observability یعنی چه؟
تلفظ: اَبزِروِبیلیتی · نوع: اسم
معنی observability: مشاهدهپذیری؛ اینکه از بیرون بفهمی درون سیستم چه خبر است
observe یعنی با دقت نگاه کردن و -ability یعنی «توانایی»؛ observability یعنی چقدر میشود از بیرون فهمید درون سیستم چه میگذرد. سیستمی که observable است سه چیز خوب از خودش بیرون میدهد: log (چه اتفاقی افتاد)، metric (عددها مثل تعداد درخواست) و trace (یک درخواست از کدام بخشها گذشت). مثل ماشینی که پر از نشانگر و چراغ هشدار است؛ وقتی خراب شود، زود میفهمی کجایش.
observability در جمله
Good observability helped us find the slow query in five minutes.
مشاهدهپذیری خوب کمک کرد کوئری کند را در پنج دقیقه پیدا کنیم.
نکته
خلاصهاش را o11y مینویسند: بین o و y یازده حرف است. فرقش با monitoring: monitoring چیزهای از پیش معلوم را میپاید، observability کمک میکند سؤالهای تازه را هم جواب بدهی.
کلمههای مرتبط
- monitoring: پایش؛ زیر نظر داشتن حال برنامه و سرور
- metric: سنجه؛ عددی که چیزی را در طول زمان اندازه میگیرد
- logging: ثبت رویدادها؛ نوشتن کارهای برنامه در یک دفتر
درس این کلمه
observability یکی از هشت کلمهی درس «پایش» در فاز 14: تست و DevOps حرفهای از دورهی انگلیسی برای برنامهنویسها است. بقیهی کلمههای این درس:
- metric: سنجه؛ عددی که چیزی را در طول زمان اندازه میگیرد
- alert: هشدار خودکار وقتی چیزی از حد معمول بیرون میزند
- dashboard: داشبورد؛ صفحهای که مهمترین عددها و نمودارها را یکجا نشان میدهد
- log level: سطح اهمیت یک پیام log، از DEBUG تا ERROR
- health check: بررسی سلامت؛ پرسیدن مداوم «زندهای؟» از یک سرویس
- error rate: نرخ خطا؛ چند درصد درخواستها با خطا تمام میشوند
- on-call: کشیک؛ آمادهی جواب دادن به خرابیها در هر ساعت