بتل کد Battle Codeدارد باز می‌شود…

جلسه‌ی 42: مرورگر از داخل ۱: درخواست و پاسخ The Browser from the Inside 1

می‌بینی وقتی آدرسی را باز می‌کنی مرورگر چه می‌فرستد و سرور چه برمی‌گرداند، و DevTools را به‌عنوان ذره‌بین امنیتی می‌شناسی.

در این جلسه یاد می‌گیری

درس

⚠️ DevTools فقط چیزی را نشان می‌دهد که مرورگرِ خودت فرستاده و گرفته. نگاه کردن به درخواست‌های صفحه‌ی خودت کاملاً قانونی است. ولی تغییر دادن درخواست‌ها و فرستادن آن‌ها به سایت دیگران، یا تلاش برای دیدن داده‌ی کاربران دیگر، دسترسی غیرمجاز است. قانون جرایم رایانه‌ای ایران (۱۳۸۸) دسترسی غیرمجاز به سامانه‌ها، شنود و تغییر داده‌های دیگران را جرم می‌داند. در این درس فقط روی کدِ خودت، صفحه‌ی پیش‌نمایشِ خودت و تمرین‌های همین سایت کار می‌کنی. هیچ‌وقت سایت، حساب یا دستگاه کس دیگری را بدون اجازه‌ی کتبی آزمایش نکن. اگر جایی اشتباهی دیدی، فقط به صاحبش خبر بده (گزارش مسئولانه).

وقتی آدرسی را باز می‌کنی، مرورگر یک نامه‌ی متنی به سرور می‌فرستد که به آن درخواست (request) می‌گویند. خط اول می‌گوید چه می‌خواهی: متد (GET یعنی بده، POST یعنی بگیر) و مسیر. بعد چند خط سرآیند (header) می‌آید: اطلاعات کناری مثل نام مرورگر و زبان. یک خط خالی، و بعد بدنه که در GET معمولاً خالی است.

GET /guestbook HTTP/1.1
Host: practice.example.test
User-Agent: Mozilla/5.0 (Windows)
Accept-Language: fa, en
Cookie: session=abc123

سرور هم با یک نامه جواب می‌دهد: پاسخ (response). خط اول یک کد وضعیت دارد: 200 یعنی موفق، 301 یعنی جای دیگر رفته، 403 یعنی اجازه نداری، 404 یعنی پیدا نشد، 500 یعنی سرور خراب شد. بعد سرآیندها، خط خالی و بدنه که همان HTML صفحه است.

HTTP/1.1 200 OK
Content-Type: text/html; charset=utf-8
Set-Cookie: session=abc123; HttpOnly; Secure
Content-Length: 1372

<!doctype html>
<html>...

همه‌ی این‌ها را می‌توانی در مرورگر خودت ببینی: کلید F12 (یا کلیک راست و Inspect) DevTools را باز می‌کند. تب Network را بزن و صفحه را تازه کن. هر ردیف یک درخواست است: اسم فایل، متد، کد وضعیت، اندازه و زمان. روی یک ردیف کلیک کن: بخش Headers درخواست و پاسخ را دقیقاً همان‌طور که دیدیم نشان می‌دهد.

تصویر ذهنی:
``
Name Method Status Type Size
guestbook GET 200 document 1.3 kB
style.css GET 200 stylesheet 2.1 kB
app.js GET 200 script 4.0 kB
logo.svg GET 404 svg 0 B
``

چرا این برای امنیت مهم است؟ چون هر چیزی که مرورگر می‌فرستد، کاربر می‌تواند ببیند و عوض کند. پس سرور هیچ‌وقت نباید به چیزی که از مرورگر آمده اعتماد کند: نه به عدد قیمت، نه به «من مدیر هستم»، نه به سرآیند‌ها. قانون طلایی وب: ورودی مرورگر = ورودی غریبه.

برای تمرین، در پایتون خطِ اولِ یک درخواست را تجزیه می‌کنیم. split() خط را با فاصله می‌بُرد و سه تکه می‌دهد: متد، مسیر، نسخه. همین کار را سرورهای واقعی (با دقت بیشتر) انجام می‌دهند.

line = "GET /guestbook HTTP/1.1"
method, path, version = line.split()
print("method:", method)
print("path:", path)

مثال‌های این جلسه

چالش‌ها

  1. Request Line (آسان)
  2. Status Words (آسان)
  3. Header Reader (متوسط)
  4. Network Tab Report (متوسط)
  5. Never Trust the Browser (سخت)
  6. Response Builder (سخت)

بیشتر بخوان

← جلسه‌ی 41: قرارداد کلاه‌سفید جلسه‌ی 43: مرورگر از داخل ۲: کوکی و نشست →