داکر
Docker برنامه را با همهی چیزهایی که لازم دارد در یک جعبه میبندد تا همهجا یکجور اجرا شود. راهنماهای نصب بیشتر پروژههای امروزی با همین هشت کلمه نوشته شدهاند.
فعلهای Docker: build، run، push، pull
دستورهای Docker همان فعلهای سادهی انگلیسیاند و در متن هم همینطور میآیند: «Build the image»، «Run the container»، «Push it to the registry». گذشتهشان را هم زیاد میبینی: built (بیقاعده)، ran (بیقاعده)، pushed و pulled (با ed). مثلا «The image was built in 40 seconds».
هشت کلمهی این درس
Docker (داکِر): ابزار ساختن و اجرای برنامهها در container
docker در انگلیسی یعنی کارگر بارانداز (dock)، کسی که کانتینرهای بار را روی کشتی میگذارد و پیاده میکند. Docker ابزاری است که برنامهی تو را با همهی چیزهایی که لازم دارد (نسخهی پایتون، کتابخانهها، تنظیمات) در یک container میبندد. بعد آن container روی هر کامپیوتر و هر سروری دقیقا همانطور اجرا میشود. دیگر جملهی «روی کامپیوتر من کار میکرد» معنی ندارد.
Install Docker first, then run the project with one command.
اول Docker را نصب کن، بعد پروژه را با یک دستور اجرا کن.
Dockerfile (داکِرفایل): فایل دستورالعمل ساختن image داکر
Dockerfile یک فایل متنی ساده بدون پسوند است که قدمبهقدم میگوید image برنامهات چطور ساخته شود: از کدام image پایه شروع کن، کدام فایلها را کپی کن، چه چیزهایی نصب کن و آخر سر چه دستوری اجرا کن. مثل دستور پخت یک غذا: هر کس آن را دنبال کند دقیقا همان غذا را میپزد. هر خطش با یک کلمهی بزرگ مثل FROM یا RUN شروع میشود.
Add a Dockerfile to the root of your project.
یک Dockerfile در ریشهی پروژهات اضافه کن.
base image (بِیس ایمِج): image پایه؛ نقطهی شروع ساختن image تو
base یعنی پایه، مثل پایهی یک ساختمان. base image همان imageی است که Dockerfile تو با FROM از آن شروع میکند: معمولا یک لینوکس کوچک با زبان برنامهنویسی نصبشده، مثل python یا node. تو فقط چیزهای خودت را روی آن اضافه میکنی. هر چه base image کوچکتر باشد، image نهایی سبکتر است و زودتر دانلود میشود و چیزهای کمتری دارد که آسیبپذیر باشند.
Switch to a smaller base image to cut the image size in half.
به یک image پایهی کوچکتر عوض کن تا اندازهی image نصف شود.
volume (والیوم): فضای ذخیرهای بیرون از container که با پاک شدنش نمیرود
volume در انگلیسی چند معنی دارد: بلندی صدا، یک جلد از کتاب، و حجم یا فضا. در Docker یعنی یک فضای ذخیره که بیرون از container نگه داشته میشود. container مثل اتاق هتل است: وقتی میروی همهچیز تمیز میشود. volume مثل صندوق امانات هتل است: هر بار برگردی وسایلت سر جایش است. فایلهای پایگاه داده و آپلودها را در volume میگذارند تا با پاک شدن container از دست نروند.
Mount a volume so the database files survive a restart.
یک volume وصل کن تا فایلهای پایگاه داده بعد از راهاندازی دوباره باقی بمانند.
registry (رِجِستری): انبار آنلاین imageها یا بستهها
registry در انگلیسی یعنی دفتر ثبت یا ادارهای که چیزها در آن ثبت و نگه داشته میشوند، مثل ادارهی ثبت اسناد. در Docker، registry جایی آنلاین است که imageها را در آن push میکنی و از آن pull میکنی؛ Docker Hub معروفترینش است. npm هم یک registry برای بستههای جاوااسکریپت دارد. مثل کتابخانهی عمومی: کتاب را آنجا میگذاری و هر کس بخواهد امانت میگیرد.
Push the new image to the registry before you deploy.
قبل از deploy، image تازه را به registry بفرست.
port mapping (پورت مَپینگ): وصل کردن یک پورت کامپیوتر به یک پورت درون container
map در انگلیسی هم «نقشه» است و هم فعل «نظیر کردن»: این را به آن وصل کن. container یک دنیای جداست و پورتهایش از بیرون دیده نمیشوند. با port mapping میگویی «هر کس به پورت ۸۰۸۰ کامپیوتر من آمد، او را به پورت ۸۰ درون container بفرست». مثل منشی یک شرکت که تماسهای خط بیرونی را به داخلی درست وصل میکند.
Check the port mapping if you cannot open the app in your browser.
اگر برنامه در مرورگر باز نمیشود، port mapping را بررسی کن.
compose file (کامپوز فایل): فایل تعریف چند container که با هم بالا میآیند
compose در انگلیسی یعنی چند چیز را کنار هم گذاشتن و یک کل ساختن، مثل آهنگسازی (composer یعنی آهنگساز). برنامههای واقعی چند تکهاند: سرور وب، پایگاه داده، cache. compose file یک فایل YAML است که همهی این containerها، پورتها و volumeهایشان را یکجا تعریف میکند تا با یک دستور همه با هم روشن یا خاموش شوند.
Add the redis service to the compose file and restart.
سرویس redis را به compose file اضافه کن و دوباره راه بینداز.
orchestration (اُرکِستِرِیشِن): هماهنگ کردن خودکار containerها روی چند سرور
orchestra یعنی ارکستر و orchestration یعنی کار رهبر ارکستر: به هر نوازنده میگوید کی و چطور بنوازد تا همه با هم یک آهنگ بسازند. در DevOps، orchestration یعنی ابزاری خودکار تصمیم بگیرد هر container روی کدام سرور اجرا شود، اگر یکی افتاد جایگزینش را روشن کند و وقتی کاربرها زیاد شدند تعدادشان را بیشتر کند. Kubernetes معروفترین ابزار orchestration است.
For three containers Docker Compose is enough. You do not need orchestration yet.
برای سه container همان Docker Compose بس است؛ هنوز به ارکستراسیون نیاز نداری.
اجرای پروژه با Docker
To run the project, you only need Docker.
The Dockerfile starts from the python:3.12-slim base image and installs everything else. Our compose file starts two services: the web app and a Postgres database. The database keeps its files in a volume, so your data is safe when you stop the containers.
Run: docker compose up
The port mapping is 8000:8000, so open http://localhost:8000 in your browser.
We push release images to our private registry. For a single server we do not use any orchestration tool.
برای اجرای پروژه فقط Docker لازم داری.
Dockerfile از image پایهی python:3.12-slim شروع میکند و بقیهی چیزها را نصب میکند. compose file ما دو سرویس را راه میاندازد: برنامهی وب و یک پایگاه دادهی Postgres. پایگاه داده فایلهایش را در یک volume نگه میدارد، پس وقتی containerها را خاموش کنی دادههایت امن است.
اجرا کن: docker compose up
port mapping برابر 8000:8000 است، پس نشانی http://localhost:8000 را در مرورگرت باز کن.
imageهای انتشار را به registry خصوصی خودمان push میکنیم. برای یک سرور تنها از هیچ ابزار ارکستراسیونی استفاده نمیکنیم.