
Colours: red, blue,green
['red', ' blue', 'green']
['red', 'blue', 'green']
تمیز کردن ورودی با strip و lower
کاربرها همیشه دقیق تایپ نمیکنند: گاهی اول یا آخر جواب فاصله میگذارند و گاهی با حرف بزرگ مینویسند. اگر جواب را بیواسطه با "yes" مقایسه کنید، " YES" با آن برابر نیست. راه حل این است که ورودی را قبل از مقایسه تمیز کنید:
answer = input("Do you like Python? (yes/no) ").strip().lower()
if answer == "yes":
print("Great! Let's write some code.")
else:
print("Maybe after a few games you will!")
Do you like Python? (yes/no) YES
Great! Let's write some code.
strip فاصلههای اول و آخر را پاک میکند و lower همهی حرفها را کوچک میکند. حالا YES، Yes و yes همه به yes تبدیل میشوند. برای شرط if هم مقالهی شرط if، elif و else در پایتون را ببینید.
یک خبر خوب برای کاربرهای فارسیزبان: int و float عددهای فارسی را هم میفهمند. اگر کاربر با صفحهکلید فارسی ۱۲ را تایپ کند، int همان عدد ۱۲ را میسازد:
print(int("۱۲") + 1)
13
بررسی ورودی با حلقه
کاربر ممکن است بهجای عدد بنویسد «twelve» یا عدد ۵۰ را بنویسد وقتی شما عددی بین ۱ تا ۱۰ خواستهاید. به بررسی درست بودن ورودی اعتبارسنجی (validation) میگویند. ایدهی اصلی ساده است: تا وقتی جواب درست نیست، دوباره بپرس. برای این کار به حلقهی while نیاز داریم که در مقالهی حلقه while در پایتون کامل آمده است.
بررسی با isdigit
متد isdigit میگوید آیا یک رشته فقط از رقم ساخته شده یا نه:
text = input("How old are you? ")
while not text.isdigit():
print("Please type a number, like 12.")
text = input("How old are you? ")
age = int(text)
print("In 5 years you will be", age + 5)
How old are you? twelve
Please type a number, like 12.
How old are you? 12
In 5 years you will be 17
isdigit برای عددهای منفی، اعشاری و رشتهی خالی False میدهد؛ پس فقط برای عددهای صحیح مثبت مناسب است، مثل سن یا تعداد.
بررسی با try و except
راه کلیتر این است که تبدیل را امتحان کنید و اگر خطا داد، دوباره بپرسید:
while True:
try:
price = float(input("Price: "))
break
except ValueError:
print("That is not a number. Try again.")
print("With 10% off:", price * 0.9)
Price: abc
That is not a number. Try again.
Price: 50
With 10% off: 45.0
اگر float نتواند متن را تبدیل کند، خطای ValueError میدهد؛ except آن خطا را میگیرد و حلقه دوباره سؤال میپرسد. وقتی تبدیل موفق شد، break از حلقه بیرون میرود. جزئیات try را در مقالهی try و except در پایتون بخوانید.
بررسی محدوده
گاهی عدد درست است، اما در محدودهی مورد نظر نیست:
number = int(input("Pick a number from 1 to 10: "))
while number < 1 or number > 10:
print("Out of range!")
number = int(input("Pick a number from 1 to 10: "))
print("You picked", number)
Pick a number from 1 to 10: 15
Out of range!
Pick a number from 1 to 10: 7
You picked 7
هیچوقت فرض نکنید کاربر دقیقاً همان چیزی را تایپ میکند که انتظارش را دارید. برنامهی خوب برای جوابهای عجیب هم آماده است. نوجوانهای ۱۵ سال به بالا این موضوع را عمیقتر در جلسهی ورودی و اعتبارسنجی دورهی پایتون حرفهای تمرین میکنند.
خطاهای رایج هنگام کار با input
جمع کردن متن با عدد
age = input("How old are you? ")
print(age + 1)
How old are you? 12
TypeError: can only concatenate str (not "int") to str
age متن است و پایتون نمیتواند متن را با عدد جمع کند. راه حل: age = int(input(...)).
دادن عدد اعشاری به int
age = int(input("How old are you? "))
How old are you? 12.5
ValueError: invalid literal for int() with base 10: '12.5'
int فقط متنی را میپذیرد که شبیه عدد صحیح باشد. اگر ورودی ممکن است اعشاری باشد، از float استفاده کنید یا ورودی را با حلقه بررسی کنید.
همنام کردن متغیر با input
input = input("Name: ")
city = input("City: ")
Name: Sara
TypeError: 'str' object is not callable
در خط اول اسم input را به یک متغیر دادهایم. از آن به بعد input دیگر تابع نیست، یک متن است و نمیشود صدایش زد. هیچوقت اسم متغیر را input، print، int یا str نگذارید.
جا انداختن پرانتز
age = int(input("Age: ")
SyntaxError: '(' was never closed
هر ( باید یک ) داشته باشد. در int(input(...)) دو پرانتز باز میشود، پس آخر خط دو پرانتز بسته لازم است.
خلاصهی این خطاها:
| چیزی که میبینید | دلیل | راه حل |
|---|---|---|
| جواب ۱۱۲۲ بهجای ۳۳ | ورودی به عدد تبدیل نشده | int(input(...)) |
TypeError: can only concatenate str | جمع متن با عدد | تبدیل با int یا float |
ValueError: invalid literal for int() | متن شبیه عدد صحیح نیست | float، یا بررسی با حلقه |
ValueError: not enough values to unpack | کاربر کمتر از تعداد لازم عدد نوشته | پیام راهنمای روشنتر، یا بررسی تعداد |
TypeError: 'str' object is not callable | متغیری به اسم input ساخته شده | تغییر اسم متغیر |
EOFError | جایی اجرا شده که کسی نمیتواند تایپ کند | اجرا در ویرایشگری که ورودی میگیرد |
در ویرایشگر بتل کد این پیامها به فارسی ساده توضیح داده میشوند: کدام خط مشکل دارد، چه اشتباهی رخ داده و چه پیشنهادی برای درست کردنش هست. برای همین ترسیدن از خطا لازم نیست؛ هر خطا یک سرنخ است.
یک برنامهی کامل: تقسیم پیتزا
حالا همهچیز را کنار هم بگذاریم. این برنامه اسم، تعداد برشهای پیتزا و تعداد دوستان را میپرسد و حساب میکند به هر نفر چند برش میرسد:
name = input("Your name: ")
slices = int(input("How many pizza slices? "))
friends = int(input("How many friends? "))
each = slices // friends
left = slices % friends
print(f"{name}, each friend gets {each} slices.")
print(f"{left} slices are left for you!")
Your name: Sara
How many pizza slices? 20
How many friends? 6
Sara, each friend gets 3 slices.
2 slices are left for you!
// تقسیم صحیح است و % باقیمانده را میدهد؛ این دو عملگر را در مقالهی عملگرها در پایتون دقیقتر ببینید. برای تمرین، برنامه را طوری تغییر دهید که اگر کاربر تعداد دوستان را صفر نوشت، دوباره بپرسد.
برای تمرین بیشتر، دستهی ورودی و متغیر در تمرینخانهی پایتون صدها تمرین کوتاه دارد. اگر هم میخواهید از پایه و با چالشهایی که خودکار بررسی میشوند جلو بروید، جلسههای از من بپرس و از متن به عدد در دورهی پایتون دقیقاً همین موضوع را درس میدهند.
سؤالهای پرتکرار
چرا input در پایتون عدد را بهصورت متن برمیگرداند؟
چون پایتون نمیداند شما با جواب کاربر چه کاری دارید. «۱۲» ممکن است سن باشد، ممکن است کد پستی باشد یا بخشی از یک اسم. برای همین input همیشه متن برمیگرداند و تصمیم تبدیل را به شما میسپارد.
فرق input() با int(input()) چیست؟
input() متنی را که کاربر تایپ کرده برمیگرداند، مثلاً "12". int(input()) همان متن را بلافاصله به عدد صحیح ۱۲ تبدیل میکند تا بتوانید با آن حساب کنید. اگر کاربر چیزی بنویسد که عدد صحیح نیست، نسخهی دوم خطای ValueError میدهد.
چطور چند عدد را در یک خط از کاربر بگیرم؟
ورودی را با split() به تکهها بشکنید و هر تکه را به عدد تبدیل کنید. برای دو عدد بنویسید a, b = map(int, input().split()) و برای تعداد نامعلوم، [int(x) for x in input().split()].
چطور بفهمم کاربر چیزی ننوشته و فقط Enter زده است؟
در این حالت input رشتهی خالی "" برمیگرداند. میتوانید بنویسید if text.strip() == "": یا کوتاهتر if not text.strip():. استفاده از strip باعث میشود جوابی که فقط فاصله دارد هم خالی حساب شود.
raw_input در پایتون چیست؟
raw_input تابع گرفتن ورودی در پایتون ۲ بود. در پایتون ۳ اسمش به input تغییر کرد و همان رفتار را دارد، یعنی همیشه متن برمیگرداند. اگر در آموزشی raw_input دیدید، آن آموزش قدیمی است.
آیا input عددهای فارسی را هم میفهمد؟
خود input هر چیزی را بهصورت متن برمیگرداند، اما int و float رقمهای فارسی را هم به عدد تبدیل میکنند؛ مثلاً int("۱۲") عدد ۱۲ میدهد. پس برنامهی شما با صفحهکلید فارسی هم درست کار میکند.