فاز 6: داده
جدول، ردیف، کوئری، کلید، الگوریتم: کلمههایی که هر جا داده هست پیدا میشوند.
درس 1: جدول
- data: داده؛ اطلاعات خامی که برنامه با آن کار میکند
- database: پایگاه داده؛ جای مرتب نگه داشتن دادهها
- table: جدول
- row: ردیف؛ سطر افقی جدول
- column: ستون؛ خانههای عمودی جدول
- record: رکورد؛ یک ردیف کامل از داده
- cell: خانه؛ جای برخورد یک ردیف و یک ستون
- entry: مورد ثبتشده؛ یک قلم از فهرست
درس 2: پرسیدن از داده
- SQL: زبان پرسیدن از پایگاه داده
- query: پرسوجو؛ سؤالی که از پایگاه داده میپرسی
- where clause: بخش شرط در کوئری
- order by: مرتب کن بر اساسِ
- limit: حد؛ بیشترین تعداد یا اندازهی مجاز
- group by: گروهبندی کن بر اساسِ
- inner join: پیوند دو جدول؛ فقط ردیفهایی که در هر دو جفت دارند
- result set: مجموعهی ردیفهایی که یک کوئری برمیگرداند
درس 3: کلید و ساختار
- primary key: کلید اصلی؛ شناسهی یکتای هر ردیف
- foreign key: کلید خارجی؛ ستونی که به ردیفی در جدول دیگر اشاره میکند
- unique: یکتا؛ بدون تکرار
- schema: طرح ساختار داده
- relation: رابطه؛ پیوند میان دادهها
- migration: مهاجرت؛ تغییر گامبهگام ساختار پایگاه داده
- constraint: قید؛ قانونی که داده باید رعایت کند
- transaction: تراکنش؛ چند کار که یا همه انجام میشوند یا هیچکدام
درس 4: نگهداری داده
- CRUD: چهار کار اصلی با داده: ساختن، خواندن، بهروز کردن، پاک کردن
- backup: نسخهی پشتیبان
- restore: برگرداندن به حالت قبل؛ بازگرداندن از پشتیبان
- dump: خروجی کامل و یکجای داده
- seed: دانه؛ دادهی اولیه یا عدد شروع
- sync: همگام کردن؛ یکسان کردن داده در دو جا
- rollback: برگشت به عقب؛ لغو تغییرهای انجامشده
- persist: ماندگار کردن؛ ماندن داده بعد از بسته شدن برنامه
درس 5: شکل داده
- CSV: فایل متنی جدول؛ مقدارها با کاما جدا میشوند
- plain text: متن ساده؛ فقط حرفها، بدون قالببندی
- byte: بایت؛ هشت بیت، واحد اندازهی داده
- bit: بیت؛ کوچکترین واحد داده، صفر یا یک
- encoding: کدگذاری؛ قرار تبدیل حرفها به بایت
- Unicode: یونیکد؛ استاندارد جهانی شمارهی حرفها
- timestamp: مُهر زمان؛ لحظهی دقیق یک رویداد
- date: تاریخ؛ روز و ماه و سال
درس 6: ساختمان داده
- stack: پشته؛ آخرین چیزی که گذاشتی اول برداشته میشود
- queue: صف؛ اولین چیزی که آمده اول میرود
- tree: درخت؛ ساختار شاخهشاخه
- graph: گراف؛ نقطههایی که با خط به هم وصلاند
- node: گره؛ یک عضو از درخت، گراف یا شبکه
- hash table: جدول هش؛ ساختاری برای پیدا کردن فوری با کلید
- linked list: لیست پیوندی؛ زنجیرهای از گرهها
- tuple: تاپل؛ چند مقدار کنار هم که عوض نمیشود
درس 7: الگوریتم
- algorithm: الگوریتم؛ روش قدمبهقدم حل یک مسئله
- complexity: پیچیدگی؛ اینکه با بزرگ شدن داده کار چقدر بیشتر میشود
- recursion: بازگشت؛ تابعی که خودش را صدا میزند
- iteration: تکرار؛ یک دور از حلقه
- binary search: جستوجوی دودویی؛ هر بار نصف کردن
- brute force: زور خام؛ امتحان کردن همهی حالتها
- efficient: بهینه؛ کارآمد و بدون هدر دادن
- optimize: بهینه کردن؛ سریعتر یا سبکتر کردن
درس 8: انبار و رمز
- storage: فضای ذخیرهسازی؛ جای ماندگار داده
- capacity: ظرفیت؛ بیشترین مقداری که جا میشود
- compress: فشرده کردن؛ کم کردن حجم
- extract: بیرون کشیدن؛ باز کردن فایل فشرده
- encrypt: رمزنگاری کردن؛ ناخوانا کردن داده برای دیگران
- decrypt: رمزگشایی کردن؛ برگرداندن دادهی رمزشده
- hash: هش؛ اثر انگشت کوتاه و یکطرفهی داده
- checksum: عدد وارسی؛ نشان میدهد فایل سالم رسیده یا نه