امنیت ۱
برای محافظت از برنامه و حسابهایت باید اسم خطرها را بشناسی. این کلمهها را در خبرها و هشدارهای امنیتی میبینی؛ برای هر کدام یاد میگیری که چیست و چطور جلویش را میگیرند.
مجهول در خبرهای امنیتی
در گزارشهای امنیتی معمولاً معلوم نیست چه کسی کار را کرده، یا مهم نیست؛ برای همین جمله را مجهول مینویسند: was/were + شکل سوم فعل. The server was attacked (به سرور حمله شد). The passwords were stolen (رمزها دزدیده شدند). The bug has been fixed (باگ درست شده است). وقتی این شکل را دیدی، دنبال این باش که «چه چیزی» آسیب دید، نه «چه کسی» کرد.
هشت کلمهی این درس
vulnerability (والنِرِبیلیتی): آسیبپذیری؛ نقطهضعف امنیتی در یک برنامه
vulnerable یعنی «آسیبپذیر»: کسی یا چیزی که راحت میشود به آن صدمه زد. vulnerability یک نقطهضعف در برنامه است که اگر آدم بدخواهی آن را پیدا کند، میتواند کاری بکند که نباید بتواند. مثل پنجرهای که قفلش خراب است: شاید هیچوقت کسی سراغش نیاید، ولی تا درست نشده خانه در خطر است. بیشترِ آسیبپذیریها در واقع باگاند. راه محافظت این است که برنامهها و کتابخانههایت را بهروز نگه داری، چون سازندهها این ضعفها را با بهروزرسانی میبندند.
Update the library now; the old version has a serious vulnerability.
همین حالا کتابخانه را بهروز کن؛ نسخهی قدیمی یک آسیبپذیری جدی دارد.
exploit (اِکسپلویت): سوءاستفاده از یک نقطهضعف، یا ابزار این کار
exploit بهعنوان فعل در انگلیسی یعنی «از چیزی بهرهکشی کردن»، معمولاً به شکل ناجوانمردانه. در امنیت، exploit راهی یا ابزاری است که از یک vulnerability سوءاستفاده میکند. فرقشان این است: vulnerability قفلِ خرابِ در است؛ exploit کاری است که کسی با آن قفل خراب میکند. وقتی در خبرها میخوانی «برای این نقص exploit وجود دارد»، یعنی خطر دیگر فقط روی کاغذ نیست و باید فوری بهروزرسانی را نصب کنی. کارشناسهای امنیت اینها را میشناسند تا جلویشان را بگیرند.
The update blocks a known exploit in the login page.
این بهروزرسانی جلوی یک سوءاستفادهی شناختهشده در صفحهی ورود را میگیرد.
attack (اَتَک): حمله؛ تلاش عمدی برای آسیب زدن به یک سیستم
attack یعنی حمله. در امنیت، به هر تلاش عمدی برای خراب کردن یک سیستم، دزدیدن داده یا از کار انداختن یک سرویس attack میگویند، و به کسی که این کار را میکند attacker. اسم خیلی از خطرها با این کلمه ساخته میشود؛ مثلاً در DDoS attack هزاران دستگاه همزمان آنقدر درخواست میفرستند که سایت زیر بار از کار بیفتد. سایتها با rate limit، firewall و پخش کردن بار جلوی آن را میگیرند. کارِ برنامهنویس این است که حملهها را بشناسد تا برنامهاش را محکم بسازد.
The site was under attack, so we blocked those addresses.
سایت زیر حمله بود، برای همین آن نشانیها را مسدود کردیم.
firewall (فایِروال): دیوار آتش؛ نگهبانی که رفتوآمد شبکه را کنترل میکند
fire یعنی آتش و wall یعنی دیوار. در ساختمانها firewall دیواری است که نمیگذارد آتش از یک بخش به بخش دیگر برسد. در کامپیوتر، firewall نگهبانی است بین کامپیوتر یا شبکهی تو و اینترنت: هر بستهی دادهای را که میخواهد وارد یا خارج شود نگاه میکند و از روی یک فهرست قانون تصمیم میگیرد راهش بدهد یا نه. مثل نگهبان دم در که فقط کسانی را راه میدهد که اسمشان در فهرست است. ویندوز، مودم خانه و هر سرور ابری یک firewall دارند.
The firewall blocks all ports except 80 and 443.
دیوار آتش همهی پورتها را میبندد، بهجز ۸۰ و ۴۴۳.
malware (مَلوِر): بدافزار؛ نرمافزاری که برای آسیب زدن ساخته شده
malware از دو تکه ساخته شده: mal- یعنی «بد» (از malicious، بدخواه) و -ware از software. پس یعنی «بدافزار»: هر برنامهای که عمداً برای آسیب زدن ساخته شده باشد. ویروس یک نوع آن است؛ نوعهای دیگر مثلاً فایلها را قفل میکنند یا بیصدا رمزها را میدزدند. بیشترشان با گول زدن آدمها وارد میشوند: یک فایل پیوست عجیب یا برنامهای از یک سایت ناشناس. راه محافظت: برنامه را فقط از جای رسمی بگیر، سیستم را بهروز نگه دار و فایل ناشناس را باز نکن.
Do not install apps from unknown sites; they may contain malware.
از سایتهای ناشناس برنامه نصب نکن؛ شاید بدافزار داشته باشند.
phishing (فیشینگ): فیشینگ؛ گول زدن آدمها با پیام یا صفحهی جعلی
phishing همان fishing (ماهیگیری) است که با ph نوشته شده: کلاهبردار مثل ماهیگیر طعمه میاندازد و منتظر میماند کسی آن را بگیرد. طعمه معمولاً یک پیام است که خودش را جای بانک، مدرسه یا یک سایت معروف جا میزند و لینکی دارد به صفحهای که شبیه صفحهی اصلی است، تا تو رمزت را همانجا وارد کنی. این حمله به آدم است، نه به کامپیوتر. راه محافظت: به نشانی سایت در نوار مرورگر خوب نگاه کن، روی لینک پیامهای ناشناس نزن و ورود دومرحلهای را روشن کن.
This email is a phishing attempt; do not click the link.
این ایمیل یک تلاش فیشینگ است؛ روی لینک کلیک نکن.
injection (اینجِکشِن): تزریق؛ جا زدن ورودی کاربر بهجای دستور برنامه
inject یعنی تزریق کردن، مثل آمپول. در امنیت، injection وقتی پیش میآید که برنامه متنی را که کاربر تایپ کرده مستقیم وسط یک دستور بچسباند؛ آنوقت ورودی کاربر دیگر «داده» نیست و بخشی از «دستور» میشود. معروفترینش SQL injection است. مثل فرمی که رویش نوشته «اسمت را بنویس» و کارمند هر چه در آن نوشته شده باشد، چشمبسته مثل دستور رئیس اجرا میکند. راه محافظت ساده است: ورودی کاربر را هیچوقت با دست به دستور نچسبان؛ آن را جدا، بهعنوان پارامتر، بده.
Use parameters in your queries to prevent SQL injection.
برای جلوگیری از تزریق SQL، در کوئریهایت از پارامتر استفاده کن.
breach (بْریچ): رخنه؛ وقتی کسی بیاجازه به دادهها دست پیدا میکند
breach در انگلیسی یعنی شکاف در یک دیوار یا سد؛ جایی که چیزی که باید بسته میماند، باز شده است. data breach یعنی یک آدم غریبه توانسته به دادههایی برسد که نباید میرسید: مثلاً فهرست ایمیل و رمز کاربرهای یک سایت. شرکتی که breach داشته باید به کاربرهایش خبر بدهد. اگر شنیدی سایتی که در آن حساب داری breach شده، رمزت را همانجا و هر جای دیگری که همان رمز را گذاشتهای عوض کن؛ برای همین است که میگویند برای هر سایت یک رمز جدا بگذار.
After the data breach, all users had to change their passwords.
بعد از رخنهی داده، همهی کاربرها مجبور شدند رمزشان را عوض کنند.
یک اطلاعیهی امنیتی
Security notice
Last week we found a vulnerability in our login page: an SQL injection bug. There was no data breach, and we saw no sign of an attack or an exploit. The bug was fixed in version 2.4.1, and we added a new firewall rule. Please update today.
Also, be careful: some users received a phishing email that looks like it comes from us. We never ask for your password by email. Do not open its attachment; it may contain malware.
اطلاعیهی امنیتی
هفتهی پیش یک آسیبپذیری در صفحهی ورودمان پیدا کردیم: یک باگ تزریق SQL. هیچ رخنهی دادهای رخ نداد و نشانهای از حمله یا سوءاستفاده ندیدیم. باگ در نسخهی ۲٫۴٫۱ درست شد و یک قانون تازه هم به دیوار آتش اضافه کردیم. لطفاً همین امروز بهروزرسانی کن.
یک چیز دیگر، مراقب باش: بعضی کاربرها یک ایمیل فیشینگ گرفتهاند که انگار از طرف ماست. ما هیچوقت با ایمیل رمزت را نمیپرسیم. پیوستش را باز نکن؛ شاید بدافزار داشته باشد.